News
„Śląskie Studia Polonistyczne” Call for Papers: 2020/1 - Po męskości? Mężczyźni i męskości w kulturze ponowoczesnej
Jeszcze kilka lat temu termin masculinity studies brzmiał trochę obco i dziwacznie. Istniały oczywiście studia kobiece, oswojono już gender studies, teoria queer również znalazła swoich zwolenników. Natomiast perspektywa badania męskości wydawała się niezbyt zajmująca, podczas gdy w Europie i po drugiej stronie oceanu stała się uznaną dziedziną wiedzy. Dziś jest zgoła inaczej –- ciągle rosnąca liczba publikacji, nowe serie wydawnicze („Studia o męskości” Wydawnictwa IBL), granty naukowe, konferencje, a także numery monograficzne czasopism, których tematyką są (często w liczbie mnogiej) męskości, pokazują wyraźnie, że ten rodzaj refleksji zadomowił się w polskiej humanistyce. Badanie męskości okazuje się ważne i inspirujące, a przede wszystkim potrzebne dziś, w sytuacji wzmożonej polityzacji kategorii genderowych i napięć, jakie rodzi ona w społeczeństwach Zachodu.
Słownik języka polskiego definiuje męskość jako „zespół cech typowych dla mężczyzny”. W światowych badaniach nad męskościami słownikowa kategoria „typowości” została sproblematyzowana, a nawet zakwestionowana. Mówi się na przykład o nowych „inkluzywnych męskościach”, „męskościach transnarodowych”, „męskościach alternatywnych”, „męskościach globalnych”, „męskościach postmodernistycznych" -– monolityczna jedność ustępuje miejsca wielości nie tylko w opisie naukowym, ale także w praktykach społecznych: neguje się bardziej tradycyjne sposoby rozumienia męskości jako kategorii wykluczającej, binarnej, unarodowionej, kształtowanej w odniesieniu do lokalnej kultury, uwarunkowanej ekonomicznie, uprzywilejowanej w fallogocentrycznym uniwersum, zarazem hegemonicznej, jak i nieustannie narażonej na ciosy.
Badania nad męskościami wciąż ewoluują. Wydaje się, że moment, w którym wyodrębniono pole badawcze i nazwano je, powoli odchodzi do przeszłości. W obliczu dynamicznych przemian społecznych i językowych pojawiła się jednak konieczność nawiązania teoretycznych aliansów z innymi obszarami współczesnej humanistyki i nauk społecznych. Alianse takie przynoszą poznawcze korzyści wszystkim stronom. Zrozumienie interakcji męskości ze środowiskiem naturalnym, ekonomią, techniką, polityką, rewolucją cyfrową i biotechnologiczną, etc. pozwala lepiej zrozumieć sens świata, w którym żyjemy i, choć rozprasza dyscyplinową swoistość masculinity studies, uzmysławia, że, chcąc opisywać otaczający nas świat, nie można dziś już ignorować kategorii genderowych. Usiłując wpisać się w ten trend, kierujemy naszą uwagę ku nowym modelom konstruowania męskości, eksperymentom z męskością, redefinicjom męskości, niestandardowym rolom męskim, z jakimi mamy do czynienia w literaturze i kulturze XXI wieku. Pragniemy, by temu zainteresowaniu "męskościami po męskości" towarzyszył namysł nad językiem i teorią, jesteśmy przekonani, że o "męskości" opowiadać należy w perspektywie interdyscyplinarnej.
Wśród zagadnień, które uważamy za warte poruszenia znajdują się m.in.:
- męskości w perspektywie ekokrytycznej
- męskości a/w digital humanities
- neomaterialistyczne spojrzenie na męskości
- męskości i queer
- utopie/dystopie męskości
- niebinarność a konceptualizacje męskości
- biopolityka męskości
- męskości a posthumanizm
- męskość wobec zagrożeń antropocenu
- mężczyźni i zwierzęta (w stronę animal studies)
Na propozycje tekstów (tytuł i abstrakt) czekamy do 30 listopada 2019 pod adresem: slaskiestudiapolonistyczne@us.edu.pl . Termin nadsyłania tekstów: 31 stycznia 2020.
dr hab. Tomasz Kaliściak
dr hab. Wojciech Śmieja
Information
See also
Zapraszamy na spotkanie z Jakubem Baruą "Polskie korzenie, kenijska kamera – z Łodzi do Nairobi"
Ośrodek Badań Dziedzictwa Emigracji Polskiej Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie w Londynie (OBeDeP) oraz Blue Point Art London zapraszają na spotkanie, w którym film staje się mapą pamięci, a biografia – opowieścią o życiu „pomiędzy” kulturami. Porozmawiamy z Jakubem Baruą, reżyserem, scenarzystą i producentem filmowym urodzonym w Łodzi (1967), od lat mieszkającym i tworzącym w Nairobi, uznawanym za jednego z pionierów nowoczesnej kinematografii kenijskiej i twórcę autorskiego, „poetyckiego” dokumentu.
"Biuletyn Polonistyczny" patronem medialnym konferencji "Zjawiska i praktyki związane ze współczesną kulturą literacką dzieci i młodzieży"
Zespół ds. badań nad współczesną kulturą literacką Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego zaprasza na III edycję konferencji naukowej Współczesna kultura literacka: Zjawiska i praktyki związane ze współczesną kulturą literacką dzieci i młodzieży, organizowaną we współpracy z Pracownią Badań nad Procesem Twórczym Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego pod patronatem czasopisma naukowego „Media i Społeczeństwo”, Miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk”, Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Bielsku-Białej, Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bielsku-Białej oraz Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich Oddział w Bielsku-Białej. Patronem medialnym wydarzenia jest "Biuletyn Polonistyczny".
Spotkanie z Julią Fiedorczuk (w ramach podcastu "Spotkania Biuletynu")
Serdecznie zapraszamy do wysłuchania rozmowy Justyny Tabaszewskiej z Julią Fiedorczuk, badaczką i poetką od lat zaangażowaną w promowanie badań ekokrytycznych w Polsce.
Po sympozjum w Londynie
Zapraszamy do lektury oraz wysłuchania materiałów, które zrealizowaliśmy dzięki udziałowi w sympozjum „Razem dla dzieci. Jak wspierać rodziny i nauczycieli w pracy z dziećmi z autyzmem”, zorganizowanym przez Polski Uniwersytet na Obczyźnie (PUNO) w Londynie 6 i 7 grudnia 2025 roku!
Spotkanie z Prof. Jerzym Snopkiem
15 stycznia 2026 w Instytucie Badań Literackich PAN odbyło się spotkanie z Prof. Jerzym Snopkiem, wieloletnim pracownikiem IBL PAN, byłym ambasadorem Polski na Węgrzech, wybitnym badaczem oświecenia, tłumaczem literatury i popularyzatorem kultury węgierskiej, połączone z prezentacją książki pt. Snopek wiecznej sławy.