Biuletyn Polonistyczny

Artykuł / wywiad

21.05.2021

Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi

Instytut Kultury Miejskiej jest instytucją, która program działań literackich konstruuje wokół uniwersalnych wartości, ze szczególnym uwzględnieniem wolności. W Gdańsku pielęgnujemy postawę zgodnie z którą wolność i solidarność stanowią podstawę rozwoju, twórczości i wspólnoty. Jako ludzie solidaryzujemy się z Białorusinami i Białorusinkami, jako instytucja – z twórcami. Od 2020 roku staramy się wspierać białoruskich artystów, zapraszając ich do prezentacji swojej twórczości w Gdańsku oraz do udziału w programach rezydencjalnych. Jednym z działań jest też popularyzacja poezji białoruskich poetów i poetek. Nagrania z udziałem Uładzimiera Arłou, Julii Cimafiejewej, Artura Klinau, Maryji Martysiewicz, Dmitrija Strocewa i Ewy Wieżnawiec znajdziemy od 18 maja na YouTube festiwalu Europejski Poeta Wolności: https://www.youtube.com/poetawolnosci. Nie wolno nam być obojętnymi.  

W sierpniu 2020 roku w Białorusi rozpoczęła się nowa epoka – epoka protestów, podwórkowych koncertów, masowych spacerów kobiet ubranych w barwy narodowe oraz umieszczania na balkonach i w oknach czerwono-biało-czerwonych flag. A także epoka zatrzymań, aresztów, więzień, przemocy i coraz ostrzejszych represji: dziś nawet czytanie książki po białorusku w przestrzeni publicznej grozi mandatem.  

Po miesiącach wzmożonego zainteresowania sytuacją u wschodnich sąsiadów, wysyłania wspierających listów i dzielenia się informacjami w mediach społecznościowych, powoli wytracają się siły i pomysły na pomoc. Artur Klinau, białoruski pisarz, aktywista i artysta, zapytany przez nas o to, jakiego wsparcia potrzebują obecnie Białorusini, wskazał, żebyśmy czytali białoruską literaturę. Zapytany o to samo przez szwedzkie media Dmitrij Strocew napisał wiersz: „[…] uwierzcie / w nasze szczęście / dzielić cierpienie / to za mało / tylko / podzielona / radość / pomnoży / nasze siły / pomoże / wyjść na światło”.  

Właśnie stąd prosty i oczywisty pomysł na czytanie i słuchanie białoruskiej literatury. Zaprosiliśmy trzech pisarzy i poetów oraz trzy pisarki i poetki do zaprezentowania polskim odbiorcom swojej twórczości. W filmach, które w ten sposób powstały swoje utwory czytają Uładzimier Arłou, Julia Cimafiejewa, Artur Klinau, Maryja Martysiewicz, Dmitrij Strocew i Ewa Wieżnawiec. Dziękujemy tłumaczom i tłumaczkom za możliwość wykorzystania ich przekładów. Tytuł cyklu „Kosmos pachnie ziemią” został zaczerpnięty z wiersza Julii Cimafiejewej „Czytając Celana”. ŻYWIE BIAŁORUŚ! 

Filmy dostępne są na kanale YouTube festiwalu Europejski Poeta Wolności: https://www.youtube.com/poetawolnosci.

Kuratorką projektu „Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi” jest Justyna Czechowska, literaturoznawczyni, animatorka kultury, tłumaczka ze szwedzkiego, członkini rady programowej Odnalezione w tłumaczeniu. Wiceprezeska Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. 


Biogramy poetów i poetek zaproszonych do akcji literackiej „Kosmos pachnie ziemią” 

Uładzimier Arłou był pierwszym laureatem Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności (2010).  

Uadzimier ArouUładzimier Arłou (ur. 1952 w Połocku) – poeta, historyk i prozaik. Aktywnie działał w białoruskim PEN Clubie i w niezależnym Związku Pisarzy Białoruskich. Opublikował ponad 20 tomów prozy i kilka zbiorów poezji. W 2018 roku za książkę „Tańce nad miastem” otrzymał nagrodę im. Jerzego Giedroycia. Po polsku ukazały się jego dwa wybory opowiadań: „Requiem dla piły motorowej” (2000, tłumacze różni) i „Kochanek jej wysokości” (2006, tłumacze różni, KEW) oraz tom wierszy w przekładzie Adama Pomorskiego „Prom przez Kanał La Manche” (2009), który w 2010 roku ostał uhonorowany nagrodą Europejski Poeta Wolności. 

 

Julia CimafiejewaJulia Cimafiejewa (ur. 1982 w pobliżu Brahinia) – poetka, tłumaczka, współzałożycielka i redaktorka internetowego magazynu literackiego „PrajdziSwet”. Autorka tomików „Księga błędów” (2014), „Cyrk” (2016) i „Usta” (2020). Laureatka konkursu dla młodych autorów „Exlibris”, organizowanego przez Związek Pisarzy Białoruskich. W 2018 roku nagrodzona za przekład wierszy Charlesa Bukowskiego. W Polsce nakładem Warsztatów Kultury w Lublinie ukazał „Cyrk i inne wiersze” (2018, przeł. Bohdana Zadury). 

 

Artur Klinau (ur. 1965) – pisarz, architekt, malarz, performer i scenarzysta filmowy. Od 1998 roku szefuje Białoruskiemu Stowarzyszeniu Sztuki Współczesnej. Od 2001 jest wydawcą magazynu o sztuce „pARTisan”. Autor powieści „Szałom” i „Szkłatara” – za tę drugą w 2014 roku otrzymał Nagrodę im. Jerzego Giedroycia. W 2008 roku wydawnictwo Czarne ogłosiło jego „Mińsk. Przewodnik po Mieście Słońca” (przeł. Małgorzata Buchalik), książkę wznowiono w 2020 roku. 

Maryja Martysiewicz (ur. 1982 w Mińsku) – poetka, pisarka, tłumaczka z angielskiego, czeskiego, polskiego i ukraińskiego. Od 2017 roku redaktorka niezależnej serii książek „Amerykanka”Od 2019 wiceprzewodnicząca białoruskiego PEN Clubu. Polskie przekłady jej utworów ukazały się w „Pępek nieba. Antologia młodej poezji białoruskiej” (przeł. Adam Pomorski) oraz w piśmie „Akcent” (przeł. Bohdan Zadura). 

Dimitrij Strocew

 

Dmitrij Strocew (1963 w Mińsku) – białoruski poeta piszący po rosyjsku. Ukończył studia na wydziale architektury. Autor 11 tomów poezji, laureat Rosyjskiej Nagrody (Russkiej Premii). Wydawca serii poetyckiej i almanachu „Mińska Szkoła”. Należy do Związku Pisarzy Białoruskich i Białoruskiego PEN Clubu. Kurator festiwalu kultury „Pogranicze” [„Pamieżża”]. Mieszka w Mińsku. 

 

Ewa Wieżnawiec (właśc. Swiatłana Kurs, ur. 1972 na białoruskiej wsi) – filolożka, tłumaczka, redaktorka, pisarka. Autorka dwóch książek. Laureatka nagrody „Wolne słowo” Białoruskiego Związku Dziennikarzy. 

(materiał Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku)

Informacje

Data dodania:
21 maja 2021; 15:02 (Mariola Wilczak)
Data edycji:
21 maja 2021; 15:15 (Mariola Wilczak)

Zobacz także

11.01.2021

Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2022

Anja Golob (Słowenia), Kateryna Kałytko (Ukraina), Marianna Kijanowska (Ukraina), Luljeta Lleshanku (Albania) i Petr Hruška (Czechy) to poeci i poetki nominowani do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2022. Przyznawana od 2010 roku Nagroda znalazła trwałe miejsce na mapie wyróżnień literackich naszego kontynentu, a dla polskich odbiorców jej znaczenie wiąże się także ze zbudowaną wokół EPW unikatową serią wydawniczą oferującą przekłady najlepszej europejskiej poezji współczesnej. 

06.06.2018

Podsumowanie XLVIII Olimpiady Literatury i Języka Polskiego

W zawodach centralnych w etapie pisemnym w Konstancinie pod Warszawą wzięło udział 185 uczniów z kraju i 34 z zagranicy (Litwa, Ukraina, Białoruś, Łotwa, Rumunia, Grecja, Niemcy, Belgia, Francja), 39 spośród nich uzyskało tytuł laureata Olimpiady.

24.03.2021

Tłumaczenie literackie i jego światy. Premiera towarzysząca festiwalowi „Odnalezione w tłumaczeniu”

Podstawowym zadaniem tłumaczy jest poszukiwanie porozumienia przy zachowaniu różnic - pisze Tadeusz Sławek w swojej nowej książce „Na okrężnych drogach. Tłumaczenie literackie i jego światy”. Premiera publikacji towarzyszy tegorocznej edycji festiwalu „Odnalezionego w tłumaczeniu”. To inspirujący esej, w którym autor udowadnia, że refleksja nad przekładem może być użytecznym narzędziem myślenia o świecie. Spotkanie z autorem podczas festiwalu: 16 kwietnia o godz. 15.15 (online, na kanale YouTube IKM). 

17.04.2021

Anna Przedpełska-Trzeciakowska oraz Teresa Tyszowiecka blasK! z Nagrodami Prezydenta Miasta Gdańska za Twórczość Translatorską im. T. Boya-Żeleńskiego

Nagrodę Translatorską za całokształt twórczości otrzymała Anna Przedpełska-Trzeciakowska, tłumaczka literatury angielskiej i amerykańskiej, do której najświetniejszych dokonań należą przekłady powieści Jane Austen, Josepha Conrada, George Eliot czy Williama Faulknera. Teresa Tyszowiecka blasK! otrzymała Nagrodę za przekład z języka angielskiego książki Afrykańskie korzenie UFO Anthony’ego Josepha. Nagrody to odpowiednio 50 000 zł w kategorii za całokształt twórczości oraz 30 000 zł za przekład dzieła. Statuetki Nagrody wręczone zostały symbolicznie, w formule online, podczas organizowanego przez Instytut Kultury Miejskiej festiwalu „Odnalezione w tłumaczeniu”.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.