Biuletyn Polonistyczny

Nowość wydawnicza

Data dodania: 10.10.2018
Językoznawstwo

Kompetencje leksykalne uczniów w młodszym wieku szkolnym w Polsce i na Litwie (studium statystyczno-kognitywne)

Autorka porównała słownictwo uczniów w młodszym wieku szkolnym w Polsce i na Litwie. Odpowiedziała na pytanie, jaki jest zasób słownictwa oraz w jaki sposób polskie i litewskie dzieci konceptualizują obraz świata. Książka wpisuje się w badania kwantytatywne słownictwa uczniów, ich sprawności tworzenia tekstów, a także wiedzy o tym, jak najmłodsi przez pryzmat języka postrzegają świat, w którym żyją.

Monografia składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono genezę oraz definicje takich pojęć kluczowych, jak język, kultura. Ukazano w nim również poglądy polskich, rosyjskich i litewskich badaczy językowego obrazu świata. Rozdział drugi poświęcony jest prezentacji metodologicznych podstaw podjętych badań. Ukazano w nim problematykę pracy, cele oraz wykorzystane metody badawcze (między innymi statystyczne i analizy semantycznej tekstów). W rozdziale trzecim dokonano charakterystyki ilościowej słownictwa tekstów mówionych i pisanych uczniów szkół wileńskich i krakowskich. Przedstawiono w nim rozkład statystyczny wszystkich części mowy w słowniku i tekście. Omówiono także bogactwo słownikowe tekstów, czyli udział wyrazów o niskiej frekwencji (hapaks legomena, dis legomena i tris legomena). W rozdziale czwartym, najobszerniejszym, zaprezentowano najbardziej typowe wyrazy tematyczne i kluczowe, autosemantyczne (rzeczowniki, przymiotniki, czasowniki, przysłówki) oraz gramatyczne (zaimki, przyimki, spójniki, partykuły, liczebniki), wyekscerpowane z tekstów mówionych i pisanych obu grup badawczych. Dokonano również analizy semantycznej tych wyrazów na tle szerokiego kontekstu ilustrującego sposób ich użycia w czynnym języku mówionym i pisanym dziewięciolatków z Wilna i Krakowa.

Spis treści

Wstęp 5
1. Rozważania teoretyczne 8
1.1. Język a kultura 8
1.2. Językowy obraz świata 18
1.3. Tekst mówiony a tekst pisany 29
1.4. Stan badań nad słownictwem dzieci 32
2. Metodologiczne podstawy badań 43
2.1. Cel pracy 43
2.2. Problematyka badawcza 44
2.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 45
2.4. Teren, organizacja i przebieg badań 46
3. Struktura statystyczna tekstu mówionego i pisanego dzieci
wileńskich i krakowskich 48
3.1. Bogactwo słownikowe tekstów 49
3.2. Słownictwo najczęstsze 54
3.3. Części mowy w słowniku i tekście 75
3.4. Ugrupowania części mowy w słowniku i tekście 86
4. Analiza gramatyczna i semantyczna wyrazów tematów
i wyrazów kluczy 90
4.1. Wyrazy autosemantyczne 92
4.1.1. Rzeczowniki 92
4.1.2. Przymiotniki 122
4.1.3. Czasowniki 146
4.1.4. Przysłówki 163
4.2. Wyrazy gramatyczne 175
4.2.1. Zaimki 175
4.2.2. Przyimki 182
4.2.3. Partykuły 199
4.2.4. Liczebniki 211
4.2.5. Spójniki 215
Zakończenie 221
Wykaz skrótów 223
Bibliografia 224

Informacje

Stron:
240 + CD

Zobacz także

25.11.2018
Językoznawstwo

Leksyka młodzieży. Tradycja, rozwój, kreatywność

Autor/Redaktor: Małgorzata Pachowicz

Monografia wpisuje się w nurt rozważań na temat języka młodzieży, a więc grupy wyodrębnianej z ogółu społeczeństwa ze względu na wiek i przeważnie wykonywaną czynność uczenia się (lub uczenia się i pracy). Autorka książki wychodzi z założenia, iż w komunikacji wewnątrzgrupowej mowa młodych ludzi, w tym uczniów i studentów, pozostaje wyrazem zarówno opozycji do oficjalnego języka, jak i dezaprobaty i krytycznej postawy wobec innych osób, zwłaszcza osób dorosłych.

14.05.2019
Językoznawstwo

Język poezji Leopolda Staffa

Autor/Redaktor: Mirosława Alicja Białoskórska

Studium językowo-stylistyczne poświęcone poezji Leopolda Staffa.

10.10.2018
Językoznawstwo

Słownictwo z zakresu górnictwa solnego XVI–XVIII wieku na tle polszczyzny ogólnej

Autor/Redaktor: Ewa Katarzyna Horyń

Autorka zebrała i przeanalizowała polską leksykę z zakresu górnictwa solnego w XVI–XVIII w. Prezentacja i opis materiału leksykalnego skoncentrowane są na przedstawieniu słownictwa, które swoją tematyką obejmuje dwie sfery – eksploatację soli i handel nią. Materiał został zgrupowany wokół dwunastu kategorii znaczeniowych istotnych dla odtworzenia leksyki związanej z tą gałęzią przemysłu. 

10.10.2018
Językoznawstwo

Po nitce do kłębka. Mały słownik mitologizmów frazeologicznych języka polskiego

Autor/Redaktor: Magdalena Maria Puda-Blokesz

  „Mały słownik mitologizmów frazeologicznych języka polskiego” opisuje używane współcześnie frazeologizmy, które mają swoje źródło w mitologii greckiej oraz rzymskiej. W książce uwzględniono zarówno jednostki języka powszechnie znane, np. pięta Achillesa/achillesowa, nić Ariadny, syzyfowa praca, stajnia Augiasza/augiaszowa, jak i wyrażenia rzadkie, np. dawać jabłka Alkinoosowi, był w jaskini Trofoniosa czy sznur Oknosa. Adresatami książki są wszyscy użytkownicy polszczyzny, którzy chcieliby poszerzyć swoją wiedzę o słownictwie erudycyjnym pochodzenia mitologicznego.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.