Полонистический бюллетень

Событие

Начало событияДата события: 19.11.2020 - 20.11.2020
Дата размещения: 25.02.2020

Błąd i przygana w piśmiennictwie średniowiecznym

Начало событияВид события:
Конференция
Местность:
Warszawa

Średniowiecze to czas kształtowania, stabilizowania i przekazywania wzorców kultury, w tym relacji społecznych za pomocą reguł właściwych każdemu z tych zadań. Jednym ze środków utrwalania i ochrony wzorców była rytualizacja, a do sposobów ostrzegania przed podważaniem tychże należy pokazywanie przypadków ich naruszania, przekraczania oczekiwań społecznych. Wykroczenia i błędy miały różną wagę i zasięg, oczekiwania i zasady zaś nie zawsze były wyrażane wprost, wobec czego ich łamanie nie musiało być czytelne. Dlatego należy badać realia średniowiecznej komunikacji społecznej, operowania komunikatami, procesami uzgadniania zachowań i ich habitualizacji, a więc rozpoznawania praktyk normatywnych. Te zaś w wymiarze literackim przybierały formę traktatów parenetycznych i pedagogicznych, formułowanych bądź wprost w praktyce szkolnej, albo też we wszechobecnej twórczości satyrycznej obliczonej na ogólnie dostępny odbiór czy lekturę.
Spektrum interesujących nas tematów oglądamy w dwóch przekrojach: faktycznych wydarzeń i ich ocen współczesnych (w szeroko rozumianym piśmiennictwie), a także ówczesnych teoretycznych ujęć traktatowych czy twórczości satyrycznej. (Informacja organizatorów)

Pomni Eliasowskiej teorii „procesu cywilizacyjnego” oraz jej krytyki (a także rozwinięć w zakresie kultury dworskiej średniowiecza, przykładowo Charles Stephen Jaeger versus Rüdiger Schnell), sprawdźmy czy (i jak?) działały ówczesne standardy socjalizacji. Interesuje nas zatem obszar rozpięty między traktatowym pouczeniem odwołującym się do judeo-chrześcijańskiej koncepcji grzechu i cnoty oraz do zinternalizowanego doświadczenia winy w sumieniu wierzącego, a kulturowo uwarunkowanymi sytuacjami związku między nieprzewidzianą, naruszającą społeczne reguły sytuacją, błędną reakcją na nią i konsekwencjami dla jednostki i zbiorowości, ujawnionymi w przebiegu dalszych społecznych interakcji.

W polu widzenia znajdą się zatem zarówno zachowania „standardowo niestandardowe”, czyli odchylenia uwzględniane jako takie przez traktaty moralistyczne (zwierciadła władców, podręczniki nowicjatu, kanony lektur szkolnych etc.): „niewłaściwe” posunięcia czy uchybienia (faux pas), gafy, ale i blamaże – jak i te „nieprzewidziane” (przewrotne bądź obrazoburcze), opisane przez teksty historiograficzne, hagiograficzne, utwory satyryczne (a może także twórczość obsceniczną).

Poświęcimy uwagę także zwykłym błędom, zaniedbaniom, gafom, nietaktownym postępkom, naruszeniom etykiety dworskiej czy niewłaściwym „użyciom” rytuału, wynikającym z niewiedzy lub pozorowanego niezrozumienia systemu znaczeń, zewnętrznego w stosunku do autora niewłaściwych działań.

Czerpiąc z doświadczenia dyscyplin społecznych i nauk historycznych chcemy spoglądać przede wszystkim z jednej strony na twórczość normatywną (wspomniane traktaty moralistyczne: zwierciadła władców, podręczniki nowicjatu, kanon lektur szkolnych Auctores octo morales, a w Polsce Antigameratus Frowina czy poemat Mikołaja Olocha), z drugiej na twórczość satyryczną i paszkwilancką (a może także i obsceniczną).

Pomocne w objęciu uwagą całego obszaru kultury i w uporządkowaniu oglądu zasadniczych aspektów będzie to, co stosowaliśmy w poprzednich projektach wespół z prof. Andrzejem Dąbrówką (biskup Wincenty, Anonim tzw. Gall), w którym prosiliśmy o umieszczanie swoich propozycji badawczych w którymś z czterech systemów kulturowych, takich jak: kultura polityczna, kultura intelektualna, kultura religijna i kultura artystyczna.

Chcemy koncentrować się na zjawiskach średniowiecznych w dziele socjalizacji człowieka, przynajmniej pod względem chronologii, spoglądając rzecz jasna ku wiekowi XVI, czyli wczesnej nowożytności, o ile była przejawem „długiego trwania”, bądź może być uznana za wytwór mediewalizmu.

Instytut Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk
Pracownia Literatury Średniowiecza

Inspirując się pracą zbiorową pod red. Petera von Moosa (Der Fehltritt. Vergehen und Versehen in der Vormoderne), w naszym spotkaniu chcemy widzieć pomost pomiędzy ujęciami właściwymi różnym dyscyplinom, ujmującymi teoretycznie każdorazowo przykłady interesujących nas zjawisk. Zależy nam zwłaszcza na ujęciach teoretycznych, konceptualizujących na nowo intelektualne idee i teksty (nie tylko literackie).

Obszary zainteresowań:

  • traktaty (i piśmiennictwo) moralistyczne średniowiecza i renesansu (kultura religijna, kultura intelektualna),
  • rytuał i jego przekroczenia (kultura polityczna),
  • komizm (i agresja) wywołana przekraczaniem norm (kultura literacka),
  • kultura dworska oraz etykieta (kultura polityczna, kultura literacka).

Konferencja w dniach 19-20 listopada 2020 jest 29. zebraniem w ramach Spotkań Mediewistycznych, zainicjowanych przez prof. Teresę Michałowską i kontynuowanych przez prof. Andrzeja Dąbrówkę. Spotkanie organizuje w ramach Pracowni Literatury Średniowiecza kierowanej przez prof. Mieczysława Mejora dr hab. Witold Wojtowicz (prof. IBL PAN) przy współudziale em.
prof. Andrzeja Dąbrówki.

Prosimy o przekazywanie informacji o konferencji wszystkim zainteresowanym udziałem i dyskusją.

Będziemy wdzięczni za zgłoszenie referatu/wystąpienia panelowego do dnia 30 czerwca 2020 w formie listownej na adres Instytutu Badań Literackich, Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa lub na adres poczty elektronicznej sm29@ibl.waw.pl czy na adres emailowy organizatora konferencji witold.wojtowicz@ibl.waw.pl.



                                           Andrzej Dąbrówka, Witold Wojtowicz

Warszawa, w lutym 2020

Информация

Подача заявок для докладчиков до:
30.06.2020
Дата размещенияСкачать:

Смотреть также

09.02.2020

VIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa w cyklu: Rzeczpospolita domów. Domy opieki duchowej i cielesnej w literaturze i kulturze

Instytut Filologii Akademii Pomorskiej i Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zapraszają na VIII Ogólnopolską Konferencję Naukową w cyklu: Rzeczpospolita domów, która odbędzie się w dniach 27-28 kwietnia 2020 r. Pojęcie Rzeczpospolita domów posiada konotacje historyczne i społeczne, związane jest ze „złotym wiekiem” Rzeczpospolitej szlacheckiej. Z czasem określenie to zyskało status mityczny, odnosi się ono bowiem do wartości uniwersalnych i symbolicznych. D o m – wyrastający z przeszłości, z tradycji i naszego dziedzictwa – zawsze był przestrzenią kreowaną według określonych wzorców, norm, konwencji, a jednocześnie pozostawał miejscem własnym, niepowtarzalnym, jedynym. Różnie wartościowany i nazywany funkcjonował jako ziemiański dworek, dwór lub pałac arystokratyczny, czy książęcy zamek, a w czasach szczególnie trudnych w postaci symbolu i ostoi polskości ujawnił się jako wiejska chata. D o m – przez całe wieki ważny w kulturze Rzeczpospolitej, ważny jest po dzień dzisiejszy, w dalszym ciągu bowiem – chociaż w innym znaczeniu – nasza ojczyzna jest Rzeczpospolitą domów; właśnie te domy (lub ich brak) stanowią przedmiot troski i pragnień tu i teraz bydlących mieszkańców naszego kraju. Domy również organizują przestrzeń naszego codziennego życia – z nich wychodzimy, w nich się zatrzymujemy i do nich wracamy!

18.11.2019

Krasiński w Europie – Europa Krasińskiego

Zaprszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Krasiński w Europie – Europa Krasińskiego", która odbędzie się w dniach 19-20 listopada na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

25.11.2019

Polskie przestrzenie wolności i ich reprezentacje w literaturze XIX wieku

______________________________________

07.11.2019

Media w przestrzeni społecznej - przestrzeń społeczna w mediach

Wydział Zarządzania i Transportu, Katedra Nauk Ekonomicznych i Społecznych oraz Wydział Humanistyczno-Społeczny, Katedra Polonistyki Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej, Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych, Katedra Socjologii i Historii Wojskowości Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni oraz Wydział Humanistyczny, Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach zapraszają na jubileuszową X edycję cyklicznej, ogólnopolskiej konferencji medialnej pt. "Media w przestrzeni społecznej - przestrzeń społeczna w mediach".

Если вы не хотите, чтобы куки-файлы сохранялись на вашем диске, поменяйте настройки своего браузера Смотреть информацию о куки-файлах