Wydarzenie
Naborowski. Poeta - tłumacz - epistolograf - uczestnik wielkiej historii. W czterysta pięćdziesiątą rocznicę urodzin
Instytut Badań Literackich PAN i Instytut Filozofii i Socjologii PAN zapraszają na konferencję Naborowski. Poeta - tłumacz - epistolograf - uczestnik wielkiej historii. W czterysta pięćdziesiątą rocznicę urodzin, która odbędzie się 23 listopada 2023 roku.
![](/media/events/posters/2023/11/Cabinet_of_Curiosities_1690s_Domenico_Remps_1.jpg)
PROGRAM KONFERENCJI
10.00 Otwarcie konferencji
10.15 Krzysztof Mrowcewicz (IBL PAN), Naborowski – warsztatowo, ale bona fide
10.40 Magdalena Górska (IBL PAN), Impresa Daniela Naborowskiego – kontekst teoretyczny
11.00 Ewa Rot-Buga (IBL PAN), W bedłkę obrócony. Kilka uwag o utworze „Dafnis świętojański z roku 1611”
11.20 Faustyna Białous (UW) „Poetyckie geometrie” Daniela Naborowskiego
11.40 Dyskusja
12.10 Przerwa
12.30 Alicja Bielak (IFiS PAN), „My, błędni rycerze” – korespondencja Daniela Naborowskiego z Thomasem Morayem
12.50 Jan Błoński (EIU), Daniel Naborowski – obserwator i uczestnik życia społecznego
13.00 Dyskusja
13.30 Zamknięcie konferencji
Poeta i tłumacz
Daniel Naborowski, być może najbardziej „europejski” spośród poetów polskiego baroku, wciąż jeszcze uważany jest za twórcę „drugiego planu”, którego historia skazała na pozostanie w cieniu takich indywidualności, jak choćby Jan Andrzej Morsztyn. Wynika to po części ze szczupłości jego literackiego dorobku, po części z utrwalonych badawczych stereotypów (poeta dworski, poeta protestancki). Konieczna wydaje się więc próba ponownego odczytania jego twórczości, uwzględniająca nowe ustalenia i hipotezy oraz całokształt działalności poety. Niemniej paląca jest potrzeba dyskusji nad kanonem jego wierszy, dyskusyjnym i często wzbudzającym wątpliwości badaczy. Mamy nadzieję, że proponowana siatka problemów zostanie rozszerzona przez uczestników konferencji:
- Naborowski wobec polskiej i europejskiej tradycji literackiej
- Naborowski a estetyka i narzędzia poetyckie awangardy literackiej przełomu XVI i XVII wieku
- Metody i strategie translatorskie Naborowskiego wobec źródeł jego parafraz i tłumaczeń (m.in. Jean Passerat, Petrarka, Honorat de Porchères Laugier)
- Między literaturą publiczną i prywatną – kręgi odbiorcze poezji Naborowskiego (sieci intelektualne, dworskie, patronackie, przyjacielskie i inne)
- Obieg rękopiśmienny – czytelnicy, kopiści i właściciele odpisów utworów Naborowskiego
- Naborowski poetów polskich XX i XXI wieku (kanon, reinterpretacje, legenda literacka)
Epistolograf
Epistolografia nowożytna umożliwia wgląd zarówno w dawne struktury władzy, związki patronackie, klientalne, jak i w zjawiska bardziej ulotne, takie jak nieformalne relacje i zależności. Na jej podstawie można stwierdzić, co autor uznał za stosowne i warte przekazania ze względu na potrzeby i zainteresowania adresata. Wiadomo, że Naborowski zostawił po sobie dużo listów pisanych nie tylko do książąt Radziwiłłów, ale także uczonych i poetów z całej Europy. Większość zachowanej korespondencji poety znajduje się w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. W związku z przygotowywaną obecnie edycją listów Naborowskiego (w ramach projektu…..) prowadzone są poszukiwania i kwerendy w archiwach europejskich, co daje nadzieję na odkrycie nieznanych dotąd materiałów. Warto więc pogłębić refleksję nad sztuką epistolograficzną Naborowskiego, którą należy uznać za integralną część jego twórczości.
- Jakie strategie retoryczne przyjmuje poeta?
- Czy jego listy mają charakter wyłącznie informacyjny, czy również literacki?
- Jaki jest stosunek między uczestnikami korespondencji (panem i sługą)?
- Jakie pokłady erudycji ujawniają listy poety?
- Jak należy ocenić jego aktywność na tle działalności innych agentów Radziwiłłowskich?
Uczestnik Wielkiej Historii
Życie agenta dyplomatycznego wiązało się z podróżami, które stanowiły nie tylko wyzwanie logistyczne, lecz także wymagały rozpoznania kultur, tradycji i obyczajów obowiązujących w różnych regionach Europy, w różnych środowiskach i na różnych dworach. W ostatnich latach wzrosło wśród badaczy zainteresowanie historią dyplomacji, listy Naborowskiego mogą więc być dla nich szczególnie cennym materiałem. Poeta uczestniczył bowiem w ważnych wydarzeniach zarówno w skali ówczesnej Rzeczypospolitej, jak i Europy. Jako agent polityczny Radziwiłłów spotykał się z najważniejszymi graczami ówczesnej polityki, posłował na dwory królewskie i książęce. Podczas swoich misji brał na przykład udział w realizacji planów dynastycznych i na bieżąco komentował wydarzenia Wojny Trzydziestoletniej.
- Jaka była rola Naborowskiego w kreowaniu polityki?
- Jak poeta postrzegał wydarzenia polityczne, w których uczestniczył?
- Jakie strategie stosował, żeby je opisać?
- Jak odnosił się do ważnych politycznie postaci, z którymi miał okazje się spotykać?
- Do jakich sieci osobowych włączyła Naborowskiego jego działalność dyplomatyczna?
- Jak nawiązywał kontakty i jak potem oraz do czego je wykorzystywał?
Na zgłoszenia i abstrakty referatów oczekujemy do końca października 2023 roku.
Przewidywana jest publikacja pokonferencyjna w Wydawnictwie IBL PAN.
Wpisowe, przeznaczone na publikację oraz obsługę techniczną konferencji, wynosi 100 zł.