Numer czasopisma
Literatura w kręgu unijnych zbliżeń. W 450. rocznicę Unii Lubelskiej
Najnowszy numer czasopisma naukowego "Tematy i Konteksty" został poświęcony literaturze w kontekście "unijnych zbliżeń". Prezentuje bogatą panoramę kulturowych obrazów tego zjawiska.
W przypadającą w 2019 roku 450. rocznicę podpisania Unii Lubelskiej redakcja „Tematów i Kontekstów” zaprosiła badaczki i badaczy różnych specjalności (zwłaszcza reprezentujących środowiska literaturoznawcze i kulturoznawcze, zróżnicowane metodologicznie, skupione na różnorodnych obszarach dziejów literatury) do refleksji nad obecnością w szeroko rozumianym piśmiennictwie tematu historycznych i współczesnych unii oraz towarzyszących im problemów. Uwagę dyskutantów skierowaliśmy zwłaszcza na literackie świadectwa „unijnych zbliżeń” – dawniej i dziś. Podjęliśmy tę kwestię w czasie szczególnym, z pełną świadomością jej aktualności, gdy różne aspekty unijnego kształtu Europy (i polskiego w niej uczestnictwa) są tak szeroko dyskutowane. Nasza debata ma jednak charakter naukowy, zgodny z formułą pisma, a jej celem jest stworzenie ram dla pogłębionego i bezstronnego namysłu nad rolą literatury i kultury w dziejowych procesach. (fragment wprowadzenia do numeru)
Spis treści
WPROWADZENIE
Marek Stanisz, Grzegorz Trościński
Literatura w kręgu unijnych zbliżeń. W 450. rocznicę Unii Lubelskiej
Marek Stanisz, Grzegorz Trościński
Literature in the Context of Unifcation Initiatives to Commemorate the 450* Anniversary of the Union of Lublin
LITERATURA W KRĘGU UNIJNYCH ZBLIŻEŃ
Magdalena Żardecka
In narietate Concordia. Nauki humanistyczne i ich wpływ na imaginarium społeczne
Dorota Korwin-Piotrowska
Wokół kategorii metaxú. Doświadczanie i wytwarzanie międzyludzkiego pogranicza za pomocą języka
Jolanta Pasterska
Modele polskiej prozy „unijnej”. Próba klasyfkacji
Artur Bracki
Różne modele i przestrzenie unii - przypadek Ukrainy
Joanna Partyka
Doświadczając historii: melancholia przeszłości w kulturach peryferyjnych na przykładzie Polski i Portugalii
Dariusz Dybek
Mikołaj Rej a „sprawa litewska” – uwagi Pana z Nagłowic o unii (lubelskiej) i Litwinach
Radosław Rusnak
Idea unii polsko-litewskiej w twórczości Jana Kochanowskiego
Teresa Banaś-Korniak
Pieśń o chwale Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uwagi o tradycji genologicznej Proporca albo Hołdu pruskiego Jana Kochanowskiego
Jerzy Kroczak
Jana Ponętowskiego wierszowana relacja o unii lubelskiej i sejmie 1569 roku
Tomasz Ślęczka
„Niezadowoleni są, ale nie uciekać było spod Pskowa, a dotrwać do końca!” Jan Piotrowski o Litwinach
Radosław Sztyber
Pozorna unia… Rzeczpospolita, Polacy i rodzina narodów słowiańskich w Wywodzie Dembołęckiego (geneza – znaczenie – predestynacja)
Andrzej Borkowski
Konterfekt polsko-litewskich zbliżeń w poezji Wacława Potockiego (Ogród nie plewiony, Moralia)
Dariusz Piotrowiak
„Godne Księstwo Litewskie takiego klejnotu” – edycja krytyczna cyklu wierszy dotyczących Pogoni z Pocztu herbów Wacława Potockiego
Krzysztof Obremski
Wyciszana klęska unii lubelskiej: litewska odsiecz wiedeńska
Jacek Lyszczyna
Konstanty Gaszyński na Litwie
Agata Demkowicz
Polityczne, historyczne i kulturowe aspekty unii polsko-litewskiej w twórczości Józefa Weyssenhoffa
Mariusz Chrostek
Polacy, Żydzi i antysemityzm w publicystyce Ryszarda Ganszyńca
Iryna Borysiuk
History as Trauma: Death, Violence, and Loss in the Poetry of Taras Mel’nychuk
Anna Wal
Krzysztof Czyżewski a paryska „Kultura”
Dalia Ćioćyte
Interpretacja politycznej agresji w dramacie Mariusa Ivaškevičiusa Mistrz (Mistras, 2010)
Magdalena Sukiennik
Berlin - soczewka współczesnej Europy. Uwagi na marginesie książki Ewy Wanat Deutsche nasz. Reportaże berlińskie
Grzegorz Jaśkiewicz
Europa ohne Nationen. Robert Menasses Beitrag zur Gestaltung der Europäischen Union der Zukunft in Die Hauptstadt
Dorota Miller
Brex and the city. Cultural references in British, Polish and German newspaper articles on the British EU referendum
ROZPRAWY I ARTYKUŁY
Michał Nowakowski
Hymenaeus abo wiersz godowy Pawła Mankiewicza na tle innych siedemnastowiecznych epitalamiów mieszczańskich
Marcin Popławski
W poszukiwaniu miejsc trzecich w podróżopisarstwie XIX wieku na przykładzie Tour through England Izabeli z Flemingów Czartoryskiej
Agnieszka Czajkowska
Czy są nam potrzebni „marni” poeci?
Monika Kulesza
Amazonka, malarka, zakonnica. O Celinie Michałowskiej
Maciej Szargot
Treści religijne w wierszach dla dzieci Stanisława Jachowicza
Barbara Szargot
Tmou za Idskou. Renarracja Quo vadis w słowackim musicalu
Sławomir Bobowski
Opowieść o „życiopisaniu”. Portret Emily Dickinson w flmie Cicha namiętność Terence’a Daviesa
Aleksander Janiszewski
Dwie małe formy literackie Floriana Czarnyszewicza jako świadectwa idei polskości w jego twórczości
Krzysztof Obremski
Cztery cząstki wyobraźni poetyckiej Juliana Przybosia: Podgórze i gotyckie katedry, Holokaust i Atlantyk
Joanna Rusin
„Sienkiewiczologowanie”. O Sienkiewiczowskich odniesieniach w powieściach Marii Pruszkowskiej
Paweł Szczyrek
Zdzisław Beksiński i ponowoczesna melancholia. Zarys interpretacyjny (Na końcu ogrodu, Centrala snów, Informator)
Zofa Agnieszka Kłakówna
Szekspir nasz powszedni albo praktyka sensownego czytania w szkole (dziś, tj. „w czasach zarazy cyfrowej” oraz relacji globalnych, a także niezależnie od jakichkolwiek plag czy kataklizmów)
RECENZJE
Monika Szczepaniak
Wojna (nie)opisana
Wojciech Sak
Złudzenia mężczyzn, złudzenia kobiet – o iluzoryczności płci
Paweł Tański
Czas Anny Frajlich
Dorota Korwin-Piotrowska
Pogranicze i prowincja kontra prowincjonalizm. Lekcja Krzysztofa Czyżewskiego
POŻEGNANIA
Jolanta Pasterska
Profesor Florian Śmieja – pożegnanie