Biuletyn Polonistyczny

Nowość wydawnicza

Data dodania: 22.02.2019
Literaturoznawstwo

Literatura a polityka. Casus Pomorza i Kaszub

Literatura a polityka. Casus Pomorza i Kaszub, red. Daniel Kalinowski

Co to jest literatura, co zaś nazywamy polityką? Od odpowiedzi na takie właśnie pytania należy rozpocząć, zanim przyjdzie rozpatrywać bardziej szczegółowe kwestie… Odpowiedzi łatwych tutaj nie będzie, ponieważ pod definicją „literatura” może się kryć tak twórczość fikcjonalna, jak i pamiętniki, tak wysublimowane przykłady tropów stylistycznych, jak i najprostsze komunikaty tekstów publicystycznych. Podobnie jest w przypadku terminu „polityka”, który w swej semantycznej rozpiętości może odsyłać do bardzo namacalnych efektów sprawowania władzy, może wszakże być bardziej metaforyczny i odnosić się do ogólnie sformułowanego projektu wieloletnich działań np. w przestrzeni kultury.

Co to jest literatura, co zaś nazywamy polityką? Od odpowiedzi na takie właśnie pytania należy rozpocząć, zanim przyjdzie rozpatrywać bardziej szczegółowe kwestie… Odpowiedzi łatwych tutaj nie będzie, ponieważ pod definicją „literatura” może się kryć tak twórczość fikcjonalna, jak i pamiętniki, tak wysublimowane przykłady tropów stylistycznych, jak i najprostsze komunikaty tekstów publicystycznych. Podobnie jest w przypadku terminu „polityka”, który w swej semantycznej rozpiętości może odsyłać do bardzo namacalnych efektów sprawowania władzy, może wszakże być bardziej metaforyczny i odnosić się do ogólnie sformułowanego projektu wieloletnich działań np. w przestrzeni kultury.

Jeśli więc dzisiaj zestawiamy literaturę i politykę, to w sensie odsłonięcia specyficznych relacji, który czasami zbliżają, czasami zaś oddalają te dwie sfery. Niekiedy są to stosunki, które powodują, że literatura wraz ze swoimi twórcami, środowiskiem, oddziaływaniem staje się wyrazicielką zewnętrznych wobec niej czynników ideowych i jest traktowana służalczo jako metoda osiągania jakiegoś efektu społecznego. Czasami z kolei to świat polityki, głoszone idee, działacze, atmosfera i realia zostają przez literaturę opisane w atrakcyjnych lub zniechęcających barwach, a więc to literaci pełnią wówczas wiodącą i oceniającą rolę.

Nasza monografia obdarzona została wszakże ważnym podtytułem, który szeroką formułę „literatura a polityka” precyzuje do przypadków kultury Pomorza i Kaszub. W pierwszym odruchu czytelniczym można się zadziwić i zapytać dlaczego te właśnie regiony Polski miałyby mieć swoją odrębną od pozostałych części kraju specyfikę doświadczeń. Jednakże po przywołaniu kilku faktów historycznych i kulturowych staje się jasne, że to właśnie na Pomorzu i Kaszubach odbywała się przez wieki szczególnego typu rozgrywka pomiędzy tradycją polską, niemiecką a kaszubską. Wyglądała ona zresztą różnie na Kaszubach rozumianych jako terytorium od Słupska do Gdańska i od Bałtyku do Borów Tucholskich i na Pomorzu rozpatrywanym przez nas w wymiarze dzisiejszego terytorium od Wisły do Odry, od Bałtyku do Noteci i Warty. Choć w naszym zbiorze przedstawiamy zagadnienia dwudziestowieczne, nie ma wątpliwości, że źródłem dla nich były zjawiska istniejące już w średniowieczu, które wywołały w połowie dziewiętnastego wieku trzy dyskursy kulturowe; polski, niemiecki i kaszubski, dążące do wyrażenia autonomicznych celów tożsamościowych.

Spis treści

W załączniku

Zobacz także

12.06.2018
Literaturoznawstwo

Polityki relacji w literaturze kobiet po 1945 roku, red. Aleksandra Grzemska, Inga Iwasiów

Autor/Redaktor:

Celem  projektu było przeanalizowanie, jak na formowanie kapitału kulturowego i literackiego wpływają między innymi praktyki pisarskie, dominujące estetyki, obiegi krytyczne, trendy wydawnicze, ale także wymiany międzypokoleniowe, „terapeutyzacja” dyskursów publicznych i prywatnych, emocjonalność i afektywność w polach społecznych, wytwarzanie pamięci, współczesna klasowość, zanurzenie czy przemieszczenie podmiotu w relacji. Wszystko to bowiem znajduje odzwierciedlenie w literaturze kobiet: prozie, poezji, auto- i biografiach, eseistyce, literaturze faktu i literaturze popularnej.

23.05.2019
Historia literatury

Romantyzm i polityka, red. Danuta Dąbrowska, Marta Zofia Bukała, Dominika Gruntkowska

Autor/Redaktor:

Zestawione ze sobą pojęcia romantyzm i polityka przywołują kilka przynajmniej ciągów problemowych wartych badawczej refleksji.

15.11.2018
Literaturoznawstwo

Henryk Sienkiewicz – pryzmaty czytania. Studia i szkice literackie

Autor/Redaktor: Dorota Samborska-Kukuć

Zasygnalizowane tytułem „pryzmaty czytania” oznaczają rozmaite ujęcia metodologiczne, których instrumentaria pozwoliły inaczej niż dotychczas otworzyć dzieła tego utalentowanego pisarza i zobaczyć je w nowym świetle – nie zawsze przecież korzystnym tak, jak nie wszystko, co Sienkiewiczowskie było fotogeniczne.

07.04.2019
Antropologia kultury

(Nie)męskość w tekstach kultury XIX–XXI wieku

Autor/Redaktor:

Obszerna praca zatytułowana (Nie)męskość w tekstach kultury XIX–XXI wieku jest efektem współpracy wielu badaczy zainteresowanych problematyką męskości, która stała się przedmiotem badań w polskiej humanistyce stosunkowo niedawno. Struktura całości tomu jest dobrze pomyślana i podzielona, zwłaszcza że składa się nań bardzo dużo tekstów, których przedmiotem są punktowe analizy, często dotyczące pojedynczych tekstów, zagadnień czy też fenomenów kulturowych.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.