Biuletyn Polonistyczny

Numer czasopisma

Data dodania: 20.01.2019
Historia literatury

Problemy edycji literatury XIX i XX wieku

ISSN:
2084-7963 (print); 2391-7903 (online)

W najnowszym numerze „Sztuki Edycji” Autorzy proponują przede wszystkim rekonesans po pracach badaczy, którzy swoją uwagę, a nierzadko i naukową pasję, skoncentrowali na archiwaliach pochodzących z ostatnich dwustu lat.

Korzyści wynikające z lektury brulionowych wersji liryków Juliusza Słowackiego przybliżyła Ewa Szczeglacka-Pawłowska, a pogłębioną lekturę rękopisu Adama Mickiewicza zaproponował Wojciech Kruszewski. Wykorzystane metodologiczne narzędzia – krytyka tekstu i krytyka genezy – dostosowali do przedmiotu badań. Pozwoliło to ujawnić pomijane lub niedostrzegane dotąd fakty oraz postawić ważne pytania, jak choćby to o granice edytorskich kompetencji.

Inne teksty, które znalazły się w dziale „Artykuły i rozprawy”, wprowadzają w obszar filologicznych rozterek badaczy podejmujących się analizy rękopisów Marii Pawlikowskiej, Kornela Makuszyńskiego, Edwarda Stachury czy Gustawa Herlinga--Grudzińskiego. Naszych czytelników mogą zaciekawić także relacje związane z przygotowywaniem konkretnych edycji. Myślę tu o artykule Teresy Winek rekonstruującej wydawnicze dzieje Dzieł Klementyny z Tańskich Hoffmanowej w opracowaniu Narcyzy Żmichowskiej oraz o tekście Barbary i Macieja Szargotów starających się na powrót wprowadzić do czytelniczego obiegu zapomniane utwory. Problem, z którym się zmagali, to wspólna edycja dwu powieści opublikowanych w połowie XIX wieku w różnych miejscach i wedle innych zasad. Dział zamyka artykuł Mirosława Strzyżewskiego poświęcony Konradowi Górskiemu, toruńskiemu badaczowi, który przez wielu uczniów uznawany był za mistrza w zakresie edytorstwa i interpretacji tekstów romantycznych.

Ważnym elementem składowym prezentowanego numeru są także źródła, które dokumentują edytorską praktykę. Tym razem są to listy dość wyrazistych postaci: w numerze po raz pierwszy publikujemy nieznany wcześniej list Zygmunta Krasińskiego do ojca i list gen. Wincentego Krasińskiego do Henryka Milberga, korespondencję Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej oraz listy Andrzeja Wajdy do Stanisława Czycza. Zdarza się, że artykuły – oprócz aspektu naukowego – mają walor dodatkowy, osobisty. Adam Fitas, wydawca dzieł Karola Ludwika Konińskiego, ujawnił mechanikę poszerzenia swych literaturoznawczych diagnoz o działania stricte edytorskie.

W dziale „Przeglądy i sprawozdania” znalazły się z kolei omówienia dwóch  poświęconych epoce romantycznej (Wokół romantyzmu i Moda polska i romantyzm) oraz recenzja nowego wydania Edmunda Stefana Witwickiego. Całość zamyka refleksja Agnieszki Kuniczuk-Trzcinowicz na temat książki Pierre-Marca de Biasiego pt. Genetyka tekstów, która – według autorki – może być doskonałą inspiracją do prac nad procesem twórczym polskich pisarzy.

Wszyscy, którzy kiedykolwiek zajmowali się edytorstwem, mają świadomość, że jest to zajęcie wymagające benedyktyńskiej cierpliwości oraz detektywistycznego zacięcia.

Efekty prac rzadko bywają natomiast spektakularne. Jednak doskonale rozumiem naukowców, którzy wybierają edytorstwo i przy nim zostają. Przy wszystkich trudnościach praca z rękopisami może być niezwykle ciekawa, za każdym razem inna, może być przygodą, a efekt końcowy – źródłem wielkiej satysfakcji. Sądzę, że numer „Sztuki Edycji”, który oddajemy w ręce czytelników, jest tego najlepszym potwierdzeniem.

(ze Wstępu Dariusza Pachockiego)

Spis treści

Dariusz Pachocki, Wstęp

 

Artykuły i Rozprawy

Wojciech Kruszewski, Mickiewiczowski rękopis „№ 38” raz jeszcze

Ewa Szczeglacka-Pawłowska, Doskonałość brulionu. O liryku raptularzowym Juliusza Słowackiego [Nie zapominaj, że kiedyś ubogi] publikowanym w edycjach pod tytułem „Do Franciszka Szemiotha”

Barbara Szargot, Maciej Szargot, Jak wydawaliśmy „Powieść składaną” i „Powieść zlepianą”

Teresa Winek, Dzieła Klementyny z Tańskich Hoffmanowej w opracowaniu Narcyzy Żmichowskiej

Urszula Klatka, „Bajki” Marii z Kossaków Pawlikowskiej – utwory zaniechane?

Justyna Staroń, O związkach między archiwami na przykładzie rękopisów Kornela Makuszyńskiego

Artur Truszkowski, Działalność translatorska Edwarda Stachury w perspektywie filologicznej

Sylwia Błażejczyk-Mucha, Uwagi o rękopisach i Legenda o nawróconym pustelniku Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Mirosław Strzyżewski, Konrad Górski. Ostatni taki Mistrz?

 

Źródła i dokumenty

Grażyna Halkiewicz-Sojak, Michał Sokulski, Nieznane listy Zygmunta i Wincentego Krasińskich w zbiorach Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Licheniu Starym (opracowanie edytorskie Grażyna Halkiewicz-Sojak i Michał Sokulski)

Ewa Głębicka, Alicja Szałagan, Z korespondencji Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej z lat 1946–1948

Alicja Szałagan, „…co się stanie w najbliższej przyszłości…” Z listów Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej z 1946 roku (opracowanie edytorskie Alicja Szałagan)

Ewa Głębicka, „Na wyspie umarłych”. Z listów Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej z lat 1947–1948 (opracowanie edytorskie Ewa Głębicka)

Dorota Niedziałkowska, „Potrzeba mi poezji, co się rodzi z konkretnych faktów”. Nieznane listy Andrzeja Wajdy do Stanisława Czycza (opracowanie edytorskie Dorota Niedziałkowska)

Adam Fitas, Karol Ludwik Koniński i trzy etapy doświadczania archiwum (przygotował Adam Fitas)

 

Przeglądy i sprawozdania

Bartłomiej Kuczkowski, Romantyzm uzdrawiany? Rec.: Wokół romantyzmu, wybór, wstęp i opracowanie T. Waszak i L. Żyliński, Wydawnictwo Nauka i Innowacje, Poznań 2016

Anna Meiser, Nie tylko w czarnej sukience… Rec.: I. Jarosińska, Moda polska i romantyczna, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2017

Magdalena Bizior-Dombrowska, Edmund „zegnany”. Rec.: S. Witwicki, Edmund, wstęp i opracowanie tekstu M. Sokołowski, opracowanie Aneksu i wprowadzenia M. Burzka-Janik, redakcja tomu, przypisy J. Ławski i H. Krukowska

Agnieszka Kuniczuk-Trzcinowicz, Pochodzenie ma znaczenie. Rec.: P.-M. de Biasi, Genetyka tekstów, tłum. F. Kwiatek i M. Prussak, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2015

Informacje o Autorach

Ostatnio dodane numery


Zobacz także

29.10.2018
Historia literatury

„Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej” | (XXIII) | 2017

Tytuł numeru: List jako szczególny gatunek literacki

List jako gatunek literatury okolicznościowej i użytkowej cechuje się ogromną różnorodnością (listy fikcyjne, paraliterackie i literackie). Cenimy go jako dokument biograficzny i historyczny zarazem, wiedząc, że może, choć nie musi, posiadać znaczne walory literackie. Wartość artystyczna listu zależy od nadawcy, w mniejszym nawet stopniu od jego stanowiska w hierarchii społecznej i od treści przekazywanych przez niego wybranym osobom z jego kręgu), w tym informacji niekiedy tajemnych, nieznanych ogółowi, w większym stopniu zaś – od jego inwencji i sprawności pióra.

09.04.2018
Literaturoznawstwo

„Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” | 12(2) | 2017

Tytuł numeru: Filozofia przypisów

Najnowszy numer „Sztuki Edycji” zachęca do namysłu nad „filozofią przypisów”, rozumianą nie tylko jako zbiór określonych zasad sporządzania objaśnień, ale odnoszącą się do określonej postawy, jaką przyjmuje edytor podczas opracowywania tekstu.

16.07.2019
Historia literatury

„Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” | 14(2) | 2018

Tytuł numeru: Edytorstwo tekstów dawnych

Artykuły zawarte w tym numerze „Sztuki Edycji” pokazują zarówno osiągnięcia współczesnego edytorstwa literatury dawnej, jak i próby podejmowania pracy na tych obszarach, które od dawna czekają na uzupełnienie, weryfikację czy choćby zainteresowanie.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.