Aktualność
Zachęcamy do lektury najnowszego numeru czasopisma „Konteksty Kultury”„Gustaw Herling-Grudziński – powroty i nadzieje”
Czwartego lipca 2025 roku obchodziliśmy 25. rocznicę śmierci Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Natomiast w roku 2026 mija 80 lat od założenia Instytutu Literackiego w Rzymie, w czym swój niemały udział – obok Jerzego Giedroycia, Józefa Czapskiego i Zofii Hertz – miał również autor Innego świata. Niniejszy zeszyt „Kontekstów Kultury” jest z jednej strony reakcją na owe rocznice, a z drugiej – jak w przypadku wszelkich jubileuszy bywa – próbą odpowiedzi na pytanie, czym dzisiaj, w trzeciej dekadzie niespokojnego XXI wieku, może być dla nas twórczość tego wielkiego pisarza.
Wspólną podróż z pisarzem rozpoczynamy od jego miejsca urodzenia, będącego nie tylko punktem na mapie Polski, ale również operatywną kategorią badawczą, którą w swoim tekście proponuje Karolina Koprowska. Z kolei Łukasz Jan Berezowski podejmuje się rekonstrukcji rzeczywistych i „intelektualnych spotkań” Herlinga: najpierw młodego krytyka literackiego, później żołnierza, a następnie świadomego pisarza z wybitnym włoskim filozofem i historykiem – Benedettem Crocem. Magdalena Śniedziewska proponuje bliską lekturę i recepcję książki Chrystus zatrzymał się w Eboli Carla Leviego w pismach Herlinga. Natomiast tekst Magdaleny Brodackiej-Dwojak jest poświęcony długiej i nieoczywistej relacji pisarza z Pragą – stolicą najpierw Czechosłowacji, potem Republiki Czeskiej oraz w pewnym sensie całej Europy Środkowej. A z Europy Środkowej tylko krok dzieli nas od zainteresowania Herlinga szeroko pojętym Wschodem, o czym w swoim tekście pisze Grzegorz Przebinda.
Część poświęconą Gustawowi Herlingowi-Grudzińskiemu zamykają dwie rozmowy. W pierwszej z nich Joanna Borysiak i Aleksandra Mueller opowiadają o swojej imponującej pracy porządkowania i tworzenia Archiwum Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, które dziś znajduje się w Pałacu Filomarino w Neapolu, gdzie mieści się Fundacja „Biblioteca Benedetto Croce”. Druga rozmowa oscyluje wokół przyszłości – wyzwań, które stawia przed badaczami spuścizna Herlinga, oraz planów wydawniczych i biografistycznych, o których mówi Włodzimierz Bolecki. Zachęcamy również do zapoznania się z raportem z międzynarodowej konferencji Benedetto Croce and Gustaw Herling-Grudziński: Between Literature, History, Philosophy, and Linguistics. Interdisciplinary Conference (Rzym, 27-28 marca 2025 r.) przygotowanym przez Łukasza Jana Berezowskiego.
Całość niniejszego wydania „Kontekstów Kultury” dopełniają trzy teksty niezwiązane tematycznie z tytułem zeszytu. Krzysztof Ćwikliński zaproponował drobiazgową rekonstrukcję drogi od powstania do publikacji wierszy marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, z uwzględnieniem wyjątkowej roli, jaka w procesie wydawniczym przypadła Jerzemu Stempowskiemu. Również czytelnicy Stanisława Lema odnajdą w naszym zeszycie coś dla siebie – wyjątkowe posłowie tłumaczki jego dzieł, Masako Gotō, na język japoński. W dziale recenzji znajduje się natomiast tekst Szymona Kowalskiego poświęcony Widmom Różewicza Bartosza Kowalika.
Magdalena Brodacka-Dwojak
Redaktorka prowadząca zeszytu
Informacje
Zobacz także
27 maja: Protest naukowców w ramach akcji "3% dla nauki, 100% dla Polski”
"W ramach bieżącej akcji chcemy z jednej strony budować pozytywny obraz naukowców w Polsce: przez trzy tygodnie codziennie w kanałach komunikacyjnych akcji w social mediach (FB, IG, X) będziemy prezentować sylwetki polskich naukowców, studentów, doktorantów, którzy opowiedzą o swoich badaniach i o tym, jakie korzyści może przynieść ich lepsze finansowanie. Jednocześnie nie chcemy, by jedyną formą protestu ludzi sektora nauki był “protest nogami” – opuszczenie kraju lub odejście z sektora nauki. Dlatego wszystkich pracowników sektora nauki, studentów, doktorantów oraz osoby, którym zależy na adekwatnym finansowaniu nauki w Polsce, będziemy zapraszać na protest przeciwko wygaszaniu sektora nauki, w środę, 27 maja, o godzinie 13:00 pod Pomnikiem Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie, przy Sejmie RP." (3% dla nauki, 100% dla Polski – 3procentnanauke)
Zachęcamy do lektury nowego numeru czasopisma „Konteksty Kultury” 2025, zeszyt 4:Vincenz – rewitalizacja
Koncepcja najnowszego numeru „Kontekstów Kultury” wyrosła z przekonania, że rozwijające się intensywnie od kilku dziesięcioleci badania nad twórczością Stanisława Vincenza potrzebują nowych impulsów, swoistej ,,rewitalizacji”. Zebrane w prezentowanym zeszycie teksty podejmują ów rewitalizacyjny zamysł odnosząc się do konstelacji trzech słów kluczy: fundamenty – modernizacja ‒ życie.
Lewicowa sfera publiczna: przypadek lwowskich "Sygnałów". Wstępne założenia projektu
Katedra Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ serdecznie zaprasza na zebranie we wtorek 26 maja o godz. 18.30 (sala nr 42, Gołębia 16).
Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda. Spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem
Katedra Historii Literatury Polskiej XX Wieku WP UJ zaprasza na zebranie, które odbędzie się 28 maja (czwartek) 2026, o godzinie 18.30. W programie spotkanie z dr. Radosławem Romaniukiem Nowosielski i Różewicz – przyjaźń i niezgoda oraz dyskusja.
XII edycja konkursu o Nagrodę im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
Pozycje można zgłaszać do 29 maja 2026 r. Autor książki, uznanej przez Kapitułę za najlepszą, otrzyma nagrodę w wysokości 70 000 zł na dalsze badania naukowe. Wyróżnienia i nagrody w wysokości 5 tysięcy złotych otrzymają także pozostali finaliści konkursu.