Polish Studies Bulletin

Event

Date of the event: 05.06.2019 - 07.06.2019
Added on: 21.02.2019

Czynnik ludzki w przekładzie literackim – teorie, historie, praktyki / The Human Factor in literary translation – theories, histories, practices

Organizatorem konferencji jest Humanistyczne Konsorcjum Naukowe, łączące Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM oraz Wydział Polonistyki UJ.

Czynnik ludzki najczęściej wiązany jest z nieadekwatnym działaniem człowieka, które skutkuje błędem. Takie ujęcie dobrze się wpasowuje w opisywany przez Susan Bassnett i André Lefevere’a hieronimiański model przekładu, obowiązujący w kulturze zachodniej przez stulecia, bardzo opresyjny, składający na tłumacza winę za wszystkie nieprzystawalności tłumaczenia względem oryginału.

Nas jednak w tytułowym „czynniku” interesuje przede wszystkim „czyn”, a więc działanie; chętnie uwolniłybyśmy go od nieneutralnych konotacji.

Na trzy czerwcowe dni (5-7 czerwca 2019 roku) przy wsparciu Centrum Badań Przekładoznawczych przy Uniwersytecie Jagiellońskim zaplanowałyśmy w poznańskim Collegium Minus międzynarodową konferencję poświęconą tej właśnie tematyce, ujmowanej możliwie szeroko i rozpinającej rzecz między dawnymi a nowymi laty. Organizatorem konferencji jest Humanistyczne Konsorcjum Naukowe, łączące Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM oraz Wydział Polonistyki UJ.

W centrum naszych rozważań znajdą się zapewne przede wszystkim tłumaczki i tłumacze, z biegiem czasu coraz mniej niewidzialni, a jednak wciąż niewystarczająco dostrzegani. Wkrótce minie dziesięć lat, odkąd Andrew Chesterman proklamował powstanie Translator Studies – „badań tłumaczoznawczych” (2009), a o rację bytu dla subdyscypliny, jaką jest poetyka tłumacza, apelował już w 1968 roku Edward Balcerzan.

Chciałybyśmy więc rozmawiać z Państwem o tłumaczkach i tłumaczach zarówno epok dawnych, jak i doby obecnej (interesują nas szczególnie case studies zmierzające w stronę zarysu historii polskiej literatury tłumaczonej), lecz także o innych aktantach, których działanie nie pozostaje bez wpływu na tłumaczenie, rozumiane i jako proces, i jako produkt: o jego inicjatorach, zleceniodawcach, redaktorach, korektorach i wydawcach, jak również o coraz doskonalszych programach tłumaczeniowych, coraz bardziej gotowych zastąpić człowieka, oraz o miejscu tłumaczki/tłumacza we współczesnej humanistyce (również cyfrowej). Oczywiście nie ograniczamy się wyłącznie do tej tematyki, licząc na inspirujące propozycje z Państwa strony.

Językami konferencji będą polski i angielski. Wystąpienia referatowe nie powinny przekroczyć dwudziestu minut.

Przewidujemy opłatę konferencyjną w wysokości 400 zł, z której planujemy m.in. dofinansować publikację pokonferencyjnych tekstów pozytywnie zaopiniowanych przez recenzentów. Służymy pomocą przy rezerwowaniu noclegów.

Tematy Państwa wystąpień wraz z abstraktami prosimy zgłaszać do 10 marca 2019 r. na nasz oficjalny adres mailowy: humanfactorintranslation@gmail.com. Abstrakty przyjętych referatów zostaną opublikowane na naszej stronie internetowej.

(informacja Organizatorek)

prof. dr hab. Ewa Kraskowska – przewodnicząca komitetu organizacyjnego
dr hab. Ewa Rajewska – sekretarz konferencji (rajewska@amu.edu.pl)
dr hab. Magda Heydel
prof. UAM dr hab. Agnieszka Kwiatkowska
dr Emilia Kledzik
dr Adriana Kovacheva
dr Lenka Németh Vítová
mgr Aleksandra Wieczorkiewicz
mgr Zofia Ziemann


PROGRAM WYDARZENIA

WTOREK 4 czerwca

Wydarzenie towarzyszące

17.00, Salon Mickiewicza Collegium Maius, ul. Fredry 10

Franco Moretti, École polytechnique fédérale de Lausanne, Under which king, Bezonian? Literary study between quantification and hermeneutics [wykład w języku angielskim]

 

ŚRODA 5 czerwca

Konferencja

Sala Senatu Collegium Minus, ul. Wieniawskiego 1

8.30-9.00       Rejestracja uczestniczek i uczestników

9.00-9.30       Otwarcie konferencji

9.30-10.00     Franco Moretti, EPFL, The Human Factor in Digital Humanities

10.00-10.15  Przerwa na kawę

Jeśli nie zaznaczono inaczej, wszystkie panele i dyskusje będą  symultanicznie tłumaczone z języka angielskiego na polski lub z polskiego na angielski.

10.15-12.45  Panel I: Tłumacz a wyzwania nowoczesności

  • Inez Okulska, Państwowy Instytut Badawczy NASK, Gdzie tłumacz nie może, tam maszynę pośle. Komputerowe metody przetwarzania języka naturalnego (NLP) w służbie przekładu
  • Paola Ruffo, Heriot-Watt University in Edinburgh, Human-Computer Interaction in Translation: literary translators on their role and technology
  • Antony Hoyte-West, University of Vienna, No longer invisible? Examining the portrayal of translators and interpreters in the Republic of Ireland’s English-language press
  • Beata Kalęba, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Jak stać się (nie)widzialnym? czyli o wyborach nie zawsze literackich tłumaczy w ZSRR
  • Joanna Krenz, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Tłumacze chińskich snów. O trudnych wyborach tłumaczy współczesnej literatury chińskiej

12.45-13.15  Przerwa na kawę

13.15-14.45 Panel II: Poetyki

  • Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz, Instytut Badań Literackich PAN, Groteska antropologiczna w przekładzie
  • Monika Gawlak, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Tłumacz jako gracz
  • Marzena Chrobak, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Parateksty polskich tłumaczy z 2 poł. XX wieku jako źródło informacji o ich działalności przekładowej

15.00-16.30  Obiad

Wydarzenie towarzyszące

17.00, Scena Nowa Centrum Kultury Zamek, ul. Święty Marcin 80/82

Dyskusja panelowa pt. Uwaga na tłumacza z udziałem Leszka Engelkinga, Magdy Heydel, Antonii Lloyd Jones, Julii Różewicz i Tomasza Swobody. [w języku polskim] Rozmowę prowadzą Borys Szumański i Weronika Szwebs

19.00  Kolacja

 

CZWARTEK 6 czerwca

Konferencja

Sala Senatu Collegium Minus, ul. Wieniawskiego 1

9:00-10:00 Elżbieta Tabakowska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Pies na krótkiej smyczy na chwiejnym mostku

10:00-10:30  Przerwa na kawę

10:30-13:00 Panel III: tłumacz i autor (poezja)

  • Małgorzata Gorczyńska, Uniwersytet Wrocławski, Od obrazu do głosu: Mira Rosenthal przekłada Tomasza Różyckiego
  • Beate Sommerfeld, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poetyka performatywności w przekładzie – Ryszard Wojnakowski jako tłumacz poezji austriackiej
  • Anita Kłos, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Mariola Wilczak, Instytut Badań Literackich PAN, „W rzeczach nie własnych mam szczęście”. Julia Dickstein-Wieleżyńska (1881–1943) – portret tłumaczki
  • Agnieszka Waligóra, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Ja tłumaczę – Ja piszę? O przekładzie wierszy autotematycznych
  • Joanna Studzińska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Test Turinga dla (automatycznego) tłumacza poezji

13:15-14:45 Obiad

15:00-17:30 Panel IV: tłumacz i autor (proza)

  • Joanna Sobesto, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wrażliwy buntownik. O działalności przekładowej Pawła Hulki-Laskowskiego
  • Karolina Drozdowska, Uniwersytet Gdański / Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, Beret niebieski czy zielony? Refleksje o miejscu autora w procesie przekładu współczesnej literatury norweskiej
  • Patrycja Masłowska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Georges Sédir i jego przekłady dzieł Gombrowicza
  • Ewelina Ząbek, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Ciąg dalszy nastąpi... czyli (nie)jedna historia w wielu językach. Symbiotyczne istnienie powieści i jej tłumaczenia na przykładzie „Lubiewa” Michała Witkowskiego
  • Paweł Łapiński, Uniwersytet Gdański, Ambasador, agent, towarzysz – o różnych odcieniach relacji autor-tłumacz na przykładzie francuskiego sukcesu tandemu Zygmunt Miłoszewski i Kamil Barbarski

17:30-17:45  Przerwa na kawę

17:45-18:45 Panel V: Przekład a poezja [w języku angielskim]

  • Agnieszka Gicala, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Translations as icebergs, translators as navigators: a poetic case study
  • Maria Skakuj Puri, Elusive metaphors, drifting meanings… Translating Stanisław Barańczak’s poetry into Hindi

19.00  Kolacja

 

PIĄTEK 7 czerwca

Konferencja

Sala Senatu Collegium Minus, ul. Wieniawskiego 1

9:00-11:00 Panel VI: Tekst i tłumacz przed XX w.

  • Jadwiga Miszalska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Działalność tłumaczek a polski kanon literatury włoskiej: Waleria Marrené-Morzkowska i Zofia Ernstowa
  • Barbara Bibik, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Zapomniani tłumacze starożytnych greckich tragedii na język polski
  • Karolina Borowiec, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Dwa przekłady – dwóch tłumaczy? O dwóch redakcjach polskiej Ewangelii Nikodema z kodeksu Wawrzyńca z Łaska (1544)
  • Wojciech Stelmach, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, „In principio creavit Deus...” – o XVI-wiecznych polskich tłumaczeniach opisu stworzenia świata

11:00-11:15  Przerwa na kawę

11.15-13:15 Panel VII: Literatura dla dzieci

  • Anna Fornalczyk-Lipska, Uniwersytet Warszawski, On the self-image and role of children's literature translators – an analysis of interviews
  • Eliza Pieciul-Karmińska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, „Nadpisane w tłumaczeniu”, czyli historia plagiatu tłumaczeniowego baśni braci Grimm
  • Aneta Wielgosz, Uniwersytet Warszawski, Autocenzura w pierwszych polskich przekładach Gianniego Rodariego
  • Dorota Powieśnik, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, „Festiwal kanadyjskiej pisarki”, czyli o mniej znanych polskich tłumaczeniach „Anne of Green Gables” L.M. Montgomery

13.15-13:30  Przerwa na kawę

13.30-15.00 Panel VIII: Konteksty słowiańskie

  • Edita Gromová, Igor Tyšš, Constantine the Philosopher University in Nitra, Taking matters into our own hands: Humanizing Slovak translation history
  • Katarzyna Majdzik Papić, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Autor w roli tłumacza – casus postjugosłowiańskiej prozy emigracyjnej
  • Lenka Németh Vítová, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Imagologiczne aspekty czynnika ludzkiego w procesie przekładu – na przykładzie polskich przekładów powieści o Szwejku Jaroslava Haška

 

 

 

 

Information

Address:
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Collegium Minus, Poznań
Application deadline for speakers:
10.03.2019

See also

17.10.2016

Współczesna literatura anglojęzyczna w Polsce

W 2007 roku Katedra Literatury i Kultury Brytyjskiej Uniwersytetu Łódzkiego zorganizowała pierwszą konferencję „Współczesna przekład , tłumaczenie , tłumacz w Polsce”, podczas której, w gronie literaturoznawców i przekładoznawców, wspólnie zastanawialiśmy się nad obrazem współczesnej literatury brytyjskiej i zjawisk jej towarzyszących w oczach polskiego odbiorcy. Dziś, niemalże dekadę później, zapraszamy Państwa do udziału w drugiej edycji naszej konferencji. Tym razem jednak poszerzamy pole widzenia i proponujemy przyjrzeć się literaturze anglojęzycznej – brytyjskiej, amerykańskiej i literaturze byłych kolonii brytyjskich – w Polsce. W ramach konferencji chcielibyśmy wspólnie zastanowić się, jak, w świetle zmian politycznych, społecznych i kulturowych, jakie zaszły przez ostatnie lata w Polsce Europie i na świecie, przedstawia się dziś obecność tych literatur w naszym kraju. Czy dziś, gdy Polacy stanowią największą grupę obcokrajowców w Wielkiej Brytanii, możemy mówić o wzmożonym zainteresowaniu brytyjskością i wzroście popularności literatury z Wysp Brytyjskich w Polsce? Czy „lista obecności” współczesnych pisarzy angielskich, szkockich i irlandzkich wzbogaciła się o nowe nazwiska? Jak kulturowa i gospodarcza hegemonia Stanów Zjednoczonych wpływa na funkcjonowanie mediów i rynku wydawniczego w Polsce? Czy i jak literatura postkolonialna z byłych kolonii brytyjskich – Indii, krajów afrykańskich, Karaibów czy Australii i Nowej Zelandii – jest obecna w Polsce?

15.02.2017

Współczesna literatura anglojęzyczna w Polsce

Szanowni Państwo,   W 2007 roku Katedra Literatury i Kultury Brytyjskiej Uniwersytetu Łódzkiego zorganizowała pierwszą konferencję „Współczesna literatura brytyjska w Polsce” podczas której, w gronie literaturoznawców i przekładoznawców, wspólnie zastanawialiśmy się nad obrazem współczesnej literatury brytyjskiej i zjawisk jej towarzyszących w oczach polskiego odbiorcy.     Dziś, niemalże dekadę później, zapraszamy Państwa do udziału w drugiej edycji naszej konferencji. Tym razem jednak poszerzamy pole widzenia i proponujemy przyjrzeć się literaturze anglojęzycznej – brytyjskiej, amerykańskiej i literaturze byłych kolonii brytyjskich – w Polsce.     W ramach konferencji chcielibyśmy wspólnie zastanowić się, jak, w świetle zmian politycznych, społecznych i kulturowych, jakie zaszły przez ostatnie lata w Polsce Europie i na świecie, przedstawia się dziś obecność tych literatur w naszym kraju.     Czy dziś, gdy Polacy stanowią  największą grupę obcokrajowców w Wielkiej Brytanii, możemy mówić o wzmożonym zainteresowaniu brytyjskością i wzroście popularności literatury z Wysp Brytyjskich w Polsce? Czy „lista obecności” współczesnych pisarzy angielskich, szkockich i irlandzkich wzbogaciła się o nowe nazwiska?   Jak kulturowa i gospodarcza hegemonia Stanów Zjednoczonych wpływa  na funkcjonowanie mediów i rynku wydawniczego w Polsce?   Czy i jak literatura postkolonialna z byłych kolonii brytyjskich – Indii, krajów afrykańskich, Karaibów czy Australii i Nowej Zelandii – jest obecna w Polsce?   Głównymi zagadnieniami konferencji będą:

05.01.2019

Tłumaczenie poezji – Poszukiwanie transcendencji | The Quest for Transcendence / międzynarodowa konferencja translatologiczna

Zakład Literaturoznawstwa Transkulturowego ma zaszczyt zaprosić na międzynarodową konferencję naukową Tłumaczenie poezji – Poszukiwanie transcendencji, która stanowi kontynuację rozważań nad zagadnieniem tłumaczenia poezji, jakie podjęliśmy w roku 2012 i 2016.

08.10.2016

Gdańskie Spotkania Tłumaczy Literatury „Odnalezione w tłumaczeniu” (III edycja)

Gdańskie Spotkania Tłumaczy Literatury „Odnalezione w tłumaczeniu” organizowane przez Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku to jedyny w Polsce festiwal literacki poświęcony w całości sztuce translacji. Podczas trzeciej edycji wydarzenia porozmawiamy o wielkiej literaturze, która powstaje w językach pozacentralnych i poznamy laureatów Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska za Twórczość Translatorską im. T. Boya-Żeleńskiego.

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.