Artykuły i wywiady
- z
- 30
Wspólnota chorujących. Spotkanie z prof. Moniką Ładoń [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #4]
Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności. Do czwartego odcinka tej serii zaprosiliśmy prof. Monikę Ładoń – literaturoznawczynię, polonistkę, autorkę książek i opracowań naukowych, w których analizuje narracje o chorobie i chorowaniu.
"Nie musimy prowadzić wszystkich uczniów do tego samego miejsca". Spotkanie z Kingą Białek
Polonistyka ma ogromny potencjał, by kształtować nie tylko kompetencje językowe i literackie, ale także postawy i umiejętności niezbędne do mądrego i pięknego życia. Kluczowa jest tu rola nauczycieli języka polskiego, którzy są dla młodych ludzi wzorem komunikacji i stosowania dobrych praktyk.
Polonistyka w Łucku. Pokolenie po pokoleniu (cz. 2)
Kontynuujemy rozmowę z prof. Svitłaną Suchariewą oraz docent Natalią Ciołyk z Katedry Polonistyki i Przekładu, Wydziału Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego Imienia Łesi Ukrainki w Łucku.
Polonistyka w Łucku. „Takich emocji i rozmów nigdzie nie otrzymasz” (cz. 1)
Przed 2019 rokiem absolwenci szkół polonijnych i studenci przychodzili do Pani Natalii Ciołyk z pytaniem: „Pani Natalio, dlaczego nie ma w Łucku olimpiady polonistycznej dla studentów? Jak to tak?”. A przecież były już od pewnego czasu olimpiady z języka angielskiego, hiszpańskiego, francuskiego, nie wiadomo jeszcze jakich tylko języków obcych, których uczą się studenci. I wtedy powstała idea olimpiady, która sprawdza nie tylko gramatykę i rozumienie tekstu, ale też umiejętności, które pozwolą uczestnikom – studentom uczącym się polskiego, z różnych wydziałów, dać sobie radę w naturalnym środowisku językowym.
Schowani za konstrukcjami, uwikłani w słowa. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 2)
Jaki jest związek między prostym językiem a dostępnością? Czy sztuczna inteligencja jest w stanie zagrozić zawodowi upraszczacza? Czy jednak trzeba mieć inne umiejętności i kompetencje, pewną wrażliwość, której sztuczna inteligencja przynajmniej na razie nie posiada? Czy praca z prostym językiem to jest praca „w warunkach szkodliwych” dla polonisty, zabijających kreatywność, twórczą ekspresję, i zaczynamy widzieć nadmiar słów także w tekście literackim? Do czego prowadzi słowne „rozbuchanie” i budowanie „rzeczownikowych schodków”? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Upraszczacze poszukiwani na rynku pracy. Spotkanie o prostym języku jako kompetencji polonistycznej (cz. 1)
Czym jest prosty język, na czym polega nauka prostego języka i gdzie można się go nauczyć? Jak zostać „upraszczaczem”, czyli specjalistą (konsultantem, ekspertem) ds. prostego języka? Czy rosnąca liczba kursów, szkoleń, studiów podyplomowych świadczy o tym, że umiejętności pracy z prostym językiem zapewnią polonistom pracę? Czy „upraszczacze” języka są poszukiwani na rynku pracy? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy seminarium, które 12 czerwca 2025 roku odbyło się w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata".
Twórz z nami graf wiedzy
W projekcie GRAPHIA tworzymy graf wiedzy dla europejskich nauk społecznych i humanistycznych (SSH). GRAPHIA to jednak nie tylko narzędzie dla badaczy i środowiska naukowego, ale także początek nowej infrastruktury, której wartość będzie zależeć od powstającego wokół niej ekosystemu narzędzi, aplikacji i nowych modeli biznesowych. Aby w pełni wykorzystać potencjał tej infrastruktury, zapraszamy do współpracy polskie firmy programistyczne, wydawców i firmy pracujące z danymi tekstowymi.
Dyskomfort i rozszczelnienie, czyli humanistyki praca z cieniem. Spotkanie z Julią Fiedorczuk
Rozmowa z Julią Fiedorczuk, badaczką i poetką od lat zaangażowaną w promowanie badań ekokrytycznych w Polsce, dotyka co najmniej kilku ważnych tematów. Pierwszym jest kwestia ewolucji ekokrytyki, tak w Polsce, jak i na świecie. Z nurtu niszowego, ekokrytyka stała się jednym z filarów badań literaturoznawczych i ważną częścią badań środowiskowych. Zarazem, uległa pewnemu skostnieniu, któremu – jak pokazuje rozmowa – Julia Fiedorczuk bardzo wyraźnie się przeciwstawia, pokazując wciąż tkwiący w niej potencjał pracy z tekstem i w tekście.
„Nikt nas nie uczył, jak wychowywać dzieci autystyczne”. Spotkanie z Teresą Naidoo i Magdaleną Wanat
6 grudnia 2025 roku w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym (POSK) w Londynie, Teresa Naidoo i Magdalena Wanat, mamy autystycznych dzieci, uczestniczyły w sympozjum „Razem dla dzieci. Jak wspierać rodziny i nauczycieli w pracy z dziećmi z autyzmem”, zorganizowanym przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO). W tym samym wydarzeniu w ramach panelu literackiego wzięły udział Beata Koper, Ewa Pakalska i Mariola Wilczak, uczestniczki projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Wspólne spotkanie pozwoliło spojrzeć na mówienie i pisanie o spektrum autyzmu z różnych perspektyw, skonfrontować ujęcie naukowe z narracjami rodzicielskimi - opowieściami matek o ich realnych, codziennych doświadczeniach.
Prawo do własnego języka i własnej perspektywy. O londyńskich wystawach poświęconych niepełnosprawnościom (cz. 2)
Kontynuujemy rozmowę o dwóch wystawach w Londynie: Design and Disability w Victoria & Albert Museum oraz 1880 THAT w Wellcome Collection. Proponujemy refleksję nad tym, jak sztuka i design mogą służyć lepszemu zrozumieniu i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a także jakie wyzwania, problemy (a może nawet kontrowersje) towarzyszą tworzeniu oraz odbiorowi tego typu wydarzeń. Zachęcamy do namysłu nad tym, jak instytucje kultury, artyści i kuratorzy opowiadają o niepełnosprawności – i z czyjej perspektywy. Dyskutujemy o napięciach między widzialnością a uproszczeniem, intencją a praktyką, reprezentacją a sojusznictwem. Zapraszamy do wspólnego słuchania i myślenia. W drugiej części odcinka przyglądamy się wystawie 1880 THAT – jej wyraźnie określonemu punktowi odniesienia, sposobom wyrażania doświadczenia głuchoty i języka migowego oraz autorskiej, spójnej formie wypowiedzi artystycznej. Zastanawiamy się, czy i na jakich zasadach można porównywać tak różne projekty: wystawę o monumentalnej skali i wystawę kameralną, skupioną na jednym doświadczeniu. Pytamy także o znaczenie miejsca – prestiżowych muzeów i instytucji – dla odbioru i interpretacji tematów związanych z niepełnosprawnością.