Letnia Szkoła Kultury Staropolskiej CBEW
Za nami II edycja Letniej Szkoły Kultury Staropolskiej zorganizowana przez pracowników i pracowniczki Centrum Badań Epok Wczesnonowożytnych Uniwersytetu Opolskiego. Wydarzenie, trwające pięć intensywnych dni, poświęcone zostało problematyce reformacji na Śląsku oraz w I Rzeczypospolitej, ujmowanej z perspektywy literaturoznawczej, historycznej, teologicznej i historyczno-artystycznej. Tegoroczna edycja miała miejsce w Opolu, większość zajęć i spotkań odbyła się na kampusie uniwersyteckim.
Uroczysta inauguracja Szkoły miała miejsce 13 lipca w Sali Senatu Uniwersytetu Opolskiego i zgromadziła liczną publiczność. Gości przywitał Rektor Uniwersytetu Opolskiego prof. dr hab. Jacek Lipok. Program otwarcia obejmował wystąpienia przedstawicieli władz uczelni i środowisk naukowych, a także wykład inauguracyjny dr hab. Izabeli Winiarskiej-Górskiej prof. UW poświęcony staropolskim przekładom Pisma Świętego i ich znaczeniu dla rozwoju świadomości językowej. Tego samego dnia uczestnicy wzięli udział w koncercie „Słowo, wiara, muzyka. Pieśni religijne XVI wieku” w Kaplicy Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Opolu. W trakcie koncertu w wykonaniu zespołu Cantores Opolienses pro Musica Sacra zabrzmiały utwory Wacława z Szamotuł, Cypriana Bazylika i Mikołaja Gomółki – wybitnych kompozytorów polskiego renesansu.
Kolejne dni wypełniły wykłady, warsztaty i seminaria prowadzone przez uznanych badaczy i badaczki. Do Opola przyjechali między innymi: prof. dr hab. Mariola Jarczykowa, prof. dr hab. Dariusz Chemperek, prof. dr hab. Paweł Stępień, dr hab. Piotr Kociumbas, dr hab. Jerzy Sojka i dr Krystyna Wierzbicka-Trwoga, Szczególne miejsce w trakcie dyskusji zajęły zagadnienia związane z polemiką wyznaniową, obiegiem tekstów religijnych oraz funkcjonowaniem idei reformacyjnych i kontrreformacyjnych w przestrzeni kultury. Uczestnicy mieli okazję analizować zarówno teksty literackie i teologiczne, jak i materiały źródłowe, w tym druki ulotne czy biografie postaci epoki. Program łączył refleksję teoretyczną z elementami pracy warsztatowej, sprzyjając pogłębionej dyskusji i wymianie doświadczeń badawczych.
Istotnym komponentem szkoły były również zajęcia terenowe i objazd naukowy, które pozwoliły skonfrontować wiedzę książkową z materialnymi świadectwami przeszłości. Uczestnicy odwiedzili m.in. Muzeum Śląska Opolskiego i Zamek w Rogowie, gdzie odbył się pokaz starych druków należących do Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu. Trasa objazdu obejmowała natomiast ważne ośrodki protestantyzmu regionu, takie jak Lewin Brzeski, Brzeg czy Byczyna, a także liczne obiekty sakralne, w których widoczne są ślady przemian wyznaniowych od XVI wieku po czasy współczesne.
W programie nie zabrakło refleksji nad życiem społecznym i obyczajowym epoki, czego przykładem były wykłady dotyczące m.in. problemów matrymonialnych w rodach magnackich czy działalności środowisk literackich związanych z reformacją. Uzupełnieniem tych zagadnień była wizyta w Muzeum Wsi Opolskiej, gdzie uczestnicy mogli przyjrzeć się codzienności społeczności wiejskich oraz specyfice religijności ludowej na Śląsku.
Ze szczegółowym programem minionej edycji można zapoznać się na stronie Centrum: https://cbew.uni.opole.pl/letnia-szkola-kultury-staropolskiej/.
Letnie Szkoły Kultury Staropolskiej są adresowane do osób studiujących z Polski i zagranicy na różnych etapach kształcenia i mają charakter non profit. Służą pogłębieniu i zintegrowaniu wiedzy o kulturze polskiego renesansu i baroku w sposób odmienny od tradycyjnego kursu uniwersyteckiego – zajęcia odbywają się w wakacyjnej atmosferze, zarówno w zabytkowych gmachach, jak i w otwartej przestrzeni miasta. Programy kolejnych edycji Szkoły obejmować będą interdyscyplinarne wykłady i warsztaty literaturoznawców, historyków, historyków sztuki i dawnej książki.
Organizatorem LSKS jest Centrum Badań Epok Wczesnonowożytnych - instytucja badawcza Uniwersytetu Opolskiego, której celem jest wspieranie interdyscyplinarnych badań naukowych z zakresu literatury i kultury okresu renesansu i baroku oraz popularyzacja w kraju i za granicą efektów tych badań. W kręgu aktywności CBEW są również inicjatywy rzadko lub słabo obecne w dotychczasowym systemie wspierania nauki i szkolnictwa wyższego, takie jak np. Warsztaty dla Młodych Badaczy.
Informacje
-
1. LSKS_plakat_100x70_cm_hres_1.06.2026_2.pdf