Polish Studies Newsletter

Article / interview

19.03.2024

Monika Herceg z tytułem Europejskiej Poetki Wolności 2024!

Chorwacka poetka Monika Herceg zwycięża w konkursie Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” 2014. 34-letnia poetka jest najmłodszą laureatką w historii wyróżnienia. Jury zdecydowało się uhonorować jej tom „Okres ochronny.” w przekładzie Aleksandry Wojtaszek, podkreślając jego świeżość, współczesność i zręczne łączenie perspektywy intelektualnej z autorefleksją. Wręczenie nagród odbędzie się 19 kwietnia podczas Festiwalu Europejski Poeta Wolności (17-20 kwietnia). Więcej informacji: www.europejskipoetawolnosci.pl.

Jury Nagrody Europejski Poeta Wolności 2024

Jury Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” w dniu 19 marca 2024 obradowało w Gdańsku w składzie: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący Jury), Zbigniew Mikołejko (obecny on-line), Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk oraz Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz Jury). Jurorzy i Jurorki wybierali spośród sześciu tomów nominowanych w edycji 2022-2024.

- Mam wrażenie, że wybór poetów do tej nagrody jest niesamowitym i unikatowym w tej części Europy wglądem w to, co dzieje się w świecie poezji. Osobiście traktuję poezję jako bardzo szczególną intuicję, która opisuje najbardziej subtelne, najdelikatniejsze drgania w naszej zbiorowej świadomości. Czuję się zaszczycona, że mogę wziąć udział w wyborze laureata konkursu Europejski Poeta Wolności – mówiła podczas konferencji prasowej Olga Tokarczuk, członkini Jury Nagrody EPW.

- Dziś Gdańsk jest w sercu kultury europejskiej, wspólnoty wartości. Jestem niezwykle dumna, że wartości, które są dla nas w Gdańsku ważne: wolność, solidarność, wrażliwość i świadomość różnorodności, znalazły się również w samym centrum myślenia o sztuce. Poezja jest językiem serca. Pozwala dotrzeć do tych, którzy chcą pobudzać w sobie empatię i zrozumienie dla innych – mówi Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania - Z każdą edycją konkursu Europejski Poeta Wolności, do kolekcji poezji przetłumaczonej na język polski dodawane są nowe głosy i kolejne tomy wierszy. To ogromny wkład wnoszony do polskiej kultury i bardzo cieszę się, że konkurs organizowany właśnie w Gdańsku cieszy się taką popularnością zarówno w świecie poetek i poetów, jak i tłumaczek i tłumaczy.

W trakcie obrad Jury wielokrotnie podkreślało wyrównany poziom tegorocznej edycji oraz wskazało na świetnie rezonujące duety poetycko-przekładowe. Ostatecznie jednak dyskusja nad „bałkańską banią z poezją” – jak prof. Zbigniew Mikołejko humorystycznie nazwał twórczość finalistów z Bułgarii, Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji – zdominowała tegoroczne obrady. Po rozmowie Jury jednogłośnie zdecydowało o przyznaniu Nagrody Monice Herceg oraz jej tłumaczce Aleksandrze Wojtaszek.

- W tym roku poetką wolności została bardzo młoda literatka, urodzona w 1990 roku. Obrady jury były szczególne, właściwie jednogłośnie wybraliśmy najmłodszy głos poetycki - wybraliśmy krzyk wolności. To nie jest poezja o wolności, to jest krzyk młodej kobiety, dojrzałej poetki, która potrafi pisać bardzo autorefleksyjnie także o roli poetyki, podmiotu lirycznego we współczesnym świecie – mówił Krzysztof Czyżewski, przewodniczący Jury Nagrody.

W uzasadnieniu werdyktu Jury czytamy:

Monika Herceg, finalistka nagrody Europejski Poeta Wolności 2024„Poezja Moniki Herceg to przejmujący krzyk wolności. Rodzi się z niego nowy, odważny głos młodego pokolenia. Po raz kolejny głos ten przychodzi z Bałkanów, choć tym razem nie koncentruje się na wojennej traumie, a w głównej mierze na losie kobiet. Mimo częstych odwołań do mitologii, poetycki głos Moniki Herceg nie opisuje jednak wątków mitologicznych, a raczej daje świadectwo „nawiedzenia” mocą starożytnych bogiń i bogów. Obdarzony dużą siłę emocjonalną, doskonale łączy się z wiedzą naukową, do tej pory rzadko wykorzystywaną w poezji. Warta podkreślenia jest niezwykle konsekwentna i przemyślana konstrukcja tomu poetyckiego, pozwalająca autorce stworzyć całe uniwersum, cechujące się głęboką autorefleksją nad miejscem podmiotu lirycznego i tożsamością kobiety. Poezja Moniki Herceg przywraca młodemu pokoleniu wolność do niezgody na obecny stan świata i daje temu wiarygodne świadectwo.”

Więcej o tomie: https://europejskipoetawolnosci.pl/finalist/monika-herceg-lovostaj/

Sylwetki laureatek:

MONIKA HERCEG (ur. 1990) – chorwacka poetka, scenarzystka, dramaturżka, redaktorka i aktywistka; z wykształcenia fizyczka. Jest najczęściej nagradzaną poetką młodego pokolenia w Chorwacji. Należy do międzynarodowej poetyckiej platformy Versopolis, a jej wiersze zostały przełożone na wiele języków. Prowadzi cykliczne spotkania poświęcone poezji kobiet, angażuje się także w działania na rzecz uchodźców. Jest matką dwójki dzieci, mieszka i pracuje w Zagrzebiu.

ALEKSANDRA WOJTASZEK (ur. 1991) – kroatystka, doktor literaturoznawstwa, asystentka w Instytucie Filologii Słowiańskiej UJ. Studiowała w Krakowie, Zagrzebiu i Belgradzie. Współpracuje z „Tygodnikiem Powszechnym” i „Herito”, publikuje w licznych magazynach. Autorka zbioru reportaży o współczesnej Chorwacji „Fjaka” (Czarne, 2023) oraz licznych przekładów literackich. Urodziła się we Frydmanie na Spiszu, mieszka w Krakowie.

Przypominamy, że w tej edycji do finału zakwalifikowało się sześć tomów:

  • Darko Cvijetić „Śnieg robił wszystko, żeby nie spaść”, przekład z jęz. chorwackiego Miłosz Waligórski
  • Miriam Van hee „Utrata czasu. Wiersze z lat 1996-2022”, przekład z jęz. niderlandzkiego Jerzy Koch
    Anja Erämaja „Zapiski śpiewaczki”, przekład z jęz. fińskiego Katarzyna Szal
    Monika Herceg „Okres ochronny.”, przekład z jęz. chorwackiego Aleksandra Wojtaszek
    Mireła Iwanowa „Siedem. Wiersze z biografiami”, przekład z jęz. bułgarskiego Magdalena Pytlak
    Arvis Viguls „Pchli cyrk. Poezja 2017–2020”, przekład z jęz. łotewskiego Piotr Ruciński
  • Więcej o finalistach i finalistkach edycji 2024 https://europejskipoetawolnosci.pl/finalist/?e=2024

O Nagrodzie

Nagroda Literacka Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności” przyznawana jest w trybie dwuletnim. Jej celem jest promocja zjawisk poetyckich, które posiadają wysoką wartość artystyczną i poruszają jeden z najważniejszych tematów współczesnego świata – temat wolności. W każdej edycji Nagroda przyznawana jest autorowi/autorce oraz tłumaczowi/tłumaczce wyróżnionego tomu. Nagroda posiada wymiar finansowy: uhonorowani poeci otrzymują 100 tys. zł, a tłumacze 20 tys. zł.

Więcej o Nagrodzie europejskipoetawolnosci.pl/o-nagrodzie.

Seria wydawnicza

Konkursowi towarzyszy seria wydawnicza, w ramach której publikowane są przekłady nominowanych tomów. Obecnie liczy ona niemal 60 pozycji. Tomy serii Europejski Poeta Wolności – Nominacje dostępne są stacjonarnie w Gdańsku (księgarnia IKM Nurty, Targ Rakowy 11) oraz w sprzedaży wysyłkowej.

Szczegóły https://europejskipoetawolnosci.pl/sprzedaz-tomow-serii-epw-nominacje-2024/.


Festiwal Europejski Poeta Wolności

Wręczenie tegorocznych nagród odbędzie się 19 kwietnia w siedzibie IKM (Targ Rakowy 11) podczas interdyscyplinarnego wydarzenia artystycznego. Uroczystość w reżyserii Aleksandry Jakubczak będzie częścią programu Festiwalu Europejski Poeta Wolności: w dniach 17-20 kwietnia zapraszamy do Gdańska na serię okołopoetyckich wydarzeń. Autorkami programu tegorocznego festiwalu są Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda.

Zapowiedź festiwalu https://europejskipoetawolnosci.pl/festiwal-epw-zapowiadamy-program/.

Patroni medialni: PISMO, Książki-Magazyn do czytania, Czas Literatury, Magazyn Prestiż, Trójmiasto.pl


Dotychczasowi laureaci i laureatki Nagrody:

Marianna Kijanowska „Babi Jar. Na głosy” (2022), przekład z jęz. ukraińskiego Adam Pomorski;

Luljeta Lleshanaku „Woda i węgiel” (2022), przekład z jęz. albańskiego Dorota Horodyska;

Sinéad Morrissey „O równowadze” (2020), przekład z jęz. angielskiego Magda Heydel;

Linda Vilhjálmsdóttir „Wolność” (2018), przekład z jęz. islandzkiego Jacek Godek;

Ana Blandiana „Moja ojczyzna A4” (2016), przekład z jęz. rumuńskiego Joanna Kornaś-Warwas

Dorta Jagić „Kanapa na rynku” (2014), przekład z jęz. chorwackiego Małgorzata Wierzbicka;

Durs Grünbein „Mizantrop na Capri” (2012), przekład z jęz. niemieckiego Tomasz Kopacki;

Uładzimir Arłow „Prom przez kanał La Manche” (2010), przekład z jęz. białoruskiego Adam Pomorski.

Więcej o laureatach i laureatkach europejskipoetawolnosci.pl/laureaci.


Fundatorem Nagrody Literackiej „Europejski Poeta Wolności” jest Miasto Gdańsk.

Organizatorem Festiwalu i Nagrody jest Instytut Kultury Miejskiej www.ikm.gda.pl.

Information

Added on:
19 March 2024; 15:58 (Mariola Wilczak)
Edited on:
19 March 2024; 15:58 (Mariola Wilczak)

See also

24.01.2024

Europejski Poeta Wolności. Seria poetycka już dostępna, festiwal 17-20 kwietnia 2024

Seria wydawnicza "Europejski Poeta Wolności – Nominacje" rozwija się. Do dotychczas opublikowanych 52 tomów dołącza właśnie 6 kolejnych, prezentujących twórczość poetów i poetek nominowanych w aktualnej edycji Nagrody Literackiej Europejski Poeta Wolności. Przypominamy, że seria obecna jest na polskim rynku wydawniczym już od 16 lat. Prezentuje i promuje poezję autorów i autorek tworzących współcześnie w krajach europejskich. Czyje wiersze premierowo wejdą do obiegu w tym sezonie i kto przyjedzie na Festiwal Europejski Poeta Wolności 17-20 kwietnia w Gdańsku? Werdykt jury i laureat Nagrody znany będzie 19 marca 2024.

18.01.2020

Poznaj tomy nominowane do Nagrody Europejski Poeta Wolności 2020

21 marca 2020 roku dowiemy się, kto otrzyma Nagrodę Literacką Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności. Tym samym, po 10 latach, zamyka się cykl wydawniczy, w którym Instytut Kultury Miejskiej wprowadzał do polskiego obiegu literackiego najnowszą europejską poezję. Na rynku dostępnych jest obecnie 46 tomów poetyckich z krajów Europy. Najnowsze wydawnictwa poezji z Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Gruzji, Irlandii, Luksemburga, Litwy, Łotwy i Malty są już dostępne w sprzedaży.

21.05.2021

Kosmos pachnie ziemią. Gdańsk dla Białorusi

Instytut Kultury Miejskiej jest instytucją, która program działań literackich konstruuje wokół uniwersalnych wartości, ze szczególnym uwzględnieniem wolności. W Gdańsku pielęgnujemy postawę zgodnie z którą wolność i solidarność stanowią podstawę rozwoju, twórczości i wspólnoty. Jako ludzie solidaryzujemy się z Białorusinami i Białorusinkami, jako instytucja – z twórcami. Od 2020 roku staramy się wspierać białoruskich artystów, zapraszając ich do prezentacji swojej twórczości w Gdańsku oraz do udziału w programach rezydencjalnych. Jednym z działań jest też popularyzacja poezji białoruskich poetów i poetek. Nagrania z udziałem Uładzimiera Arłou, Julii Cimafiejewej, Artura Klinau, Maryji Martysiewicz, Dmitrija Strocewa i Ewy Wieżnawiec znajdziemy od 18 maja na YouTube festiwalu Europejski Poeta Wolności: https://www.youtube.com/poetawolnosci. Nie wolno nam być obojętnymi.  

11.01.2021

Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2022

Anja Golob (Słowenia), Kateryna Kałytko (Ukraina), Marianna Kijanowska (Ukraina), Luljeta Lleshanku (Albania) i Petr Hruška (Czechy) to poeci i poetki nominowani do Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności 2022. Przyznawana od 2010 roku Nagroda znalazła trwałe miejsce na mapie wyróżnień literackich naszego kontynentu, a dla polskich odbiorców jej znaczenie wiąże się także ze zbudowaną wokół EPW unikatową serią wydawniczą oferującą przekłady najlepszej europejskiej poezji współczesnej. 

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.