Nowość wydawnicza
Nomen omen. Studium antroponimiczno-aksjologiczne
Monografia Izy Matusiak-Kempy poświęcona jest analizie nazw osobowych utworzonych od nazw pospolitych w kontekście potocznego systemu wartości.
Większość z omawianych nazw osobowych współcześnie funkcjonuje jako nazwiska, czyli struktury skostniałe i pozbawione znaczenia leksykalnego, w przeszłości jednak, kiedy powstawały, były nadawane z określonych powodów, odpowiadając na potrzeby charakteryzowania i identyfikowania człowieka zajmującego centralne miejsce w swym systemie pojęciowym. Autorka w swojej pracy odsłania cechy pożądane i niepożądane w człowieku jako istocie biologicznej, społecznej, wartościującej oraz nazywającej świat i ludzi. Analiza antroponimów ukazuje, z jakich kategorii semantycznych czerpano, aby scharakteryzować bliźnich pod względem urody, witalności, cnót i wad moralnych, a także zalet i niedostatków poznawczych. Książka ma charakter interdyscyplinarny, inspirowana jest ideą Wilsonowskiej konsiliencji. Rekonstrukcja okazów językowych wsparta została kontekstami z różnych gałęzi wiedzy o człowieku: psychologii, socjobiologii, psychologii ewolucyjnej, antropologii. Połączenie wymienionych dziedzin wiedzy z wiedzą onomastyczną pozwoliło odsłonić repertuar ukształtowanych w procesie ewolucji wartości - niezmiennych od tysięcy lat, obecnych w codziennym życiu i ewokowanych m.in. za pomocą nazw osobowych.
Spis treści
Informacje
Zobacz także
Historia języka, dialektologia i onomastyka w nowych kontekstach interpretacyjnych
Autor/Redaktor: Agata Joanna Kwaśnicka-Janowicz, Renata Genowefa Przybylska, Maciej Rak
Niniejszy tom powstał dla uczczenia przypadającej w 2017 roku 40. rocznicy śmierci Profesora Mieczysława Karasia (1924–1977), wybitnego uczonego, językoznawcy polonisty, który wniósł istotny wkład w rozwój takich dyscyplin, jak: dialektologia, historia języka polskiego, onomastyka i wiedza o współczesnej polszczyźnie.
Ewa Gorlewska,SŁOWNICTWO AKSJOLOGICZNE W KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Znaczenia tekstowe a konotacje potoczne
Autor/Redaktor:
Kategoria: Filologia polska Autorzy: Ewa Gorlewska Rok wydania: 2019 Numer ISBN: 978-83-7431-597-5 Liczba stron: 351 Format: B5 Wydawnictwo UwB
Chrześcijańskie dziedzictwo imiennicze utrwalone w nazwiskach mieszkańców Bielska Podlaskiego, Hajnówki i Siemiatycz
Autor/Redaktor:
Kategoria: Filologia Autorzy: Michał Mordań Rok wydania: 2019 Numer ISBN: 978-83-7431-591-3 Liczba stron: 315 Format: B5, oprawa twarda Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
Leonarda Dacewicz, Jolanta Chomko, Robert Szymula,KSIĘGI METRYKALNE CHRZTÓW KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO DEKANATU BIAŁOSTOCKIEGO Z II POŁOWY XIX WIEKU TREŚĆ I STRUKTURA METR YK. ALFABETYCZNE SPISY IMIENNE
Autor/Redaktor:
Uwzględnione w badaniach księgi metrykalne chrztów stanowią polskie dziedzictwo historyczno kulturowe, źródło nazewnictwa osobowego, funkcjonującego od stuleci na pograniczu słowiańskiego Zachodu i Wschodu, i świadectwo zmian, jakie dokonywały się w zasobie własnych nazw osobowych badanego terenu w 2. połowie XIX i na początku XX wieku. O wartości badawczej tego typu źródeł stanowi stabilność zapisu elementów treści aktu metrykalnego, na¬syconych szczegółowymi informacjami, a także wysoki stopień wiarygodności tych zapisów. (...) Księgi metrykalne urodzeń (chrztów) są odpowiednimi źródłami do badań socjolingwistycznych nad imiennictwem osobowym danego terenu. Dokumenty te zawierają informacje o statusie społecznym dziecka i rodziców, jego pochodzeniu, wyznaniu, narodowości, pozwalają ustalić imiona przyniesione lub odziedziczone po rodzicach lub krewnych. Umożliwiają uchwycenie wielu czynników zarówno językowych, jak i pozajęzykowych, czyli historycznych, kulturowych, społecznych i politycznych. Pozwalają określić trwałość tradycyjnego systemu imienniczego, żywotność poszczególnych imion, a także zachodzące w nim zmiany. Stanowią bazę do opisu złożoności i wszystkich zależności rozwoju systemu imienniczego na terenie kulturowo i językowo mieszanym. Ujawnienie i analiza wpływów rosyjskiej kultury nazewniczej, czyli skutków funkcjonowania w okresie zaboru w polskim systemie antroponimicznym obcych elementów i wzorców nazewniczych, umożliwi przywrócenie pierwotnego brzmienia, czyli polskiej wersji, odnotowanych w księgach imion i nazwisk.