Pamiętnik Literacki | (2) | 2026

Tytuł numeru: "Pamiętnik Literacki"

Drugi numer "Pamiętnika Literackiego" z 2026 roku został dedykowany Profesor Teresie Kostkiewiczowej. Zeszyt prezentuje najnowsze badania nad literaturą dawną i kulturą piśmienniczą, łącząc studia interpretacyjne z odkryciami źródłowymi i edytorskimi.

"Second Texts" | (2) | 2026

Tytuł numeru: Humanistyka w dobie mobilizacji

Drugi numer „Tekstów Drugich” w 2026 roku poświęcony jest relacjom między humanistyką, uniwersytetem i społeczeństwem w czasach kryzysów oraz intensywnych przemian społecznych. Tematem przewodnim tomu jest mobilizacja rozumiana zarówno jako odpowiedź na wyzwania polityczne, wojenne i kulturowe, jak i jako zdolność akademii do współtworzenia wspólnoty, wiedzy oraz przestrzeni zaangażowania społecznego.

Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo | (16 (19)) | 2026

Tytuł numeru: Parateksty

Emigracja: zapisy losu

W Wydawnictwie Pasaże ukazała się nowa książka Wojciecha Ligęzy Emigracja: zapisy losu  

Empatia we współczesnej polszczyźnie

Autor/Redaktor: Marta Falkowska

"Monografia jest rzetelną analizą zjawiska empatii w języku (polskim), opartą na obszernej literaturze przedmiotu i bogatych – autentycznych – danych językowych. […] nie tylko stanowi cenne kompendium wiedzy o zjawisku (językowej) empatii, ale także jest przykładem skutecznego zastosowania językoznawstwa kognitywnego do badania zjawisk, które wymykały się wcześniejszym ujęciom teoretycznym i praktycznym analizom". (z recenzji prof. Elżbiety Muskat-Tabakowskiej)

Afektywne sploty, narracyjne kłącza. Możliwe światy antropologii literackiej Anny Łebkowskiej

W Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazała się książka  pt. Afektywne sploty, narracyjne kłącza. Możliwe światy antropologii literackiej Anny Łebkowskiej, pod red. Alicji Müller, Eugenii Prokop-Janiec i Joanny Szewczyk.

Pary damsko-męskie. Otwarty zestaw asymetrii językowo-płciowych współczesnej polszczyzny

Autor/Redaktor: Monika Katarzyna Kaczor

Język, choć bywa traktowany jako neutralne narzędzie komunikacji, jest jednym z najważniejszych nośników społecznych przekonań, wartości, a także podziałów. W codziennych zwyczajach językowych odbijają się utrwalone role płciowe, schematy myślenia oraz hierarchie społeczne, które są reprodukowane przez użytkowników polszczyzny w sposób świadomy – lub częściej – nieuświadomiony. Zestaw „par damsko-męskich” pokazuje, jak zwyczajne sformułowania, obecne w mediach – zarówno tradycyjnych, jak i nowych, w zróżnicowanych tekstach kultury i nieformalnych rozmowach, mogą ujawniać i wzmacniać asymetrie między tym, co „kobiecie”, a tym, co „męskie". [fragment Wstępu, s. 9]

Od druku do bazy danych. „Polska Bibliografia Literacka” w procesie jej remediacji i ewolucji literaturoznawstwa polskiego

Autor/Redaktor: Karolina Przysiecka

Książka analizuje proces remediacji „Polskiej Bibliografii Literackiej” (PBL) związany z jej przekształceniem w bazę danych pod koniec lat 90. XX wieku. Ukazuje zarówno zaplecze koncepcyjne, jak i praktyczne aspekty jej tworzenia oraz rozwój kompetencji cyfrowych bibliografów.

From the Prose Poem to Slam: The Evolution of Poetic Narrative from the Nineteenth to the Twenty-First Century

Autor/Redaktor: Yoana Ganowski, Dorota Walczak-Delanois

Redakcja naukowa tomu, przedmowa, tłumaczenie z języka polskiego i języka francuskiego przez Dorotę Walczak-Delanois i Yoanę Ganowski, „Prace Polonistyczne” t. 81, Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe, 2026, 592 pp. Przedstawiamy nową naukową dwujęzyczną publikację, w języku polskim i w języku francuskim, złożoną z 24 artykułów ewaluowanych przez międzynarodowych ekspertów zgodnie z zasadą „double-blind review”. Publikacja ta, wydana przez Łódzkie Towarzystwo Naukowe, którego seria „Prac Polonistycznych” (red. naczelna Marzena Karwowska) istnieje od 1937 roku, zawiera ponadto bogatą wielojęzyczną bibliografię, część wstępną oraz noty biograficzne autorek i autorów. Ten niezwykły tom wyróżnia się oryginalnością przedstawianej problematyki, złożonością i rozmachem naukowego przedsięwzięcia.

Anti-Jesuit Discourse in the Polish–Lithuanian Commonwealth (1576–1632). Arguments, Tropes, Figures

W Wydawnictwie Brill (w serii Brill Research Perspectives in Jesuit Studies) ukazała się nowa książka pracownika Katedry Komparatystyki Literackiej Wydziału Polonistyki UJ, Wojciecha Ryczka pt. Anti-Jesuit Discourse in the Polish–Lithuanian Commonwealth (1576–1632). Arguments, Tropes, Figures. Książka w wolnym dostępie na stronie wydawnictwa  Anti-Jesuit Discourse in the Polish–Lithuanian Commonwealth (1576–1632) – Arguments, Tropes, Figures | Brill

Zygmunt Haupt. Podmiotowość i reprezentacja

W Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazała się książka Michała Zająca - pracownika Katedry Kultury Literackiej Pogranicza na Wydziale Polonistyki UJ pt. Zygmunt Haupt. Podmiotowość i reprezentacja