Biuletyn Polonistyczny

Nowość wydawnicza

Data dodania: 28.04.2026
Językoznawstwo

Kinga Tutak: Między kropkami: studia nad polską interpunkcją (1770–1936)

Wydawnictwo::
ISBN:
978-83-8368-325-6

Książka prezentuje wyniki badań nad rodowodem polskiej myśli interpunkcyjnej, a jej podstawą materiałową są opracowania o charakterze metajęzykowym wydane w okresie ponad 150 lat.

Korpus badawczy stanowią cztery zespoły źródeł: rozprawy w całości poświęcone sztuce przestankowania (Feliksa Bentkowskiego, Floriana Łagowskiego, Wiktora Wąsika), podręczniki gramatyki, zbiory zasad pisowni oraz dwa najstarsze czasopisma językoznawcze, tj. „Poradnik Językowy” i „Język Polski”. W historycznym rozwoju interpunkcji można wyodrębnić dwa zasadnicze etapy odpowiadające najpierw oralności, a więc podporządkowaniu aktowi żywej mowy, uzależnieniu od głosowego kształtu wypowiedzi, a następnie piśmienności i związanej z nią cichej, indywidualnej lektury. W trakcie takiej lektury porcje sensu były odmierzane inaczej aniżeli przy wygłaszaniu tekstu, odpowiadały im jednostki składniowe. Wskazane dwa etapy w dziejach interpunkcji wyznaczyły kierunek ewolucji refleksji nad nią i zostały poświadczone w opracowaniach poświęconych sztuce przestankowania. Właśnie w takich źródłach poszukiwano śladów procesu kształtowania się i upowszechniania interpunkcji traktowanej jako część składni, a więc wyższego poziomu organizacji języka. Owe ślady odkryto przede wszystkim w traktatach interpunkcyjnych, podręcznikach gramatyki, zwłaszcza w częściach poświęconych składni, które mogły stanowić integralną część podręcznika lub były wydawane osobno, oraz w zbiorach zadań i ćwiczeń związanych z poprawnym przestankowaniem.

Z recenzji prof. dr. hab. Edwarda Łuczyńskiego: Książka Między kropkami. Studia nad polską interpunkcją (1770–1936) to pozycja napisana z pasją, będąca dowodem niewątpliwej erudycji autorki. To cenne studium naukowe, przybliżające czytelnikowi burzliwe dzieje kształtowania się polskiej normy interpunkcyjnej.

Spis treści

  • PIS TREŚCI

  • CZĘŚĆ I. W POSZUKIWANIU ŹRÓDŁA POLSKIEJ MYŚLI INTERPUNKCYJNEJ – OD WALENTEGO SZYLARSKIEGO DO STANISŁAWA JODŁOWSKIEGO

  • Rozdział 1. W stronę teorii interpunkcji – traktaty interpunkcyjne XIX i początku XX wieku .......... 15

  • Rozdział 2. W stronę praktyki interpunkcyjnej – podręczniki gramatyki od końca XVIII do początku XX wieku .......... 41

  • Rozdział 3. Interpunkcja a prawidła pisowni w XIX i na początku XX wieku .......... 83

  • Rozdział 4. Stanisław Jodłowski jako twórca zasad współczesnej polskiej interpunkcji .......... 119

  • CZĘŚĆ II. O DWUKROPKU I CUDZYSŁOWIE TUDZIEŻ O INNYCH ZNAKACH PISARSKICH W „PORADNIKU JĘZYKOWYM” I „JĘZYKU POLSKIM”

  • Rozdział 5. Funkcje dwukropka i cudzysłowu w polskich opracowaniach dotyczących interpunkcji (1770‒1936) .......... 141

  • Rozdział 6. O znakach pisarskich na łamach „Poradnika Językowego” i „Języka Polskiego” .......... 167

  • CZĘŚĆ III. ANEKS ORTOGRAFICZNY

  • Głosy reformistów i Reytanów obecnej pisowni w walce o ortografię 1935 i 1936 roku .......... 199

Informacje

Rok publikacji:
2025
Strony:
253
Data dodania:
28 kwietnia 2026; 11:15 (Ewa Kubusiak)
Data edycji:
28 kwietnia 2026; 11:15 (Ewa Kubusiak)

Zobacz także

05.02.2026
Dydaktyka

Gramatyka nie gryzie… chyba że jej na to pozwolisz

Autor/Redaktor: Nikola Rolewicz, Sylwia Tumidajska

Praca siedmiu absolwentek tutejszej filologii polskiej – Karoliny Buras, Karoliny Grajdury, Joanny Lenik, Nikoli Rolewicz, Pauliny Rudolphi, Katarzyny Słowik i Sylwii Tumidajskiej – będąca wynikiem wspólnych badań i zainteresowań młodych filolożek.

14.09.2021
Językoznawstwo

Historia języka polskiego jako doświadczenia wspólnotowego, tom 2

Autor/Redaktor: Stanisław Borawski, Marzanna Uździcka

Historia języka polskiego jako doświadczenia wspólnotowego to dwutomowe dzieło, które powstało w ramach mecenatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, tj. Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, jako projekt nr 0063/FNiTP/H11/80/2012 pod nazwą: Historia języka i wspólnot komunikatywnych polskich w 50. wykładach. 

05.10.2018
Historia literatury

Od Galicji po Amerykę. Literackim tropem XIX-wiecznych podróży

Autor/Redaktor: Tadeusz Budrewicz, Magdalena Katarzyna Sadlik

Niniejsza monografia ukazała sie w 2018 r. Jest to interesująca opowieść o XIX-wiecznych peregrynacjach. Autorzy odkrywają przed Czytelnikiem barwny, wieloaspektowy obraz polskiej kultury końca XIX stulecia.

30.10.2020
Językoznawstwo

Przełomowe dwudziestolecie. Lata 1918–1939 w dziejach języka polskiego

Autor/Redaktor: Ewa Woźniak

Książka stanowi głos w dyskusji nad periodyzacją dziejów polszczyzny, zwłaszcza nad umiejscowieniem w niej lat 1918-1939.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.