Od druku do bazy danych. „Polska Bibliografia Literacka” w procesie jej remediacji i ewolucji literaturoznawstwa polskiego

Innym ważnym zagadnieniem książki jest wykorzystanie PBL jako narzędzia do badania ewolucji polskiego literaturoznawstwa w XX i XXI wieku. Autorka rekonstruuje zmiany metodologiczne dyscypliny oraz strategie dostosowywania bibliografii do dynamicznie rozwijających się obszarów badań na podstawie struktury działów bibliograficznych i materiałów archiwalnych.

Drugim kluczowym zagadnieniem publikacji jest zastosowanie danych bibliograficznych w analizach literaturoznawczych. Autorka pokazuje ich potencjał badawczy na przykładzie przemian polskiego życia literackiego po 1989 roku, w tym funkcjonowania nagród, konkursów oraz rynku wydawniczego, dowodząc ich wartości jako narzędzia pogłębiania kontekstu interpretacyjnego.

Publikacja pokazuje bibliografię jako wielofunkcyjne narzędzie: narzędzie badawcze, przedmiot refleksji naukowej, świadectwo przemian dyscypliny oraz archiwum życia literackiego. Autorka podkreśla również wciąż niewykorzystany potencjał danych bibliograficznych w humanistyce cyfrowej.

"Pani Karolina Przysiecka skupia się na latach 1944/45–2023. Rekonstruuje je trójfazowo, od fazy druku, przez fazę remediacji i najnowszą – hipermediacji. Materiału dostarczają Jej zarów­no bibliografie tradycyjne: PBL, „Bibliografia zawartości czasopism”, katalog Bara, po trosze Nowy Korbut, bibliografia Bez cenzury, jak bibliografie nowsze, zaprojektowane jako bazy danych (w tym dokumentująca językoznawstwo slawistyczne baza iSybisław), przekształcane od 2015 roku w infrastrukturę badawczą. Ten ogromny materiał pani Przysiecka ujmuje z punktu widzenia nie jedynie przemian medium i związanych z tym możliwości (a także, co podkreśla, ograniczeń); te – śledzi z uwagi na zagadnienie ewolucji polskiego literaturoznawstwa w XX i XXI wieku. To bardzo dobrze wykadrowana perspektywa, pozwalająca Autorce na przekonującą prezentację bibliografii jako tekstu kultury, a także jako swoistego tekstu, odważę się powiedzieć, choć zabrzmi to absurdalnie, politycznego, a przynajmniej uwikłanego w aktualne polityki naukowe. Szczególnie sugestywnie pani Przysiecka omawia to w rozdziale piątym książki, traktującym o sytuacji bibliografii pod cenzurą, w którym odtwarza zasięg wpływu polityki kulturalnej państwa i zmian politycznych na polskie życie literackie w latach 1945–2003, a na zawartość bibliografii w szczególności. Ten rozdział (…) wyróżnia się także umiejętnym przeprowadzeniem dowodu na wartość badań ilościowych w diagnozowaniu sytuacji jakościowej".

(Z recenzji prof. zw. dr hab. Danuty Ulickiej)

"Karolina Przysiecka w recenzowanej pracy podjęła się realizacji niełatwego zadania polegającego na łączeniu dwóch porządków badawczych – literaturoznawczego i bibliogra­ficznego. (…) recenzowana praca jest cennym i ważnym dokumentem pamięci, dzięki któremu być może ocalimy jakąś cząstkę wiedzy i doświadczenia przed zapomnieniem. Wysoko oceniam jej walor historyczno-dokumentacyjny, nie umniejszając znaczenia dla bieżącej praktyki bibliograficznej. Unikatowa wartość recenzowanej pracy wyraża się również i w tym, że autorka wykorzystała zasoby źródeł niepublikowanych, ujawniając fakty do tej pory powszechnie nie zawsze znane lub w ogóle nie znane. Przykładem są odnalezione w Archiwum Akt Nowych „recenzje cenzorskie PBL”."

(Z recenzji prof. zw. dr hab. Jadwigi Woźniak-Kasperek)

Publikacja dostępna na platformie OpenEdition Books: https://books.openedition.org/iblpan/18987.