Artykuły i wywiady
- z
- 32
O ciekawości, zwyczajności i opowiadaniu siebie. Spotkanie z Sylwią Błach [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #6]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności. Gościnią szóstego odcinka serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie" jest Sylwia Błach – pisarka, programistka i influencerka. W tym roku wydała książkę dla dzieci Nie znajdziesz mnie po śladach stóp (wyd. Albus). Rozmawiamy o pracy nad książką dla dzieci i pisaniu jako procesie, który dojrzewa latami. A także o roli ciekawości w relacjach między osobami z różnymi doświadczeniami, znaczeniu dostępności w przestrzeni publicznej oraz o tym, dlaczego najważniejsze historie to te, które pozwalają po prostu zobaczyć człowieka – z całą jego złożonością i unikatowością.
Nie ma rzeczy nieprzetłumaczalnych. Rozmowa z prof. Alessandrem Amentą (Uniwersytet Rzymski "Tor Vergata")
Przekłady literatury na języki obce stanowią ważny element dialogu międzykulturowego. To, jakie utwory są tłumaczone i wydawane, wpływa na sposób postrzegania przez czytelników literatury danego kraju. Jak wygląda zatem sytuacja literatury polskiej we Włoszech? Jakie czynniki wpływają na to, co zostanie wydane? I wreszcie – jak nauczać przekładu literatury? O tym wszystkim i wielu innych sprawach rozmawiamy z prof. Alessandrem Amentą z Wydziału Historii, Dziedzictwa Kulturowego, Edukacji i Społeczeństwa Uniwersytetu Rzymskiego „Tor Vergata”, autorem licznych opracowań naukowych z zakresu przekładoznawstwa i tłumaczem literatury polskiej na język włoski.
250 lat polskiej fantastyki. Rusza plebiscyt na najważniejsze polskie powieści science fiction
15 marca 1776 roku ukazała się książka Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, autorstwa Ignacego Krasickiego. Dzieło to uznawane jest za pierwszą polską powieść, a zarazem symboliczny początek rodzimej literatury fantastycznej. Z okazji 250-lecia tego wydarzenia Polska Fundacja Fantastyki Naukowej zaprasza miłośników literatury do udziału w jubileuszowym plebiscycie, który ma wyłonić dziesięć najważniejszych polskich powieści science fiction.
“Jestem neuroużyteczna”. Spotkanie z Karoliną Wiktor [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #5]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności. Do piątego odcinka tej serii zaprosiliśmy Karolinę Wiktor – artystkę wizualną, promotorkę wiedzy o mózgu i neuroróżnorodności, autorkę książki Wołgą przez Afazję, której drugie wydanie ukazało się w tym roku jako wydarzenie towarzyszące nowej wystawie artystki.
300 godzin praktyk, czyli jak nie bać się pacjenta. Spotkanie z Magdaleną Knapek (cz. 2)
Podczas gdy piętnaście lat temu 5-10% dzieci miało opóźnienia i trudności w rozwoju mowy, obecnie jest to statystyka w okolicach 50%. Tę wiedzę zyskujemy dzięki prowadzonym badaniom naukowym. Jak mówi nasza Rozmówczyni, dr Magdalena Knapek, która „życie i pasję oddała logopedii”, mamy szczęście żyć w czasach, gdy badania logopedyczne intensywnie się rozwijają. Wiele dzieje się na Uniwersytecie Jagiellońskim. Logopeda może dzięki czujnikom w obszarze ustnym pacjenta mierzyć, gdzie znajdują się poszczególne artykulatory mowy, dokonać pomiaru ciśnienia w jamie ustnej. Powstały projekty badawcze: nad osobami w śpiączce, które próbują się komunikować, nad dwujęzycznością u dzieci, opóźnieniami rozwoju mowy.
Najważniejsze narzędzie pracy: język. Spotkanie z Magdaleną Knapek (cz. 1)
Logopedia to atrakcyjny i perspektywiczny obszar rozwoju zawodowego, cieszący się dużym zaufaniem społecznym. To także dziedzina na styku wielu dyscyplin - językoznawstwa, psychologii, pedagogiki i medycyny. Kiedyś postrzegana tylko przez pryzmat artykulacji i trudności z mową, dziś obejmuje obszary rozwoju człowieka w zakresie mowy, komunikacji, jedzenia. Są tacy logopedzi, którzy pracują z dziećmi, niektórzy - tylko z osobami starszymi, więc ze względu na to, że też jesteśmy społeczeństwem, które się starzeje. Niektórzy utracili zdolność mówienia na skutek udaru, urazu, schorzenia. Inni jeszcze mają trudności związane z pracą poszczególnych mięśni, z oddychaniem, połykaniem, fonacją.
Kompetencje humanistyczne we współczesnym świecie i w szkolnej edukacji
Na ile kompetencje humanistyczne są ważne we współczesnym świecie? Jakie miejsce mają w szkolnej edukacji? W tym odcinku Karolina Malinowska rozmawia z Bernadettą Czerkawską - nauczycielką języka polskiego i historii, dyrektorką ds. jakości kształcenia ogólnego w niepublicznej szkole muzycznej, trenerką i ekspertką edukacyjną współpracującą m.in. z Instytutem Badań Edukacyjnych - Państwowym Instytutem Badawczym, Centrum Edukacji Obywatelskiej, czy Ośrodkiem Rozwoju Edukacji.
Niepełnosprawność i ucieleśniona geografia. Omówienie antologii "Placing Disability: Personal Essays of Embodied Geography"
Zapraszamy do wysłuchania omówienia zbioru esejów i narracji autobiograficznych o niepełnosprawności i doświadczaniu przestrzeni. Książka Placing Disability: Personal Essays of Embodied Geography (2024), zredagowana przez Susannah B. Mintz i Gregory’ego Frasera, skupia się na relacji między niepełnosprawnością a miejscem. Ale nie tylko pod tym względem jest bardzo ważną pozycją. Zawiera także osobiste narracje osób z niepełnosprawnościami, oparte na przeżywanym doświadczeniu oraz na własnej, wynikającej z tego doświadczenia wiedzy.
Rola humanisty w dobie kryzysu klimatycznego. Spotkanie z Andrzejem Marcem (cz. 2)
Głównym tematem drugiej części rozmowy z dr. Andrzejem Marcem, autorem nagradzanej publikacji Antropocień – filozofia i estetyka po końcu świata (2021), jest pytanie o rolę humanisty, a szczególnie polonisty, w dobie kryzysu humanistycznego. Osią rozmowy jest pytanie o sprawczość: nie tylko humanistów, częściej raportujących lub opisujących kryzys, niż wymyślających empirycznie sprawdzalne sposoby jego zażegnania, ale nas wszystkich, którzy żyjemy w rzeczywistości, która zdaje się zapowiadać nieuchronną katastrofę.
Nasze relacje z bytami pozaludzkimi. Spotkanie z Andrzejem Marcem (cz. 1)
Według naszego Rozmówcy, autora nagradzanej publikacji Antropocień – filozofia i estetyka po końcu świata (2021) XXI wiek stał się momentem, w którym zaczęliśmy zajmować się rzeczywistością zewnętrzną, rzeczami, pozaludzkimi bytami. I choć żyjemy obecnie w epoce określanej mianem antropocenu, i nasze podejście do zmian, jakie zachodzą w środowisku pod wpływem działań człowieka, jest raczej negatywne, warto zastanowić się, na ile udało się nam uwolnić od antropocentrycznego paradygmatu, który utrwalił bardzo mocno humanistyczne pojęcia dwudziestowieczne, kategorie natury i człowieka. Problematyczne jest to, że XXI wieku w zasadzie nie wiemy do końca, kto miałby w tej kategorii się zmieścić. Kategorie i idee nie są jednak odwieczne. Są wynikiem naszych negocjacji z rzeczywistością. Powstają, rodzą się i umierają. W związku z tym można spróbować od niektórych z nich odejść. Chociaż na chwilę. Taką próbą jest koncepcja antropocienia.