0:00:00.199,0:00:03.840
Kulturowe studia o niepełnosprawności
zajmują się reprezentacją

0:00:03.840,0:00:07.399
niepełnosprawności i osób z
niepełnosprawnościami.

0:00:07.399,0:00:12.759
Badamy niepełnosprawność jako pewien
motyw, element tematyczny, element

0:00:12.759,0:00:17.760
charakteryzacji postaci, ale też badamy
niepełnosprawność jako pewien zasób,

0:00:17.760,0:00:25.119
który może dać nowy, głębszy wgląd w
rzeczywistość. Mam nadzieję, że moja

0:00:25.119,0:00:29.640
działalność i działalność innych osób w
tym obszarze, nie tylko akademicka, ale

0:00:29.640,0:00:34.280
także pozaakademicka,
będzie właśnie przyczyniała się do tego

0:00:34.280,0:00:39.360
poszerzania dyskursu publicznego o
niepełnosprawności.

0:00:39.360,0:00:45.280
[Muzyka]
Zapraszamy do wysłuchania odcinków nowej

0:00:45.280,0:00:52.160
serii podcastu spotkania biuletynu
zatytułowanej Polonistyka zaangażowana.

0:00:52.160,0:00:56.480
Polonistyka nie jest bezradnym
przyglądaniem się światu.

0:00:56.480,0:01:02.800
Daje narzędzia, by się w nim odnaleźć,
pomóc go zrozumieć, zapobiec wykluczeniu

0:01:02.800,0:01:06.160
i osamotnieniu.

0:01:06.240,0:01:11.479
Taka jest polonistyka, którą chcemy
pokazać poprzez nasz projekt.

0:01:11.479,0:01:15.600
Polonistyka zaangażowana.

0:01:17.470,0:01:24.540
[Muzyka]

0:01:28.479,0:01:32.680
Niepełnosprawność i zaangażowanie. Pod
tym hasłem przewodnim tworzymy serię

0:01:32.680,0:01:37.920
rozmów z aktywistami i aktywistkami, z
pisarzami i pisarkami oraz badaczami i

0:01:37.920,0:01:42.799
badaczkami związanymi na różne sposoby z
tematem niepełnosprawności.

0:01:42.799,0:01:47.439
Witamy w trzecim odcinku w serii rozmów
o niepełnosprawności i różnych wymiarach

0:01:47.439,0:01:52.439
zaangażowania, serii, która jest częścią
większego cyklu podcastów o nazwie

0:01:52.439,0:01:57.039
Spotkania biuletynu tworzonego w ramach
projektu badawczego na temat społecznych

0:01:57.039,0:02:02.119
funkcji współczesnej humanistyki, w tym
polonistyki. Projekt realizowany jest

0:02:02.119,0:02:06.200
przez Instytut Badań Literackich
Polskiej Akademii Nauk.

0:02:06.200,0:02:11.640
Nazywam się Magda Szarota i dzisiaj
porozmawiam z doktor Katarzyną Ojńską,

0:02:11.640,0:02:16.560
świetną nagradzaną badaczką, anglistką,
adiunktką w Zakładzie Angielskiego

0:02:16.560,0:02:21.480
Dramatu, Teatru i Filmów w Instytucie
Anglistyki Uniwersytetu Łódzkiego. Kasia

0:02:21.480,0:02:24.800
od kilku lat zajmuje się przede
wszystkim kulturowymi studiami o

0:02:24.800,0:02:29.120
niepełnosprawności.
W 2020 roku nakładem wydawnictwa Brill

0:02:29.120,0:02:33.800
ukazał się tom Disability and Senses
Strategies of Disability Representation

0:02:33.800,0:02:37.560
and Inclusion in Contemporary Culture,
który współredagowała z Maciejem

0:02:37.560,0:02:41.959
Wieczorkiem. Niebawem ukaże się też
książka zatytułowana Teatr i

0:02:41.959,0:02:46.920
niepełnosprawność, antologia tekstów
scenicznych i performatywnych, którą

0:02:46.920,0:02:52.040
opracowała wraz z Justyną Lipko
Konieczną. Wraz z Moniką Kwaśniewską

0:02:52.040,0:02:57.519
współredagowała serię Kalekowanie sztuk
performatywnych. publikowaną w latach

0:02:57.519,0:03:03.040
2024-2025
w polskim czasopiśmie Didascalia. Oprócz

0:03:03.040,0:03:06.920
pisania tekstów akademickich w języku
polskim i angielskim tłumaczyła też

0:03:06.920,0:03:11.560
książki między innymi Rosemary Garland
Thomson dla wydawnictwa fundacji Teatr

0:03:11.560,0:03:16.879
21, z którą to fundacją regularnie
współpracuje, a obecnie przekłada na

0:03:16.879,0:03:22.799
język polski monografię Alison Kefe
Feminist Queer Creep oraz wraz z

0:03:22.799,0:03:28.080
Katariną Kolarową pracuje nad tomem
specjalnym czasopisma tekst mace

0:03:28.080,0:03:33.319
zatytułowanym Creep and Queer Intimies.
Witaj Kasiu.

0:03:33.319,0:03:36.760
Witam Magdo i witam wszystkie osoby
słuchające.

0:03:36.760,0:03:41.159
I na początku chciałam ci bardzo
podziękować za twoją gigantyczną pracę,

0:03:41.159,0:03:44.760
zaangażowanie i takie autentyczne
sojusznictwo z ruchem osób z

0:03:44.760,0:03:48.959
niepełnosprawnościami.
Jesteś bez wątpienia jedną i nie boję

0:03:48.959,0:03:54.120
się tego słowa, pionierek polskich badań
o i nad niepełnosprawnością. Dlatego

0:03:54.120,0:03:59.439
niezwykle się cieszę na naszą rozmowę. I
chciałabym zacząć od sedna tej twojej

0:03:59.439,0:04:03.439
głównej działalności, czyli wspomnianych
przeze mnie we wstępie kulturowych

0:04:03.439,0:04:07.760
studiów o niepełnosprawności,
którymi się zajmujesz. I żeby wprowadzić

0:04:07.760,0:04:12.920
to pytanie przez polski kontekst, trzeba
podkreślić, że w Polsce od kilku lat

0:04:12.920,0:04:17.199
coraz intensywniej grono osób
działających na różnych uniwersytetach

0:04:17.199,0:04:21.959
oraz w środowisku aktywistycznym rozwija
perspektywę badawczą i poznawczą, która

0:04:21.959,0:04:26.199
w nazwie właśnie zawiera to słowo
niepełnosprawność, ale ona występuje w

0:04:26.199,0:04:31.440
różnych konfiguracjach. na przykład
studia nad niepełnosprawnością, studia o

0:04:31.440,0:04:35.840
niepełnosprawności, krytyczne studia o
niepełnosprawności czy właśnie kulturowe

0:04:35.840,0:04:40.400
studia o niepełnosprawności.
Dla wielu osób mam wrażenie, dane

0:04:40.400,0:04:45.280
wyrażenie stanowi wręcz taki termin, w
którym zawiera się dla tych osób jakieś

0:04:45.280,0:04:50.880
taki etos badawczy, ale też katalog
tematów czy metodologii, które uznają za

0:04:50.880,0:04:56.160
priorytetowe. A dla innych osób mam
wrażenie, że te wyrażenia są prawie

0:04:56.160,0:04:59.520
synonimami.
Jestem ciekawa jak to wygląda w twojej

0:04:59.520,0:05:04.360
praktyce, ponieważ tak jak już
wspomniałam wcześniej, najczęściej

0:05:04.360,0:05:08.600
używasz w odniesieniu do swojej praktyki
określenia kulturowe studia o

0:05:08.600,0:05:13.520
niepełnosprawności. Właśnie dlaczego? Co
przez to rozumiesz? I może gbyś mogła

0:05:13.520,0:05:18.360
wytłumaczyć też czym charakteryzują się
kulturowe studia o niepełnosprawności,

0:05:18.360,0:05:21.600
podając również parę konkretnych
przykładów, jak właściwie prowadzi się

0:05:21.600,0:05:25.080
badania w tym nurcie. Tak, teraz się
troszeczkę czuję jakby już był

0:05:25.080,0:05:31.000
październik, ponieważ bardzo często
zdarza się tak, że na moje zajęcia

0:05:31.000,0:05:34.800
przychodzą osoby, które nie miały
zbytnio styczności ze studiami o

0:05:34.800,0:05:40.280
niepełnosprawności i zaczynam właśnie od
wyjaśnienia, czym będziemy się zajmować.

0:05:40.280,0:05:44.639
No i takim kluczowym słowem w moich
wyjaśnieniach zazwyczaj jest słowo

0:05:44.639,0:05:48.199
reprezentacja.
Kulturowe studia o niepełnosprawności

0:05:48.199,0:05:51.720
zajmują się reprezentacją
niepełnosprawności i osób z

0:05:51.720,0:05:56.560
niepełnosprawnościami. I samo słowo
reprezentacja posiada co najmniej dwa

0:05:56.560,0:06:01.319
takie kluczowe znaczenia. Pierwsze z
nich odnosi się do sposobu

0:06:01.319,0:06:04.919
przedstawiania w tym wypadku
niepełnosprawności i osób z

0:06:04.919,0:06:09.880
niepełnosprawnościami w różnych tekstach
kultury, a także w samym języku. I tutaj

0:06:09.880,0:06:14.520
na przykład badamy ewolucję tych
przedstawień w przeszłości.

0:06:14.520,0:06:18.880
A tutaj często poszukujemy
niepełnosprawności w miejscach, gdzie

0:06:18.880,0:06:23.840
zazwyczaj nie jest dostrzegana. I tutaj
ciekawym przykładem jest choćby książka

0:06:23.840,0:06:28.720
Tołbina Sibersa, Estetyka
niepełnosprawności, którą miałam okazję

0:06:28.720,0:06:34.639
nie tak dawno temu tłumaczyć na język
polski, w której to cibers dowodzi, że

0:06:34.639,0:06:38.759
niepełnosprawność,
czyli ciało, umysły, nienormatywne,

0:06:38.759,0:06:43.120
niepełnosprawne stanowią właściwie
fundament sztuki nowoczesnej, poczynając

0:06:43.120,0:06:51.080
od modernizmu, kiedy artyści i artystki
zaczęli mocno eksperymentować z formą

0:06:51.080,0:06:55.639
I ciała, które przedstawiali, ciała
awangardowe

0:06:55.639,0:07:01.840
sytuują się daleko od tych normatywnych
wzorców, od idealnych proporcji, które

0:07:01.840,0:07:07.360
ilustrował człowiek wirtuwiański na
rysunku Dainciego. Oczywiście interesuje

0:07:07.360,0:07:11.520
nas też teraźniejszość, czyli takie
obecne przedstawienia

0:07:11.520,0:07:15.879
niepełnosprawności.
Zwracamy też uwagę na recepcje i tutaj

0:07:15.879,0:07:22.919
szczególnie ciekawe wydaje mi się to, że
w ostatnich latach w Polsce ludziom

0:07:22.919,0:07:28.840
niezwiązanym z kulturowymi studiami o
niepełnosprawności bardzo często brakuje

0:07:28.840,0:07:35.240
języka opisu. A brakuje tego języka, aby
opisać reprezentacje, które są

0:07:35.240,0:07:42.280
nieszablonowe, które są niestereotypowe.
I osoby te bardzo często tak kurczowo

0:07:42.280,0:07:49.000
trzymają się znanych modeli, znanych
narracji i dlatego mam nadzieję, że moja

0:07:49.000,0:07:53.520
działalność i działalność innych osób w
tym obszarze, nie tylko akademicka, ale

0:07:53.520,0:07:58.159
także pozaakademicka
będzie właśnie przyczyniała się do tego

0:07:58.159,0:08:03.639
poszerzania dyskursu publicznego o
niepełnosprawności. No i wreszcie

0:08:03.639,0:08:08.479
kulturowe studia o niepełnosprawności.
Skupiałam się także na przyszłości, na

0:08:08.479,0:08:13.000
projektowaniu przyszłości w różnych
tekstach kultury, w tym w fikcji

0:08:13.000,0:08:17.960
spekulatywnej, ale też starają się tą
przyszłość kształtować, aby była

0:08:17.960,0:08:23.680
inkluzyjna, aby była doceniająca, aby ta
przyszłość doceniała różnorodność,

0:08:23.680,0:08:29.120
wielość sposobów bycia w świecie. Tak
więc ogólnie rzecz biorąc możemy

0:08:29.120,0:08:33.399
powiedzieć, że kulturowe studia o
niepełnosprawności

0:08:33.399,0:08:39.200
zajmują się różnymi przedstawieniami w
literaturze, w filmie, w sztuce, w

0:08:39.200,0:08:43.440
prasie, w mediach, w przemyśle
reklamowym i innych takich tekstach

0:08:43.440,0:08:49.080
kultury w bardzo takim szerokim
rozumieniu tego słowa. Badamy

0:08:49.080,0:08:53.880
niepełnosprawność jako pewien motyw,
element tematyczny, element

0:08:53.880,0:08:59.760
charakteryzacji postaci. Tutaj często
okazuje się, że niepełnosprawność służy

0:08:59.760,0:09:05.200
jako taka tak zwana narracyjna proteza.
To jest termin z Davida Mitchella i

0:09:05.200,0:09:10.240
Sharon Sneider. Czyli bardzo często jest
używana metaforycznie postać

0:09:10.240,0:09:15.839
niepełnosprawna, reprezentuje pewnego
rodzaju tragedi, słabość. Yyy,

0:09:15.839,0:09:20.839
niepełnosprawność też często napędza
samą narrację i tutaj bardzo często

0:09:20.839,0:09:25.920
niepełnosprawność jawia się jako taki
wróg, którego trzeba pokonać i yyy o tym

0:09:25.920,0:09:30.920
yyy właśnie jest y narracja. Badamy
różne toposy takie jak związek

0:09:30.920,0:09:34.360
niepełnosprawności ze światem
nadprzyrodzonym, niepełnosprawność jako

0:09:34.360,0:09:39.200
powiązana jakoś ze złem, karą za
grzechy, ale także jako źródło jakiś

0:09:39.200,0:09:44.480
takich nadnaturalnych zdolności, ale też
badamy niepełnosprawność jako pewien

0:09:44.480,0:09:51.760
zasób. który może dać pewien nowy,
głębszy wgląd yyy w rzeczywistość yyy,

0:09:51.760,0:09:57.000
który jest źródłem yyy pewnej refleksji
nad współczesnym życiem, yy nad tym jak

0:09:57.000,0:10:03.040
budujemy nasze społeczeństwo, aby lepiej
odpowiadało na y nasze indywidualne

0:10:03.040,0:10:08.519
potrzeby tutaj właściwie w krajach
anglosaskich i myślę, że także od

0:10:08.519,0:10:14.079
pewnego czasu w Polsce, w szczególności
wśród polskich osób aktywistycznych o

0:10:14.079,0:10:20.279
sympatiach bardziej lewicowych. Myślę,
że od pewnego czasu powtarzającą się

0:10:20.279,0:10:25.079
powtarzającym się tematem jest krytyka
neoliberalizmu i modelu tej

0:10:25.079,0:10:31.600
samodzielnej, samowystarczalnej,
hiperwydajnej jednostki i wskazanie na

0:10:31.600,0:10:37.880
współzależność
jako ważny element kondycji ludzkiej i w

0:10:37.880,0:10:43.920
związku z tym promowanie sojusznictwa i
pewnej takiej etyki, troski. Ymym,

0:10:43.920,0:10:49.360
natomiast tak wracając do początku, no i
do tych dwóch znaczeń reprezentacji,

0:10:49.360,0:10:54.320
myślę, że powinnam także dodać, że yyy
kulturowe studia o niepełnosprawności

0:10:54.320,0:11:00.120
zajmują się też reprezentacją w trochę
innym znaczeniu, bo reprezentacja to

0:11:00.120,0:11:07.000
także posiadanie swoich reprezentantów i
reprezentantek w danym obszarze, tutaj w

0:11:07.000,0:11:12.560
obszarze kultury. Tak więc zajmujemy się
także dostępem osób z

0:11:12.560,0:11:16.200
niepełnosprawnościami
do kultury i to nie tylko właśnie w tej

0:11:16.200,0:11:21.720
pozycji odbiorczej, ale również w
pozycji osób współtworzących kulturę,

0:11:21.720,0:11:27.959
osób, które w niej pracują. I jest to
ważne z wielu powodów. Myślę, że tego

0:11:27.959,0:11:33.040
rodzaju reprezentacja może pomóc
przeciwdziałać utrwalaniu pewnych

0:11:33.040,0:11:38.120
stereotypów i jakiś takich
jednowymiarowych, często szkodliwych

0:11:38.120,0:11:43.600
przekonań, ale też może być źródłem
takiej bardziej formalnej innowacji,

0:11:43.600,0:11:47.639
źródłem nowych estetyk.
Szalenie ci dziękuję za tą kompleksową,

0:11:47.639,0:11:53.200
ale jednocześnie w pigułce odpowiedź.
Mam wrażenie, że osoby, które do tej

0:11:53.200,0:11:57.680
pory nie do końca wiedziały, czym są
kulturowe studia o niepełnosprawności,

0:11:57.680,0:12:03.519
poczują się zachęcone może nie tylko nie
tylko do tego, żeby czytać o tym, ale

0:12:03.519,0:12:07.519
również
wchodzić głębiej w badania, które są

0:12:07.519,0:12:13.800
realizowane, a może też jakoś wspólnie
ze swoich innych pozycji badawczych

0:12:13.800,0:12:17.360
współtworzyć badania takie bardziej
intersekcjonalne, dlatego że mam

0:12:17.360,0:12:21.920
wrażenie, że te obszary
o których wspomniałaś, właściwie wręcz

0:12:21.920,0:12:26.079
domagają się intersekcjonalnego takiego
między różnymi dyscyplinami takiego

0:12:26.079,0:12:30.560
zaangażowania, tak, badawczego, że
czerpiecie też metodologicznie, mam

0:12:30.560,0:12:36.600
wrażenie z różnych nurtów badawczych i
przez to też te wyniki waszych badań i

0:12:36.600,0:12:41.279
różnych teoretycznych, tak zwanych
rozkminek są dlatego też takie ciekawe.

0:12:41.279,0:12:45.440
Jak najbardziej tak. Yyy, choć też w
środowisku akademickim jest to też

0:12:45.440,0:12:49.880
bardzo problematyczne, ponieważ y jeżeli
chcemy iść po kolejnych tych

0:12:49.880,0:12:53.920
szczepelkach kariery akademickiej, to
nagle okazuje się, że tak do końca, no

0:12:53.920,0:13:00.199
to my się nigdzie nie wpisujemy. Więc
yyy tak więc jest to też takie dla nas

0:13:00.199,0:13:03.600
wyzwanie.
W pewnym momencie wspomniałaś o tym

0:13:03.600,0:13:07.760
wkładzie aktywistów i aktywistek z
niepełnosprawnościami

0:13:07.760,0:13:12.279
we współtworzenie jakby kulturowych
studiów o niepełnosprawności

0:13:12.279,0:13:16.760
i właśnie chciałam przejść teraz do
takiego pytania, które będzie dotyczyć

0:13:16.760,0:13:22.160
też takiego kontekstu polskiego,
ale znowu takie wprowadzenie

0:13:22.160,0:13:26.360
do tego pytania jest takie, że to jest
naprawdę unikalne, że jesteś

0:13:26.360,0:13:31.360
jednocześnie badaczką i teoretyczką
rozwijającą kulturę studia o

0:13:31.360,0:13:36.399
niepełnosprawności w Polsce właśnie
często w odniesieniu do polskich tekstów

0:13:36.399,0:13:41.600
kultury, ale zarazem posiadasz bogate
doświadczenie jako tłumaczka tekstów

0:13:41.600,0:13:44.920
teoretycznych
autorów i autorek studiów o

0:13:44.920,0:13:48.600
niepełnosprawności
z tak szeroko pojętej powiedzmy

0:13:48.600,0:13:52.600
angloamerykańskiej akademii i między
innymi tłumaczyłaś przetłumaczyłaś

0:13:52.600,0:13:57.920
książkę amerykańskiej profesorki Rosemy
Garland Thompson

0:13:57.920,0:14:03.519
gapienie się czyli o tym jak patrzymy i
jak pokazujemy sobie innym książki

0:14:03.519,0:14:08.480
wydanej przez fundację Teatr 21 i
Centrum Sztuki Włączającej

0:14:08.480,0:14:13.279
w bardzo ważnej serii Odzyskiwanie
obecności pod redakcją Eweliny

0:14:13.279,0:14:17.360
Godlewskiej Byliniak i Justyny Lipko
Koniecznej.

0:14:17.360,0:14:21.920
Tłumaczkami innych książek w tej serii
były między innymi

0:14:21.920,0:14:26.440
Magdalena Zdrow Zdrodowska czy Natalia
Pamuła, które również są badaczkami

0:14:26.440,0:14:30.519
studiów o niepełnosprawności.
No a jednocześnie jesteś zaangażowana w

0:14:30.519,0:14:35.600
to, by recepcja tych teorii
wypracowanych poza kontekstem polskim

0:14:35.600,0:14:42.320
czy szerzej poza Europą Wschodnią nie
była bezkrytyczna, nie była na zasadzie

0:14:42.320,0:14:46.279
kopiuj w klej. I interesuje mnie co na
przykładzie szczególnie tej pracy

0:14:46.279,0:14:50.880
teoretycznej Garland Thompson, bo ta
książka Gapienie się jest uznawana w

0:14:50.880,0:14:55.240
międzynarodowych studiach o
niepełnosprawności już uzyskała taki

0:14:55.240,0:14:59.959
status pozycji takiej kanonicznej wręcz.
Co byś wskazała jako powiedzmy

0:14:59.959,0:15:04.320
szczególnie pomocne dla badaczy i
badaczek, którzy właśnie no chcieliby

0:15:04.320,0:15:08.000
się zająć analizą literatury polskiej z
uwzględnieniem perspektywy

0:15:08.000,0:15:13.240
niepełnosprawności i dlaczego
wskazałabyś te jakieś aspekty jako

0:15:13.240,0:15:18.040
pomocne, ale też z drugiej strony czego
radziłabyś się wystrzegać

0:15:18.040,0:15:21.399
i z jakiego powodu?
Książka Rosmary Garen Thomson to

0:15:21.399,0:15:26.680
właściwie pierwsza książka, którą miałam
przyjemność przetłumaczyć dla fundacji

0:15:26.680,0:15:31.800
Teatr 21. Książka dla mnie bardzo ważna,
bo jakby Rosemary Garen Thompson była

0:15:31.800,0:15:37.240
też osobą, która jakby wprowadziła mnie
do kulturowych studiów o

0:15:37.240,0:15:42.680
niepełnosprawności i i na swój sposób
też jest jakąś moją mentorką, ważną dla

0:15:42.680,0:15:48.560
mnie osobą, bo jakby moje wejście w
studia o niepełnosprawności odbyło się

0:15:48.560,0:15:54.240
przez kontekst właśnie anglosaski, tak,
bo jestem przede wszystkim anglistką i

0:15:54.240,0:15:58.680
myślę, że jeżeli chodzi o tą konkretną
książkę, to warto tutaj wspomnieć, że

0:15:58.680,0:16:04.399
ona ukazała się mniej więcej w tym samym
czasie, co inna pozycja Garen Thomson,

0:16:04.399,0:16:09.399
tłumaczona przez Natalię Pamu niezwykłe
ciała przedstawienia niepełnosprawności

0:16:09.399,0:16:14.440
fizycznej w amerykańskiej kulturze i
literaturze. I myślę, że w tym

0:16:14.440,0:16:20.560
kontekście właśnie książka o gapieniu
się ma być może pewien atut, ponieważ

0:16:20.560,0:16:26.199
punktem wyjścia dla Garen Thompson w tej
konkretnej pozycji nie jest kultura

0:16:26.199,0:16:31.199
amerykańska, ale refleksja naukowa na
temat ludzkich instynktów związanych z

0:16:31.199,0:16:36.480
interakcjami wzrokowymi.
To co wyróżnia tę książkę to takie

0:16:36.480,0:16:41.759
alternatywne spojrzenie na zjawisko
gapienia się. Ogólnie w w środowisku

0:16:41.759,0:16:47.639
akademickim dosyć dużo agapieniu pisało
się w kontekście

0:16:47.639,0:16:53.759
budowania i utrwalania pewnych relacji
władzy, narzucania podległości. Tutaj

0:16:53.759,0:17:00.720
kłamie się choćby Michelle Fou i jego
analizy, obserwacji osób przebywających

0:17:00.720,0:17:06.079
w instytucjach totalnych od więzienia po
szkołę. jego jego koncepcja medycznego

0:17:06.079,0:17:11.360
spojrzenia, która
które jest takim spojrzeniem

0:17:11.360,0:17:16.199
uprzedniatawiającym, odczłowieczającym
w kontekście genderowym. To jest też

0:17:16.199,0:17:23.319
bardzo bliskie męskiemu spojrzeniu. Male
gaz, o którym John Berger pisał:

0:17:23.319,0:17:27.880
"Mężczyźni działają, a kobiety
wyglądają. Mężczyźni patrzą na kobiety,

0:17:27.880,0:17:32.200
kobiety patrzą na siebie".
No i do tego jeszcze właśnie dochodzi

0:17:32.200,0:17:38.200
doschodzi kwestia patrzenia się jako
pewnego tabu. Nie zawsze wypada się na

0:17:38.200,0:17:42.600
kogoś gapić. To też dotyczy osób z
niepełnosprawnościami

0:17:42.600,0:17:46.520
i gapienie się na osoby z z
niepełnosprawnościami jest kojarzone z

0:17:46.520,0:17:53.679
taką niezdrową ciekawością, niestosownym
zachowaniem jest pewnego rodzaju tabu. I

0:17:53.679,0:17:58.039
Ganon Thompson oczywiście nawiązuje do
tych kwestii, ale jednocześnie też

0:17:58.039,0:18:03.200
odchodzi od pewnych takich popularnych
narracji, dowodząc, że gapienie się jest

0:18:03.200,0:18:09.240
przede wszystkim taką naturalną ludzką
reakcją na to, co nieoczekiwane, na to,

0:18:09.240,0:18:15.240
co niespodziewane. i osoba, na którą
skierowany jest wzrok gapia, jest jakby

0:18:15.240,0:18:22.320
częścią zaistniałej sytuacji yyy i nie
musi koniecznie yyy tutaj wchodzić y w

0:18:22.320,0:18:27.640
rolę takiego pasywnego obiektu.
Tak więc gapienie się jest pewną

0:18:27.640,0:18:34.440
interakcją, której osoba na taka
obgapiana, możemy powiedzieć

0:18:34.440,0:18:41.280
może może odgrywać czynną rolę, może
kształtować tę relację. Czyli jest to

0:18:41.280,0:18:46.520
taka relacja wielostronna, jest to
relacja żywa, jest to relacja, która

0:18:46.520,0:18:52.480
może się dynamicznie zmieniać. No i tak
teraz jak możemy to zastosować? Tak na

0:18:52.480,0:18:57.200
pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać,
że tutaj zastosowanie te z Garland

0:18:57.200,0:19:04.000
Thompson może się ograniczać do sztuk
wizualnych. Jednak myślę, że także można

0:19:04.000,0:19:10.960
znaleźć pewne zastosowania yy w
literaturze i w badaniach literatury.

0:19:10.960,0:19:16.000
Na przykład myślę, że w badaniach
literaturoznawczych

0:19:16.000,0:19:20.480
tezy Garland Thomson zachęcają do
skupienia się na relacji pomiędzy

0:19:20.480,0:19:28.080
postaciami, ale także na relacji
pomiędzy osobą czytającą a opisywanymi

0:19:28.080,0:19:34.360
postaciami, które zachowują się albo po
prostu wyglądają w jakiś nienormatywny

0:19:34.360,0:19:41.559
sposób. Tak więc czytając czytając
teksty literackie przez pryzmat teorii

0:19:41.559,0:19:47.520
Gar Thomson, możemy zastanowić się nad
społecznymi funkcjami takiego

0:19:47.520,0:19:52.600
intensywnego patrzenia się, intensywnego
spojrzenia w określonym tekście,

0:19:52.600,0:19:59.120
zastanowić się jak literatura tworzy
pewne hierarchie pomiędzy tak zwanym

0:19:59.120,0:20:06.159
normalsem, normiksem, a a tym innym. A
czy spojrzenie buduje dystans, czy może

0:20:06.159,0:20:11.159
wyraża fascynację, czy wstyd, czy
litość, a może jakieś inne emocje i i

0:20:11.159,0:20:14.840
reakcje, które są bardziej
niestereotypowe,

0:20:14.840,0:20:21.640
jaka jest dynamika tej interakcji? I
myślę też, że książka Garen Thompson

0:20:21.640,0:20:27.440
jest też bardzo ciekawa pod kątem samego
języka, ponieważ Garen Thomson bardzo,

0:20:27.440,0:20:34.480
bardzo tak kreatywnie korzysta z języka,
jakby pokazując, że te to nasze

0:20:34.480,0:20:39.799
skupienie na wzroku, no i ta
wzrokcentryczność, ten okulocentryzm

0:20:39.799,0:20:45.520
także wyraźnie objawia się w języku,
wyraźnie się manifestuje w języku,

0:20:45.520,0:20:50.400
którego używamy na co dzień. wiele
takich wyrażeń, z których ona korzysta z

0:20:50.400,0:20:54.880
tej takiej bogatej idiomatyki,
oczywiście posiada też odpowiedniki w

0:20:54.880,0:21:01.400
języku polskim, ale ale nie wszystkie.
No tutaj na to też było jakby też

0:21:01.400,0:21:08.600
tematem pewnych rozważań i pewnej
krytyki chociażby w spektaklu Widomi

0:21:08.600,0:21:13.240
łódzkiego teatru Horea,
który w spektaklu, który był

0:21:13.240,0:21:18.600
współtworzony przez osoby z dysfunkcją
wzroku, więc nad tym też warto się

0:21:18.600,0:21:25.720
skupić, ale też tak więc z jednej strony
widzę ten uniwersalizm tej książki, ale

0:21:25.720,0:21:32.080
z drugiej strony też absolutnie Nie chcę
zachęcać do bezkrytycznego przyjmowania

0:21:32.080,0:21:36.440
tez Garland Thomsen,
ale raczej do krytycznego im się

0:21:36.440,0:21:42.640
przyjrzenia, czyli do rozwijania tej
teorii albo wręcz do jej kontestowania

0:21:42.640,0:21:46.760
ze szczególnym chyba uwzględnieniem
właśnie takich drobnych różnic

0:21:46.760,0:21:52.000
kontekstowych.
Powiedziałaś, że Garland Thompson to

0:21:52.000,0:21:58.120
taka badaczka, teoretyczka dla ciebie
bardzo ważna od początku twojej

0:21:58.120,0:22:03.120
takiej akademickiej działalności. Jestem
ciekawa, czy ta książka to jest akurat

0:22:03.120,0:22:08.799
ta jej książka, do której wracasz przez
lata i czy zmienia się tobie

0:22:08.799,0:22:14.840
jej znaczenie, jeśli chodzi o to,
w jaki sposób ona ci się przydaje też

0:22:14.840,0:22:19.000
tak metodologicznie, powiedzmy,
narzędziowo.

0:22:19.000,0:22:24.320
Myślę, że tak. Ja myślę, że że to co
ciekawe to jest dobra też książka, żeby

0:22:24.320,0:22:29.240
zacząć swoją przygodę ze studiami o
niepełnosprawności. To nie jest książka

0:22:29.240,0:22:35.080
tylko o niepełnosprawności.
To jest właściwie książka z

0:22:35.080,0:22:41.120
o spotkaniu z innym, z tym co co
nietypowe, co właśnie niespodziewane.

0:22:41.120,0:22:46.320
Więc myślę, że że właśnie znajduję tutaj
zastosowanie dla

0:22:46.320,0:22:51.640
Tesgar and Thomson w bardzo różnych
obszarach, które też mnie interesują, bo

0:22:51.640,0:22:56.000
to nie są tylko i wyłącznie studia
niepełnosprawności. Bardzo, bardzo lubię

0:22:56.000,0:23:01.279
też szukać
powiązań, różnych sojuszy z innymi

0:23:01.279,0:23:04.720
dziedzinami badań.
Zaangażowanie.

0:23:04.720,0:23:11.320
Zaangażowanie właśnie. Nawiązując do
hasła przewodnego naszego podcastu,

0:23:11.320,0:23:17.200
wspomniałaś w swojej wypowiedzi
poprzedniej o języku, o języku takim

0:23:17.200,0:23:21.840
gęstym,
mocno nacechowanym znaczeniami, na

0:23:21.840,0:23:26.279
przykład w pisarstwie Garland Thompson.
I chciałam się teraz skupić właśnie na

0:23:26.279,0:23:29.120
na języku i studiach o
niepełnosprawności.

0:23:29.120,0:23:33.080
Jednym z elementów rozwijania szeroko
pojętych studiów o niepełnosprawności

0:23:33.080,0:23:38.200
przez polskich badaczy i badaczki i
aktywistów i aktywistki jest skupienie

0:23:38.200,0:23:43.600
się na języku, na terminach, które nie
tylko mają stanowić polskie odpowiedniki

0:23:43.600,0:23:47.720
istniejących już pojęć, głównie z badań
angloamerykańskich,

0:23:47.720,0:23:52.240
ale także na tworzeniu nowych,
adekwatnych do lokalnych doświadczeń i

0:23:52.240,0:23:57.360
historii z jednej strony, a z drugiej
strony będących takimi teoretycznymi

0:23:57.360,0:24:02.919
propozycjami o potencjale być może
bardziej takim uniwersalnym.

0:24:02.919,0:24:07.760
Jestem ciekawa, czy spotkałaś się już z
jakimiś terminami

0:24:07.760,0:24:13.120
made in Poland, które twoim zdaniem
warto byłoby szerzej upowszechniać, a

0:24:13.120,0:24:18.559
może nawet eksportować poza Polskę. H,
na pewno bym musiała się nad tym jeszcze

0:24:18.559,0:24:22.720
trochę zastanowić, ale takie rzeczy,
które i takie słowa, wyrażenia, które

0:24:22.720,0:24:27.559
przychodzą mi do głowy, to po pierwsze
alternatywna motoryka,

0:24:27.559,0:24:32.600
używana bardzo często przez choćby
Rafała Urbackiego do opisu swojej

0:24:32.600,0:24:37.919
własnej pracy. I tutaj ten przymiotnik
alternatywnaj wydaje mi się taki dosyć

0:24:37.919,0:24:42.120
nobilitujący.
W sensie mówimy o sztuce, o muzyce, o

0:24:42.120,0:24:46.640
kulturze alternatywnej,
czyli o kulturze, która nie płynie

0:24:46.640,0:24:52.000
głównym nurtem, która płynie nieco pod
prąd, która nie powiela istniejących

0:24:52.000,0:24:57.799
ram, modeli, ale tworzy nowe i która
jest pewnego rodzaju taką awangardą.

0:24:57.799,0:25:02.720
Tak. I chyba zostanę przy literce A, bo
druga, drugie słowo to afazjanie

0:25:02.720,0:25:08.320
Karoliny Wiktor. A no i właśnie tutaj
tak na początku miałam takie taki mój

0:25:08.320,0:25:11.200
pierwszy odruch, no to było takie
mieszane

0:25:11.200,0:25:15.120
odczucia.
Myślałam sobie, że że to wyrażenie

0:25:15.120,0:25:20.760
właściwie troszeczkę tak udziwnia osoby
z afazją, sprawiając, że jawią się jak

0:25:20.760,0:25:25.159
jacyś Marsjanie,
przybysze z innej planety. Ale

0:25:25.159,0:25:28.159
jednocześnie tak zdałam sobie sprawę, że
to jakby nie ma nie ma takich

0:25:28.159,0:25:34.159
negatywnych konotacji.
No jeszcze to trzecie a i to będzie

0:25:34.159,0:25:39.679
słowo aktorzyca,
z którego korzysta

0:25:39.679,0:25:45.799
aktorka teatru 21 Aleksandra Skotarek i
tak właśnie sama siebie określa jako

0:25:45.799,0:25:51.159
profesjonalistkę sceniczną, która
otwarcie i bardzo bardzo tak bezpośredni

0:25:51.159,0:25:55.720
sposób mówi o swojej kobiecości, mówi o
swojej

0:25:55.720,0:26:01.360
seksualności, mówi o swoim ciele, mówi o
o jego pragnieniach i robi to w sposób

0:26:01.360,0:26:07.960
taki bardzo odważny, bardzo, bardzo
drapieżny jak lwica, jak tygrysica, taki

0:26:07.960,0:26:13.440
jak tożyca. No i z jednej strony podważa
pewne takie modele uległej kobiecości, a

0:26:13.440,0:26:18.399
z drugiej strony też takie częste
postrzeganie osób z niepełnosprawnością

0:26:18.399,0:26:25.240
intelektualną jako wiecznych dzieci.
Otworzyłaś możliwość, by ten alfabet

0:26:25.240,0:26:28.640
kontynuować
i żeby rzeczywiście mieć w pamięci,

0:26:28.640,0:26:34.240
nawet jak się czyta różne prace badawcze
czy tłumaczenia właśnie, żeby zwracać

0:26:34.240,0:26:39.559
uwagę na pewne terminy, bo one nie są
często przezroczyste, nie są bez

0:26:39.559,0:26:46.720
znaczenia. Ciekawa jestem jak
podchodzisz do tłumaczenia takich dwóch

0:26:46.720,0:26:50.600
podstawowych powiedzmy terminów dla
studiów o niepełnosprawności, czyli

0:26:50.600,0:26:54.679
disability and impairment
po polsku.

0:26:54.679,0:27:01.120
Disability jako niepełnosprawność, jako
pewien w dużej mierze też

0:27:01.120,0:27:07.159
twór, konstrukt kulturowy. Natomiast
tak, z imperment miałam problem. No i

0:27:07.159,0:27:11.760
tutaj
tak, bo w języku angielskim słowo

0:27:11.760,0:27:17.360
imperment jest bardziej neutralne niż
jakiekolwiek polskie

0:27:17.360,0:27:23.039
odpowiedniki,
więc używam najczęściej albo już słowa

0:27:23.039,0:27:27.279
uszkodzenie albo dysfunkcja. Tylko
bardzo mi się nie podoba to dyszczątku,

0:27:27.279,0:27:30.360
ale ale jeszcze nic lepszego nie
wymyśliłam.

0:27:30.360,0:27:34.880
Ja się jeszcze rzeczywiście zgadzam się
z tobą, że to impairment właśnie

0:27:34.880,0:27:39.480
paradoksalnie więcej problemów sprawia w
przetłumaczeniu niż disability na

0:27:39.480,0:27:44.039
polskih
i i też wiele takich tłumaczeń

0:27:44.039,0:27:49.080
odpowiedników, z którymi się spotykam,
ma tak jak mówisz takie no pejoratywne

0:27:49.080,0:27:52.919
znaczenie, którego ten angielski
oryginał nie do końca w sobie ma.

0:27:52.919,0:27:56.440
Spotkałam się jeszcze z takim
określeniem niesprawność.

0:27:56.440,0:28:02.039
No i ta niesprawność. No i to nie no i
to właściwie w dużej mierze jakby tutaj

0:28:02.039,0:28:07.760
w oryginale chodziło o to, żeby żeby
pozbyć się tego tego właśnie początku

0:28:07.760,0:28:11.600
słowa dys.
Także zachęcamy

0:28:11.600,0:28:16.720
słowotwórców,
słowotwórczynie do szukania odpowiednika

0:28:16.720,0:28:21.799
impairment w języku polskim.
A jeśli chodzi o

0:28:21.799,0:28:28.720
słowa literaturę, literatura częścią
jest tekstów kultury, które analizujesz

0:28:28.720,0:28:33.360
w swojej pracy badawczej i literatura
jest również w kontekście naszego

0:28:33.360,0:28:37.720
projektu bardzo ważna, bo znajduje się w
centrum naszych zainteresowań. Jestem

0:28:37.720,0:28:42.919
ciekawa twoim zdaniem, jakie są główne
trendy, które widzisz w najnowszej

0:28:42.919,0:28:48.120
literaturze. Przyjmijmy taką umowną
cenzurę po ratyfikacji w Polsce

0:28:48.120,0:28:52.159
Konwencji o prawach osób z
niepełnosprawnościami, czyli po roku

0:28:52.159,0:28:58.000
2012, które uwzględniają perspektywę i
doświadczenie niepełnosprawności, ale w

0:28:58.000,0:29:03.080
sposób taki bardziej polityczny
i zaangażowany.

0:29:03.080,0:29:09.919
W ostatnich latach mam wrażenie, że mamy
do czynienia z takim rozkwitem tego, co

0:29:09.919,0:29:14.200
w języku nazywamy disability life
writing, czyli takiego życiopisania

0:29:14.200,0:29:19.279
niepełnosprawności i które jest udziałem
nie tylko samych osób z

0:29:19.279,0:29:22.840
niepełnosprawnościami,
ale także osób opiekuńczych, osób

0:29:22.840,0:29:28.039
asystenckich.
I myślę, że w ostatnich latach w Polsce

0:29:28.039,0:29:33.039
dosyć dużo uwagi poświęca się głosom
rodziców, a w szczególności matek, osób

0:29:33.039,0:29:37.200
z niepełnosprawnościami
i z pewnością są to niesamowicie ważne

0:29:37.200,0:29:41.960
głosy.
Z tego co pamiętam to także tutaj w

0:29:41.960,0:29:47.760
podcaście uczestniczyła Dorota
Danielewicz i Magdalena Moskwal.

0:29:47.760,0:29:51.720
Natomiast wydaje mi się, że jednak
troszeczkę

0:29:51.720,0:29:57.240
brakuje
w tym takim głównym nurcie głosów samych

0:29:57.240,0:30:01.399
osób z niepełnosprawnościami.
Nie jestem znawczynią literatury

0:30:01.399,0:30:07.840
polskiej, ale z takiego mojego
doświadczenia czytalniczego myślę, że

0:30:07.840,0:30:14.200
zdecydowanie poleciłabym Dorotę Kotas,
jej książki. yym wydaje mi się, że

0:30:14.200,0:30:18.679
właśnie yyy jej twórczość jest taką
bardzo ciekawą próbą literackiego

0:30:18.679,0:30:23.120
uchwycenia doświadczenia osoby w
spektrum autyzmu yyy która jest

0:30:23.120,0:30:28.679
jednocześnie osobą z ADHD. I tak formą
książki te wydaje mi się, że troszeczkę

0:30:28.679,0:30:34.200
nawiązują do do strumienia świadomości.
Czasem właśnie wręcz z elementami

0:30:34.200,0:30:39.360
realizmu magicznego. Autorka często
przeskakuje z tematu na temat,

0:30:39.360,0:30:43.480
przedstawia jakieś takie różne migawki z
dnia codziennego, ale jakby nie nie

0:30:43.480,0:30:50.760
fabuła jest tutaj najważniejsza, a to co
się dzieje w samym w samej narratorce.

0:30:50.760,0:30:57.480
No i myślę, że że książki Kotas mają też
dużo wspólnego z tekstami dramatycznymi

0:30:57.480,0:31:04.240
współtworzonymi przez aktorki teatru 21
Maję Kowalczyk i Aleksandrę Skotarek

0:31:04.240,0:31:08.880
oraz Justynę Lipko Konieczną. Yyy, przy
czym Justyna tutaj yyy głównie wchodzi,

0:31:08.880,0:31:14.200
albo raczej w dużej mierze wchodzi w
rolę takiej akuszerki, facylitatorki,

0:31:14.200,0:31:18.679
która która tworzy te sztuki na
podstawie rozmów, yyy, improwizacji, tak

0:31:18.679,0:31:24.360
jak ma to yyy miejsce w przypadku ciało
w ciało z Merlin, czy yyy nie jestem

0:31:24.360,0:31:30.600
rośliną strumień świadomości. No i tutaj
znowu pozwolę sobie na odrobinę

0:31:30.600,0:31:35.880
autopromocji, ponieważ te teksty ukażą
się we wrześniu w książce zatytułowanej

0:31:35.880,0:31:40.880
Teatr i Niepełnosprawność.
Tak, szczególnie właśnie polecam polecam

0:31:40.880,0:31:46.919
te sztuki, ponieważ myślę, że do pewnego
stopnia tak jak twórczość Kotas, one się

0:31:46.919,0:31:54.720
troszeczkę wpisują w to, co francuska
pisarka Elen Siko nazywa lec feminine,

0:31:54.720,0:31:59.760
czyli takim pisaniem kobiecym, które
jest pisaniem przez kobiety dla kobiet,

0:31:59.760,0:32:05.120
ale też pisaniem z ciała, pisaniem
skupionym na ciele, własnym ciele, na

0:32:05.120,0:32:09.919
jego potrzebach. Yyy, myślę, że jeszcze
tak w antologii jest yyy jest

0:32:09.919,0:32:16.000
przeciekawa sztuka Kingi chudobińskiej,
ból yyy w którym yyy w której to sztuce

0:32:16.000,0:32:20.440
Kinga Chudobińska zestawia swoją własną
historię z pamiętnikami świętej yyy,

0:32:20.440,0:32:28.080
Faustyny Kowalskiej, yyy, WNP Barberlona
i Aleksandra Vata. No i tam też wplata

0:32:28.080,0:32:34.200
teksty zespołu Caliber 44.
I myślę, że jest to bardzo ważna sztuka

0:32:34.200,0:32:39.039
także w związku z tym, że właśnie o o
bólu bardzo rzadko się mówi w

0:32:39.039,0:32:44.159
krytycznych studiach o
niepełnosprawności i też w aktywizmie na

0:32:44.159,0:32:49.600
rzecz praw osób z niepełnosprawnościami,
które stawia przeci tak w dużej mierze

0:32:49.600,0:32:55.679
nacisk na na siłę, na dumę. Teraz to się
troszeczkę zaczyna zmieniać. Natomiast

0:32:55.679,0:33:02.919
tutaj myślę, że Kinga Chudobińska tak
bardzo ciekawie przedstawia swoją

0:33:02.919,0:33:07.720
historię.
Pisze o bólu, o braku sił, o złości, o

0:33:07.720,0:33:13.080
traumie związanej ze zmianami
zachodzącymi w jej ciałomyśle wraz z

0:33:13.080,0:33:17.000
nabywaniem niepełnosprawności. A
jednocześnie ta narracja nie wpisuje się

0:33:17.000,0:33:21.960
w ten model takiej indywidualnej
tragedii, że traktuje o miłości,

0:33:21.960,0:33:29.240
traktuje o współzależności i ocaleniu,
ale to ocalenie jest nie związane tylko

0:33:29.240,0:33:33.760
z
życiem pomimo wszystko, pomimo choroby,

0:33:33.760,0:33:38.000
pomimo niepełnosprawności, ale także
dzięki niepełnosprawności, dzięki tym

0:33:38.000,0:33:42.519
doświadczeniom.
No i chyba taki taka ostatnia książka,

0:33:42.519,0:33:46.919
którą bym chciała wspomnieć, no to Maria
Reyman. No i nie przywitam się z

0:33:46.919,0:33:51.679
państwem na ulicy. Książka
autoetnograficzna

0:33:51.679,0:33:56.760
zmarłej nie tak dawno polskiej badaczki.
bardzo ubolewana nad tym, że nie miałam

0:33:56.760,0:34:00.600
okazji poznać osobiście Marii, chociaż
wymieniałyśmy

0:34:00.600,0:34:05.559
w pewnym momencie maile. No i książka ta
jest

0:34:05.559,0:34:11.040
właściwie taką bardzo osobistą refleksją
nad własną niepełnosprawnością,

0:34:11.040,0:34:16.399
nad własną też pracą akademicką w
dziedzinie studiów o niepełnosprawności,

0:34:16.399,0:34:21.839
która
opisuje jakby, która myślę, że bardzo

0:34:21.839,0:34:28.960
tak wyraźnie podważa binarne opozycje,
pokazując, że niepełnosprawność

0:34:28.960,0:34:33.399
i i różnej formy nie mają charakteru
monolitycznego.

0:34:33.399,0:34:37.560
ale są pewnego rodzaju spektrami. A ten
podział na sprawność, niepełnosprawność

0:34:37.560,0:34:43.760
jest w dużej mierze upraszczający.
Dziękuję za te różne

0:34:43.760,0:34:50.480
polecajki i ważne ważne ważne pozycje.
To co mogę jeszcze dorzucić, jeśli

0:34:50.480,0:34:55.159
chodzi o poezję i niepełnosprawność, to
to zachęcam do przesłuchania drugiego

0:34:55.159,0:35:01.119
odcinka naszego podcastu, w którym
Dominika Filipowicz, poetka, aktywistka,

0:35:01.119,0:35:06.520
właśnie mapuje trochę tą współczesną
poezję polską. też bardzo ciekawy sposób

0:35:06.520,0:35:12.400
opowiada o tych wyzwaniach związanych z
pisaniem z ciała i o ciele, które

0:35:12.400,0:35:17.359
jednocześnie nie jest nie wpisuje się w
ten neoliberalny

0:35:17.359,0:35:22.400
trend myślenia o ciele z jednej strony,
a z drugiej strony

0:35:22.400,0:35:29.359
nie jest takim pisaniem, które jest
pozbawione politycznych wymiarów czy

0:35:29.359,0:35:33.200
tech czy też nawet jakichś
wspólnotowych. Bardzo ciekawie Dominika

0:35:33.200,0:35:38.720
opowiada o poezji takiej tożsamościowej.
No właśnie zachęcam do wysłuchania

0:35:38.720,0:35:45.480
rozmowy rozmowy z Dominiką. Jeśli chodzi
o o Marię Rajman, to absolutnie

0:35:45.480,0:35:50.480
polecamy jej książkę autoetnograficzną
zatytułowaną Nie przywitam się z

0:35:50.480,0:35:55.480
państwem na ulicy i również twoje
artykuły, w których tą książkę, tą

0:35:55.480,0:36:03.720
pozycję analizujesz i analizowałaś.
I mam wrażenie, że faktycznie to, co co

0:36:03.720,0:36:08.920
Mari udało się zrobić poprzez swoje
pisarstwo i również podchodzenie do

0:36:08.920,0:36:16.000
swoich badań z takiego meta poziomu
bardzo autorefleksyjnego jest to, że ona

0:36:16.000,0:36:22.200
w taki niebanalny
sposób komplikuje i pogłębia rozumienie

0:36:22.200,0:36:25.599
takich pojęć jak chociażby sama
niepełnosprawność,

0:36:25.599,0:36:28.800
ale również tożsamość osób z
niepełnosprawnością.

0:36:28.800,0:36:34.200
Problematyzuje też kwestie wspólnoty,
rozbija taką homogeniczność

0:36:34.200,0:36:39.040
tego, kim są lub kim mogą być osoby z
niepełnosprawnościami jako grupa

0:36:39.040,0:36:43.160
społeczna,
ale w też bardzo taki poruszający sposób

0:36:43.160,0:36:47.640
pisze o tym, czym może być tak zwany
coming out jako osoba z

0:36:47.640,0:36:51.240
niepełnosprawnością.
W twojej pracy badawczej zajmujesz się

0:36:51.240,0:36:55.680
również intersekcją kulturowych studiów
o niepełnosprawności z innymi obszarami

0:36:55.680,0:37:01.599
badawczymi. Wspominałaś o tym, że jest
wiele takich obszarów badawczych i

0:37:01.599,0:37:06.560
metodologicznych, z który z których
czerpiesz, którymi się interesujesz

0:37:06.560,0:37:11.119
i które łączysz właśnie z kulturowymi
studiami o niepełnosprawności.

0:37:11.119,0:37:16.200
Y realizowałaś na przykład projekt
dotyczący styku kulturowych studiów o

0:37:16.200,0:37:21.079
niepełnosprawności i ekokrytyki.
koncentrując się na zagadnieniach

0:37:21.079,0:37:26.359
niepełnosprawności i bioróżnorodności w
wybranych tekstach kultury. I byłabym

0:37:26.359,0:37:31.400
ciekawa, gdybyś powiedziała nam na bazie
tego projektu czy innych swoich badań,

0:37:31.400,0:37:35.560
działań badawczych w tym obszarze, jakie
wskazałabyś argumenty za włączaniem

0:37:35.560,0:37:41.240
perspektywy niepełnosprawności
właśnie do innych obszarów badawczych? W

0:37:41.240,0:37:46.520
jaki sposób odwoływanie się do niej
twoim zdaniem wzbogaca i komplikuje

0:37:46.520,0:37:51.760
jednocześnie? yyy na przykład istniejące
praktyki ekokrytyczne yyy szczególnie w

0:37:51.760,0:37:56.880
obszarze badań nad literaturą. Ogólnie
rzecz biorąc myślę, że wyszłabym od

0:37:56.880,0:38:03.400
tego, że ekokrytyka i tak szeroko pojęty
ekologizm przez długi czas bazowały na

0:38:03.400,0:38:07.359
dość takim tradycyjnym postrzeganiu
natury bazującym na takich binarnych

0:38:07.359,0:38:12.359
znowu opozycjach człowiek, natura,
natura, kultura, sztuczny, naturalny i

0:38:12.359,0:38:17.400
tniosło
zmianę tego paradygmatu, no to jest

0:38:17.400,0:38:22.359
podejście posthumanistyczne, które
pokazuje, że natura jest pewnym takim

0:38:22.359,0:38:26.680
umownym konstrukc
Przy czym właśnie ciało, umysły

0:38:26.680,0:38:32.640
niepełnosprawne bywały bardzo często
konstruowane jako wyłączone

0:38:32.640,0:38:38.839
ze świata natury, jako pewne wypatrzenie
natury, jako błąd natury, a nie jako

0:38:38.839,0:38:43.200
część środowiska.
No i postumanizm właśnie zrzuca

0:38:43.200,0:38:49.640
człowieka z takiego piedestału, na
którym sam się ulokował.

0:38:49.640,0:38:55.280
I wizja posthumanistyczna jest bardziej
taka horyzontalna niż hierarchiczna,

0:38:55.280,0:39:00.359
bardzo mocno opierająca się na idei
współzależności. I myślę, że dlatego też

0:39:00.359,0:39:05.440
jest bardzo dobrym punktem wejścia do
refleksji nad tym, jak tworzymy pewne

0:39:05.440,0:39:12.119
hierarchie, też hierarchie
ludzi, wykluczając i dyskryminując pewne

0:39:12.119,0:39:17.640
grupy. Natomiast łączenie wątków
ekologicznych i niepełnosprawnościowych

0:39:17.640,0:39:25.000
jest no bardzo trudne ze względu na to,
że osoby z różnymi niepełnosprawnościami

0:39:25.000,0:39:29.200
bywały i nadal są porównywane do
zwierząt

0:39:29.200,0:39:33.720
lub nazywa się je warzywami, co jakby w
historii prowadziło do przemocy,

0:39:33.720,0:39:39.760
prowadziło do do eksterminacji. Pomaga
też fakt, że pewni znani współcześni

0:39:39.760,0:39:47.000
filozofowie tacy jak Peter Singer czy
Jeff McMachen bronią praw zwierząt

0:39:47.000,0:39:51.480
nie uważają ludzi z tak zwanymi
znacznymi niepełnosprawnościami za osoby

0:39:51.480,0:39:57.280
i nie uważają ich życia jako właściwie
życia godnego życia, wartego życia. Ale

0:39:57.280,0:40:02.720
też yyy mamy teraz przykłady takiego,
myślę, że dosyć skutecznego łączenia

0:40:02.720,0:40:07.520
tych perspektyw i tutaj yyy no muszę
zdecydowanie polecić książkę z Nor

0:40:07.520,0:40:13.560
Taylor y która została przetłumaczona na
język polski Bnęence brzemie, która

0:40:13.560,0:40:18.240
jakby łączy te refleksje prowadzone na
polu studiów o niepełnosprawności i

0:40:18.240,0:40:25.000
studiów o zwierzętach, poruszając szereg
wątków takich jak uniesprawnianie

0:40:25.000,0:40:29.480
i zwierząt czy tudzież zwierząt
nieludzkich i ludzkich

0:40:29.480,0:40:33.240
przez taki niszczycielski wpływ
czynników antropogenicznych na

0:40:33.240,0:40:38.319
środowisko, co jest także związane z jej
własną niepełnosprawnością,

0:40:38.319,0:40:43.760
bo jest to niepełnosprawność, która
której przyczyną jest zanieczyszczenie

0:40:43.760,0:40:48.480
środowiska w miejscu, w którym się
urodziła. Chciałabym także wspomnieć o

0:40:48.480,0:40:55.920
tym, że Sunaura Taylor także zajmuje się
bardzo szeroko pojętym ableizmem i w

0:40:55.920,0:41:00.720
swojej książce dowodzi, że to
zagadnienie dotyka nie tylko ludzi, ale

0:41:00.720,0:41:04.200
także zwierząt.
Jak pisze, ableizm jest siłą

0:41:04.200,0:41:08.960
oddziałującą nie tylko na ludzi. To
przemoc dotykająca wszystkich ciał. Tak

0:41:08.960,0:41:12.520
więc
ciało umysły zwierzęce, podobnie jak

0:41:12.520,0:41:17.079
ciało umysły niepełnosprawne lub
należące do różnych innych

0:41:17.079,0:41:21.319
dyskredytowanych
i defaworyzowanych grup, bywają

0:41:21.319,0:41:26.240
definiowane właśnie w tym takim
antropocentrycznym ujęciu jako jednostki

0:41:26.240,0:41:29.920
pozbawione pewnych takich wartościowych
cech,

0:41:29.920,0:41:35.119
jako
jednostki pozbawione pewnych cenionych

0:41:35.119,0:41:41.240
właściwości.
Sondara Taylor w swojej pracy

0:41:41.240,0:41:47.440
teoretycznej, ale też artystycznej
często podnosi temat

0:41:47.440,0:41:51.839
resentymentów, sentymentów wokół
eksterminacji osób z

0:41:51.839,0:41:57.079
niepełnosprawnościami,
eugenicznych praktyk albo eugenicznych

0:41:57.079,0:42:02.800
tendencji wyrażających się w dyskursie,
wszechobecnym dyskursie na temat osób z

0:42:02.800,0:42:07.760
niepełnosprawnościami.
I ty również

0:42:07.760,0:42:13.319
w swojej pracy badawczej zajmujesz się
szalenie ważnym, ale niestety w dużej

0:42:13.319,0:42:21.160
mierze zapomnianym tematem, mianowicie
akcji T4, czyli akcji, która była

0:42:21.160,0:42:26.559
realizowana w wciej Rzeszy, największym
skrócie polegającej na systematycznej

0:42:26.559,0:42:30.200
eksterminacji osób z
niepełnosprawnościami,

0:42:30.200,0:42:37.720
gdyż jak głosiły, jak głosiła propaganda
życia tych osób były niewarte życia i

0:42:37.720,0:42:42.359
obciążały rzesze ekonomicznie i
społecznie.

0:42:42.359,0:42:47.119
I celem tych twoich
również działań badawczych, mam

0:42:47.119,0:42:51.000
wrażenie, to jest próba odwracania
społecznej i politycznej amnezji

0:42:51.000,0:42:57.319
dotyczącej akcji T4, ale też właśnie
tych takich eugenicznych tropów w

0:42:57.319,0:43:01.280
kulturze. Czy polskie teksty i w jaki
sposób?

0:43:01.280,0:43:05.280
teksty kultury, w tym literatura, czy w
jaki sposób przyczyniają się do

0:43:05.280,0:43:10.559
odzyskiwania
tej pamięci, historii oraz godności

0:43:10.559,0:43:16.680
ofiar? Czy poszerzają i pogłębiają
tak w sposób taki krytyczny takie

0:43:16.680,0:43:20.160
współczesne rozumienie tych dyskursów
dotyczących niepełnosprawności w

0:43:20.160,0:43:24.079
kontekście eugeniki?
To bardzo szeroki dla mnie temat i

0:43:24.079,0:43:30.760
myślę, że tutaj materiału by wystarczyło
na na cały podcast albo i nawet więcej.

0:43:30.760,0:43:36.000
Ale postarałam się tak bardzo skrótować,
zaczynając od tego, że jakby ta pamięć o

0:43:36.000,0:43:41.720
niepełnosprawnych ofiarach nazizmu w
Polsce

0:43:41.720,0:43:47.480
no była była właściwie taka
no mało obecna i właściwie jedynymi

0:43:47.480,0:43:51.960
osobami, które które jakby tak przyjęły
na siebie rolę takich strażników tych

0:43:51.960,0:43:56.200
tej pamięci byli psychiatrzy,
między innymi Zdzisław Jaroszewski,

0:43:56.200,0:44:00.119
potem Tadeusz Nasirowski. Natomiast ich
podejście

0:44:00.119,0:44:07.119
właściwie, no to było z perspektywy
historyków medycyny. Przez długi czas te

0:44:07.119,0:44:11.400
ofiary były w w dyskursie publicznym
właściwie takie pomijane, traktowane

0:44:11.400,0:44:18.000
jako takie gorsze, mniej ważne ofiary. A
jeżeli w ogóle mówiono o nich, no to

0:44:18.000,0:44:23.359
bardzo często dominował tutaj dyskurs
litości właśnie pochylania się nad nad

0:44:23.359,0:44:27.520
słabszym. Czasem też starano się je
wpisać tutaj w martyrologię narodu

0:44:27.520,0:44:31.680
polskiego. Co ciekawe, tak bardziej
współcześnie, nie tylko jako te

0:44:31.680,0:44:40.040
bezbronne, bezsilne ofiary, ale także
jako te ofiary, które które starały się

0:44:40.040,0:44:46.200
w jakiś sposób skonfrontować wręcz wręcz
z wrogiem. Natomiast te przedstawienia

0:44:46.200,0:44:51.760
bardzo często też pomijają tak
niepełnosprawność tych osób. No jakoś ją

0:44:51.760,0:44:58.800
tak chowają, więc z tych bez robią
troszeczkę z tych bezbronnych ofiar

0:44:58.800,0:45:04.319
herosów i heroski. Natomiast troszeczkę
znika wtedy owa niepełnosprawność.

0:45:04.319,0:45:09.520
Jeżeli chodzi o literaturę faktu, no to
myślę, że zdecydowanie bym poleciła

0:45:09.520,0:45:16.040
książkę Kaliny Błażejowskiej z 2023 roku
Bezdusznie zapomniana zagłada chorych,

0:45:16.040,0:45:20.920
która już przedstawia ten temat z takiej
bardziej trochę bardziej krytycznej i

0:45:20.920,0:45:25.079
współczesnej perspektywy. Natomiast
jeżeli chodzi o same teksty literackie,

0:45:25.079,0:45:29.440
no to istnieje kilka takich bardziej
współczesnych tekstów, które w mojej

0:45:29.440,0:45:35.920
ocenie mają taką dużą wartość literacką.
Natomiast to nadal są teksty pisane

0:45:35.920,0:45:40.480
przez osoby bez niepełnosprawności,
które czasem na przykład trochę się

0:45:40.480,0:45:46.440
rozmijają z faktami, tak jak w przypadku
Weroniki Murek i sztuki Finewine Vline,

0:45:46.440,0:45:51.960
czy też nieco jakby marginalizują
niepełnosprawne ciałomysły,

0:45:51.960,0:45:57.079
niepełnosprawne ofiary, tak jak to jest
na przykład w przypadku książki Anny

0:45:57.079,0:46:02.680
David Meller Góra Tiget, która jest
doskonałą książką. Yyy, natomiast tam

0:46:02.680,0:46:08.040
jest ten motyw właśnie eksterminacji yyy
w szpitalu psychiatrycznym yyy i głównym

0:46:08.040,0:46:13.079
bohaterem jest yyy pełnosprawny
chłopczyk, który tam trafia, bo bo nie

0:46:13.079,0:46:17.720
dogaduje się ze swoim niemieckim
ojczymem. Yyy no i jakby jakby tym innym

0:46:17.720,0:46:21.680
dzieciom,
dzieciom niepełnosprawnym przyglądamy

0:46:21.680,0:46:28.400
się z pewnego dystansu i patrzymy na nie
oczami jednego z bohaterów, małego

0:46:28.400,0:46:34.240
Rysia, który jest osobą sprawną.
Natomiast jak dla mnie takim

0:46:34.240,0:46:41.119
bardzo ważnym tekstem kultury
dla upamiętniania niepełnosprawnych osób

0:46:41.119,0:46:45.880
jest zdecydowanie akcja performatywna
teatru 21,

0:46:45.880,0:46:52.319
którą oryginalnie wystawiano w muzeum
Polin w bardzo takim szczególnym

0:46:52.319,0:46:56.839
miejscu, bo była to sala, która była
taką pustą przestrzenią i która

0:46:56.839,0:47:02.200
prowadziła do
galerii poświęconej holokaustowi. No i

0:47:02.200,0:47:06.920
tutaj właśnie myślę, że zarówno sam
tytuł tej akcji performatywnej, który

0:47:06.920,0:47:13.000
nawiązuje do takiego najbardziej
smutnego dnia w kalendarzu żydowskim,

0:47:13.000,0:47:18.599
jak i właśnie to miejsce, gdzie gdzie
ona się odbywała, nawiązują do poglądu

0:47:18.599,0:47:24.640
wielu historyków mówiącego, że akcja T4
była preludium do holokaustu.

0:47:24.640,0:47:30.599
Natomiast samo Tisza Bav jako jako
performance, jako akcja performatywna,

0:47:30.599,0:47:36.839
tak myślę, że w bardzo bardzo dosadny
sposób pokazuje to przejście od

0:47:36.839,0:47:42.079
stygmatyzacji do eliminacji, od takich
prostych ćwiczeń fizycznych i gier

0:47:42.079,0:47:49.040
podwórkowych, które właściwie obnażają
pewne wykluczające

0:47:49.040,0:47:54.280
zachowania i zasady społeczne od
stygmatyzacji tego, kto jest wolnie.

0:47:54.280,0:47:59.440
mniejszy, kto jest słabszy, kto ma mniej
szczęścia aż do właśniej ostatecznej

0:47:59.440,0:48:05.640
eliminacji.
Ja pamiętam jak pierwszy raz odkryłam

0:48:05.640,0:48:11.040
to, że właściwie w Powszechnej
Deklaracji Praw Człowieka właśnie ta,

0:48:11.040,0:48:16.720
można by powiedzieć pierwsza grupa ofiar
nazistowskich

0:48:16.720,0:48:21.440
w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka
była w ogóle nie wymieniona, znaczy

0:48:21.440,0:48:26.559
została zamknięta, jak ja to nazywam, w
takim w takiej szafie pod tytułem i tak

0:48:26.559,0:48:32.680
dalej i tym podobne grupy.
Jednocześnie była to grupa, której

0:48:32.680,0:48:38.640
zajęło bardzo, no wiele dekad, żeby
zawalczyć o konwencję swoją właśnie w

0:48:38.640,0:48:45.440
ONZE. Więc rzeczywiście składając te
fakty razem, no jest to absolutnie

0:48:45.440,0:48:51.440
wstrząsające i i to nie jest coś, co
jest wyłącznie w przeszłości.

0:48:51.440,0:48:56.760
Bardzo wyczekuję filmu dokumentalnego,
który już się pojawił, ale jeszcze nie z

0:48:56.760,0:49:02.720
dystrybucji takiej szerokiej. e,
reżysera Camerona Mitela, który jest

0:49:02.720,0:49:07.440
synem wspomnianych wcześniej przez
ciebie badaczy i badaczki profesora

0:49:07.440,0:49:12.799
Davida Mitchela i Sharon Snyider. I
Cameron Mitchell zrealizował film

0:49:12.799,0:49:19.200
dokumentalny dokładnie o akcji T4
zatytułowany Disposable Humanity. Nie

0:49:19.200,0:49:23.799
wiem czy już widziałaś ten film. Tak,
widziałam film, bo też miałam jakąś taką

0:49:23.799,0:49:30.440
małą cegiełkę, bo tutaj cała rodzina
Sneider Mitchell przyjechała do Polski,

0:49:30.440,0:49:35.359
także do fortu, gdzie właściwie po raz
pierwszy wykorzystano komorę gazową

0:49:35.359,0:49:41.319
właśnie do eksterminacji nie Żydów, ale
osób z pobliskiego szpitala

0:49:41.319,0:49:46.680
psychiatrycznego. I tam właśnie tam
część materiału też była nagrywana. To

0:49:46.680,0:49:52.920
też było jedno z miejsc, które Snyider i
Mitchell odwiedzali na zasadzie

0:49:52.920,0:49:58.359
właściwie pewnej takiej pielgrzymki,
która została udokumentowana też też

0:49:58.359,0:50:02.720
filmowo.
Tak. Natomiast to jest też jakby ich

0:50:02.720,0:50:08.119
kontynuacja ich dzieła, którą zaczęli
dużo, dużo wcześniej. A Cameron Mitchell

0:50:08.119,0:50:12.799
jako mały chłopak jeździł z rodzicami i
i z siostrą

0:50:12.799,0:50:18.240
do miejsc, którym w Niemczech, gdzie
gdzie eksterminowano osoby z

0:50:18.240,0:50:22.960
niepełnosprawnościami
i to też zostało udokumentowane w filmie

0:50:22.960,0:50:28.599
A World Without Bodies.
Także to również te tytuły znajdą się w

0:50:28.599,0:50:34.359
polecajkach w opisie, żeby państwo mogli
sobie to namierzyć i korzystać z tych z

0:50:34.359,0:50:37.520
tych zasobów.

0:50:37.920,0:50:42.880
[Muzyka]
Na koniec takie trzy pytania cykliczne,

0:50:42.880,0:50:48.000
które zadajemy naszym wszystkim
gościniom i gościom. Po pierwsze, jakie

0:50:48.000,0:50:51.720
zdarzenie związane z ruchem na rzecz
praw osób z niepełnosprawnościami

0:50:51.720,0:50:55.760
uznajesz za takie ważne dla ciebie
osobiście?

0:50:55.760,0:50:59.799
No dobrze, to może ja sobie tutaj
pozwolę na pewien taki coming out,

0:50:59.799,0:51:05.079
ponieważ myślę, że właśnie to, co jest
dla mnie obecnie bardzo ważne, to jest

0:51:05.079,0:51:11.359
to, że w Polsce w ostatnich latach wśród
dużej części młodego pokolenia nastąpiła

0:51:11.359,0:51:17.559
destygmatyzacja neuroróżnorodności i
chorób psychicznych. I właśnie w

0:51:17.559,0:51:21.520
ostatnim czasie tak obserwuję, że osoby,
które młode osoby, które przychodzą do

0:51:21.520,0:51:25.520
mnie na zajęcia, otwarcie mówią o swoich
doświadczeniach.

0:51:25.520,0:51:30.920
i o swoich potrzebach. No i oczywiście
jednocześnie dostrzegam wiele wiele

0:51:30.920,0:51:36.599
problemów związanych choćby z tym, że
bardzo ciężko jest się dostać nawet

0:51:36.599,0:51:42.520
prywatnie do lekarzy, którzy się
specjalizują w neuroróżnorodności.

0:51:42.520,0:51:48.240
W dyskursie publicznym znowu mówi się
bardzo częśćo o takiej modzie na

0:51:48.240,0:51:53.280
neuroróżnorodność, modzie na ADHD, o
naddiagnozowaniu i tak dalej, i tak

0:51:53.280,0:51:58.160
dalej. Ale a dlaczego mnie to dotyczy
osobiście i dlaczego to jest dla mnie

0:51:58.160,0:52:03.640
takie ważne? No myślę, że dlatego, że
sama niedawno doświadczyłam epizodu

0:52:03.640,0:52:10.799
depresyjnego. Jestem w trakcie pewnych
diagnoz, które mogą mnie umieścić gdzieś

0:52:10.799,0:52:15.880
w spektrum neuroatypowości,
ale myślę, że właśnie dzięki tym zmianom

0:52:15.880,0:52:21.839
będzie mi się łatwiej odnaleźć w tym
spektrum i gdzieś umościć

0:52:21.839,0:52:26.720
w jakimś miejscu, w którym też znajdę
odpowiednie wsparcie i to nie tylko

0:52:26.720,0:52:30.000
medyczne, ale także takie
społecznościowe.

0:52:30.000,0:52:35.760
Na szczęście jesteśmy już w takim
miejscu, gdzie coraz więcej społeczności

0:52:35.760,0:52:41.680
takich wspierających jest, więc mimo, że
doświadczenia te pozostaną nadal

0:52:41.680,0:52:47.119
trudnymi, to nie do końca się jest
samemu, tak jak to miało miejsce jeszcze

0:52:47.119,0:52:51.079
chociażby dekadę czy czy 20 lat temu w
Polsce.

0:52:51.079,0:52:57.319
Drugie pytanie z cyklu cyklicznych pytań
to gdybyś miała wskazać taką jedną jedną

0:52:57.319,0:53:01.880
rzecz, czego brakuje we współczesnej
narracji o niepełnosprawności?

0:53:01.880,0:53:05.920
Myślę, że bardzo trudno jest nam odejść
od tego etosu pokonywania

0:53:05.920,0:53:10.440
niepełnosprawności, aby stać się tą
super wydajną, niezależną jednostką,

0:53:10.440,0:53:14.359
jednostką wartościową dla
kapitalistycznego

0:53:14.359,0:53:19.359
porządku, co wydaje mi się, że jest
niewątpliwie bardzo trudne w obecnym

0:53:19.359,0:53:25.559
klimacie. politycznym, kiedy bardzo duży
procent obywateli i obywatelek głosuje

0:53:25.559,0:53:31.799
na populistyczną partię, która promuje
skrajny narodowy liberalizm.

0:53:31.799,0:53:35.599
No więc myślę, że to i myślę, że może
troszeczkę też nam brakuje tej

0:53:35.599,0:53:40.079
intersekcjonalności i takiego i
budowania sojuszy między ruchami na

0:53:40.079,0:53:45.160
rzecz praw osób
z niepełnosprawnościami,

0:53:45.160,0:53:50.119
a ruchami na rzecz praw obywatelskich,
praw człowieka, praw różnych innych

0:53:50.119,0:53:54.000
defaworyzowanych grup. No i właśnie
dlatego bardzo chciałam przetłumaczyć

0:53:54.000,0:53:59.400
książkę Kefer. No i cieszę się, że że
właśnie mogłam to zrobić. Bardzo czekamy

0:53:59.400,0:54:05.799
na to tłumaczenie, bo to jest kolejna
szalenie ważna pozycja nie tylko z

0:54:05.799,0:54:11.880
obszaru studiów o niepełnosprawności,
ale również studiów que gender studies,

0:54:11.880,0:54:16.680
także bardzo, bardzo na nią czekamy. I
ostatnie pytanie.

0:54:16.680,0:54:19.920
Jeśli myślisz o jakiejś konkretnej, czy
marzysz o jakiejś konkretnej zmianie

0:54:19.920,0:54:23.559
społecznej w kontekście
niepełnosprawności,

0:54:23.559,0:54:27.440
to o jakiej?
Myślę o wielu zmianach. Ja się nie mogę

0:54:27.440,0:54:32.559
doczekać tej ustawy o asystencji
osobistej na pewno, ale też czekam na

0:54:32.559,0:54:38.760
zmianę w takim ogólnym sposobie myślenia
osób mieszkających w Polsce. Ostatnio

0:54:38.760,0:54:42.720
miałam taką krótką rozmowę z bardzo
sfrustrowaną nauczycielką pracującą w

0:54:42.720,0:54:47.440
klasach integracyjnych. No i ja bardzo
rozumiałam jej frustracje,

0:54:47.440,0:54:52.480
natomiast dostrzegałam też, że tak pod
tą frustracją jednak troszeczkę kryje

0:54:52.480,0:54:59.480
się pewnego rodzaju w szczególności
w stosunku do osób z niepełnosprawnością

0:54:59.480,0:55:05.920
intelektualną. Więc chciałabym, żebyśmy
przestali myśleć o yyy społecznej

0:55:05.920,0:55:11.880
inkluzji jako czymś, co yyy jest
niemożliwe do zrealizowania, jako po

0:55:11.880,0:55:17.839
prostu jakieś yyy absolutnie yyy
niemożliwej do zrealizowania utopii. I i

0:55:17.839,0:55:22.079
żebyśmy nie myśleli o tym, że w związku
z tym, że że rozwiązania, które do tej

0:55:22.079,0:55:26.920
pory zostały wprowadzone
okazały się nieskuteczne, to należy

0:55:26.920,0:55:32.079
wrócić do poprzedniego stanu rzeczy. No
i chciałabym, żebyśmy teraz jednak

0:55:32.079,0:55:36.720
podjąć ten wysiłek, aby być bardziej
inkluzywnymi.

0:55:36.720,0:55:42.640
Nie chodzi mi o to, żebyśmy wszyscy
tutaj byli siłaczkami,

0:55:42.640,0:55:47.119
indywidualnie podejmowali ten wysiłek,
ale raczej żebyśmy się wspierali w

0:55:47.119,0:55:53.599
myśleniu o zmianach systemowych i walce
o to, o wprowadzanie tych zmian.

0:55:53.599,0:56:00.079
Dziękujemy serdecznie. Życzymy odwagi
ludziom, którzy odpowiadają za polityki

0:56:00.079,0:56:05.960
społeczne i aby na te zmiany były
również fundusze.

0:56:05.960,0:56:11.920
Kasiu, raz jeszcze ci dziękujemy za
rozmowę i za twoją wspaniałą pracę na

0:56:11.920,0:56:17.599
różnych polach i do zobaczenia na
badawczej aktywistycznej ścieżce.

0:56:17.599,0:56:20.300
Do zobaczenia. Dziękuję bardzo za
zaproszenie.

0:56:20.300,0:56:23.449
[Muzyka]

0:56:25.839,0:56:30.119
Serię podcastów Polonistyka zaangażowana
zrealizowano w ramach projektu

0:56:30.119,0:56:35.039
Polonistyka wobec wyzwań współczesnego
świata. Dofinansowano ze środków budżetu

0:56:35.039,0:56:39.200
państwa w ramach programu ministra
edukacji i nauki pod nazwą Nauka dla

0:56:39.200,0:56:43.240
społeczeństwa 2. Numer projektu podano w
opisie.

0:56:43.240,0:56:47.640
Zapraszamy do wysłuchania kolejnych
odcinków dostępnych na platformach

0:56:47.640,0:56:53.760
Spraker, Spotify i YouTube oraz w
internetowym biuletynie polonistycznym.

0:56:53.760,0:56:56.960
Do usłyszenia.

0:56:57.830,0:57:01.790
[Muzyka]