Polish Studies Bulletin

Doctoral thesis

Added on: 22.06.2015

Ciało i ubiór człowieka w literaturze polskiego oświecenia

Field:
Historia literatury oraz krytyka i interpretacja literacka
City or town:
Toruń

Celem rozprawy było ukazanie kategorii ludzkiego ciała, nagiego i ubranego, a także różnorodnych sposobów wyrażania cielesności w literaturze polskiego oświecenia na tle kultury Europy. Badanie cielesności ludzkiej w kulturze tej epoki obejmowało przede wszystkim literackie opisy sfery cielesnej człowieka, a także stój, erotykę, problematykę dbałości o ciało, zdrowie, higienę, postrzeganie brudu, czystości, ujmowanie kanonów piękna i brzydoty.

W rozprawie poruszone zostały kwestie poszukiwania „autentyczności” i „naturalności” człowieka, przekraczania granic tożsamości i zacierania granic kulturowych płci w świecie maski, maskarady i oświeceniowych balów. Konstrukcja pracy w wielu aspektach obejmowała  opozycje: ciała nagiego a ubranego, ciała przeciwnych płci, młodości i wieku dojrzałego, obyczajowości środowisk miejskich i wiejskich, wolności i jej ograniczenia, sztuczności – naturalności, autentyczności – konwencjonalności, racjonalności – emocjonalności oraz równości i odmienności. Materiał egzemplifikacyjny dla rozważań zawartych w tej rozprawie stanowiły teksty literackie, w których znaczącym motywem stało się ciało i ubiór człowieka, w tym: pamiętniki            (J. Kitowicza, J. U. Niemcewicza, K. Koźmiana ) listy (m.in. Stanisława Augusta Poniatowskiego, H. Kołłątaja), wspomnienia (I. Czartoryskiej,       H. A. Massalskiej), utwory liryczne (między innymi F. Karpiński, F. D. Kniaźnin, J. Szymanowski, J. Ancuta, I. Marewicz), powieści edukacyjne (I. Krasickiego, M. D. Krajewskiego), powieści sentymentalne, utwory dramatyczne, traktaty filozoficzne i pedagogiczne. Utwory literackie polskich autorów zostały ukazane w perspektywie europejskiej twórczości literackiej. Obiektem badań były źródła pisane: hagiograficzne (żywoty świętych), normatywne (akta, dokumenty, inwentarze), epistolarne, biograficzne oraz źródła niepisane, w tym kolekcje muzealne strojów polskich z przełomu osiemnastego i dziewiętnastego wieku, ekspozycje biżuterii oraz dzieła sztuki. 

 

Information

Start date of the doctoral assessment procedure:
11.12.2012
End date:
15.04.2014
Key words:

See also

31.10.2016

Kreowanie postaci w polskim romansie barokowym

Celem dysertacji była analiza polskich romansów barokowych pod kątem kreowania bohaterów literackich, z zamiarem wychwycenia elementów wspólnych oraz tych, które świadczą o indywidualnym traktowaniu zagadnienia. Badanie kreacji postaci stanowić miało kontynuację istniejącej analizy świata przedstawionego w polskim romansie barokowym.

31.10.2016

Narrator i narracja w staropolskich pamiętnikach XVI i XVII wieku

Staropolskie pamiętniki stanowiły odzwierciedlenie świadomości narracyjnej ich autorów. Twórcy memuarów wywodzili się głównie ze szlachty i magnaterii, należeli również do dworu. Pamiętniki, diariusze i raptularze były zwierciadłem nie tylko światopoglądu twórców, lecz również ukazywały ich świadomość retoryczną, będącą efektem edukacji.

27.09.2017

Obraz Paryża w literaturze pozytywizmu i Młodej Polski

Głównym celem rozprawy jest odnalezienie i zebranie tekstów literackich, których tematem jest Paryż, oraz ich analiza. Ze względu na obszerność materiału wyczerpująca analiza tematu nie była możliwa, tak więc pewien wybór omawianych zagadnień był niezbędny. Zbadano tylko najważniejsze motywy i powieści. Pierwsza część rozprawy zawiera rozważania na temat historii Paryża i jego roli kulturowej. Znajomość historii miasta i relacji polsko-francuskich jest konieczna do zrozumienia sensu powieści, których akcja odbywa się w Paryżu. Ponadto zaprezentowano i omówiono stan badań: francuskie studia historyczne z XIX wieku, słowniki, encyklopedie, przewodniki, gazety i współczesne badania interdyscyplinarne dotyczące Paryża w ogóle (literatura, kultura, historia). Następnie ukazano krótki przegląd motywu Paryża w literaturze francuskiej. Zwraca się uwagę na najbardziej wyróżniające się tematy, typ tekstów i ich strukturę. Następnie omówiono motyw Paryża w dziejach literatury polskiej, od XVI wieku do początku wieku XX (proza, poezja, dramat). Główną częścią rozprawy jest opracowanie najważniejszych powieści, których akcja toczy się w XIX-wiecznym Paryżu. Opisano najpopularniejsze motywy (paryżanka, flânerie, samotna kobieta w Paryżu, artyści i sztuka, miasto-potwór, imigranci polscy, syndrom paryski itp.). Analizę tekstów przeprowadzono przy użyciu konwencjonalnych narzędzi interpretacyjnych oraz najnowszych dyscyplin i metod badawczych związanych z badaniami urbanistycznymi, takimi jak: filozofia miasta, geografia kulturowa, antropologia miasta, geokrytyzm, geopoetyka. Obraz Paryża w opowiadaniach i powieściach historycznych został omówiony osobno. Niniejsza rozprawa zawiera suplement w postaci tabeli przedstawiającej powieści o Paryżu odnalezione podczas badań. Zostały podzielone na grupy i krótko scharakteryzowane.

27.05.2017

Lubuska literatura osadnicza z lat 1945-1989 na tle pisarstwa założycielskiego tzw. Ziem Odzyskanych

Rozprawa doktorska pt. Lubuska literatura osadnicza z lat 1945-1989 na tle pisarstwa założycielskiego tzw. Ziem Odzyskanych dotyczy twórczości, której głównym tematem są powojenne przesiedlenia i osadnictwo na Ziemi Lubuskiej - wynik postanowień konferencji jałtańskiej.

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.