Aktualność
Zachęcamy do lektury najnowszego numeru czasopisma „Konteksty Kultury”„Gustaw Herling-Grudziński – powroty i nadzieje”
Czwartego lipca 2025 roku obchodziliśmy 25. rocznicę śmierci Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Natomiast w roku 2026 mija 80 lat od założenia Instytutu Literackiego w Rzymie, w czym swój niemały udział – obok Jerzego Giedroycia, Józefa Czapskiego i Zofii Hertz – miał również autor Innego świata. Niniejszy zeszyt „Kontekstów Kultury” jest z jednej strony reakcją na owe rocznice, a z drugiej – jak w przypadku wszelkich jubileuszy bywa – próbą odpowiedzi na pytanie, czym dzisiaj, w trzeciej dekadzie niespokojnego XXI wieku, może być dla nas twórczość tego wielkiego pisarza.
Wspólną podróż z pisarzem rozpoczynamy od jego miejsca urodzenia, będącego nie tylko punktem na mapie Polski, ale również operatywną kategorią badawczą, którą w swoim tekście proponuje Karolina Koprowska. Z kolei Łukasz Jan Berezowski podejmuje się rekonstrukcji rzeczywistych i „intelektualnych spotkań” Herlinga: najpierw młodego krytyka literackiego, później żołnierza, a następnie świadomego pisarza z wybitnym włoskim filozofem i historykiem – Benedettem Crocem. Magdalena Śniedziewska proponuje bliską lekturę i recepcję książki Chrystus zatrzymał się w Eboli Carla Leviego w pismach Herlinga. Natomiast tekst Magdaleny Brodackiej-Dwojak jest poświęcony długiej i nieoczywistej relacji pisarza z Pragą – stolicą najpierw Czechosłowacji, potem Republiki Czeskiej oraz w pewnym sensie całej Europy Środkowej. A z Europy Środkowej tylko krok dzieli nas od zainteresowania Herlinga szeroko pojętym Wschodem, o czym w swoim tekście pisze Grzegorz Przebinda.
Część poświęconą Gustawowi Herlingowi-Grudzińskiemu zamykają dwie rozmowy. W pierwszej z nich Joanna Borysiak i Aleksandra Mueller opowiadają o swojej imponującej pracy porządkowania i tworzenia Archiwum Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, które dziś znajduje się w Pałacu Filomarino w Neapolu, gdzie mieści się Fundacja „Biblioteca Benedetto Croce”. Druga rozmowa oscyluje wokół przyszłości – wyzwań, które stawia przed badaczami spuścizna Herlinga, oraz planów wydawniczych i biografistycznych, o których mówi Włodzimierz Bolecki. Zachęcamy również do zapoznania się z raportem z międzynarodowej konferencji Benedetto Croce and Gustaw Herling-Grudziński: Between Literature, History, Philosophy, and Linguistics. Interdisciplinary Conference (Rzym, 27-28 marca 2025 r.) przygotowanym przez Łukasza Jana Berezowskiego.
Całość niniejszego wydania „Kontekstów Kultury” dopełniają trzy teksty niezwiązane tematycznie z tytułem zeszytu. Krzysztof Ćwikliński zaproponował drobiazgową rekonstrukcję drogi od powstania do publikacji wierszy marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, z uwzględnieniem wyjątkowej roli, jaka w procesie wydawniczym przypadła Jerzemu Stempowskiemu. Również czytelnicy Stanisława Lema odnajdą w naszym zeszycie coś dla siebie – wyjątkowe posłowie tłumaczki jego dzieł, Masako Gotō, na język japoński. W dziale recenzji znajduje się natomiast tekst Szymona Kowalskiego poświęcony Widmom Różewicza Bartosza Kowalika.
Magdalena Brodacka-Dwojak
Redaktorka prowadząca zeszytu
Informacje
Zobacz także
Kolejne odcinki z serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie"
Zapraszamy do wysłuchania kolejnych odcinków z serii "Niepełnosprawność i zaangażowanie", powstających w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata" i programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). Do piątego odcinka tej serii Klaudia Muca-Małek zaprosiła Karolinę Wiktor – artystkę wizualną, promotorkę wiedzy o mózgu i neuroróżnorodności, autorkę książki Wołgą przez Afazję, której drugie wydanie ukazało się w tym roku jako wydarzenie towarzyszące nowej wystawie artystki. Gościnią szóstego odcinka i prowadzącej go Ewy Pakalskiej jest Sylwia Błach – pisarka, programistka i influencerka. W tym roku wydała książkę dla dzieci Nie znajdziesz mnie po śladach stóp (wyd. Albus).
O "Biuletynie Polonistycznym" podczas konferencji "OPERAS 2026 & SCIROS – One Network, Many Possibilities: Strengthening the OPERAS Community"
Konferencja organizowana jest przez europejską infrastrukturę badawczą OPERAS oraz projekt SCIROS i stanowi centralny punkt tygodnia wydarzeń poświęconych rozwojowi europejskiej społeczności otwartej nauki w naukach humanistycznych i społecznych. Wystąpienie (short paper) dr Marioli Wilczak i dr. Przemysława Góreckiego, zatytułowane „Biuletyn Polonistyczny“ jako platforma komunikacji naukowej w służbie wielojęzyczności (Beyond National Borders: The Polish Studies Newsletter as a Multilingual Infrastructure for Central European SSH Communication) odbędzie się 20 maja w sesji I: Strengthening Open Science Ecosystems: Skills, Services, and Institutional Networks o godz. 15:30.
Nie ma rzeczy nieprzetłumaczalnych. Rozmowa z prof. Alessandrem Amentą (Uniwersytet Rzymski "Tor Vergata")
Przekłady literatury na języki obce stanowią ważny element dialogu międzykulturowego. To, jakie utwory są tłumaczone i wydawane, wpływa na sposób postrzegania przez czytelników literatury danego kraju. Jak wygląda zatem sytuacja literatury polskiej we Włoszech? Jakie czynniki wpływają na to, co zostanie wydane? I wreszcie – jak nauczać przekładu literatury? O tym wszystkim i wielu innych sprawach rozmawiamy z prof. Alessandrem Amentą z Wydziału Historii, Dziedzictwa Kulturowego, Edukacji i Społeczeństwa Uniwersytetu Rzymskiego „Tor Vergata”, autorem licznych opracowań naukowych z zakresu przekładoznawstwa i tłumaczem literatury polskiej na język włoski.
Odszedł Profesor Lajos Pálfalvi
3 maja br. w Budapeszcie, w wieku 66 lat, odszedł Profesor Lajos Pálfalvi, wybitny tłumacz i propagator literatury polskiej, historyk literatury, krytyk, laureat Nagrody Transatlantyk 2017, wychowawca kilku pokoleń węgierskich polonistów, stały współpracownik i członek Komitetu Redakcyjnego "Roczników Humanistycznych" KUL, autor wielu ważnych tekstów historycznoliterackich i krytycznych.
Zachęcamy do lektury najnowszego numeru newslettera projektowego
12 kwietnia 2024 roku rozpoczęliśmy realizację trzyletniego projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Nasz projekt wyrósł z potrzeby zaangażowania we współczesny świat i pokazania, że polonistyka ma mu wiele do zaoferowania, dając narzędzia, by się w nim odnaleźć, pomóc go zrozumieć, wyjść naprzeciw jego problemom. O naszych działaniach projektowych informujemy w rozsyłanych cyklicznie newsletterach. Zachęcamy do lektury jego najnowszego wydania!