Emanuel Swedenborg: między religią, literaturą i sztuką

Swedenborg — uczony, mistyk, teolog — wywarł znaczący wpływ na wyobraźnię artystyczną i intelektualną wielu twórców, nurtów i tradycji artystycznych. Jego wizjonerska kosmologia, koncepcja korespondencji między światem duchowym i materialnym, wizja zaświatów, specyficzne rozumienie języka symbolicznego oraz doświadczenia mistyczne znalazły odzwierciedlenie w dziełach pisarzy, myślicieli i artystów reprezentujących różne epoki i estetyki, od oświecenia po modernizm i sztukę współczesną.

Konferencja ma na celu zarówno pogłębioną analizę bezpośrednich inspiracji swedenborgiańskich, jak i refleksję nad pośrednimi, często ukrytymi formami oddziaływania jego myśli na literaturę i sztukę. Zachęcamy do zgłaszania referatów podejmujących tę problematykę w ujęciu historycznym, porównawczym oraz interpretacyjnym. Ideą spotkania jest dokumentacja różnorodnych inspiracji postacią i myślą Swedenborga w ramach interdyscyplinarnej przestrzeni badawczej tworzonej przez przedstawicieli różnych segmentów humanistyki: literaturoznawców, muzykologów, historyków sztuki, teatrologów, filmoznawców, filozofów, religioznawców, historyków idei, kulturoznawców.

Proponowane kręgi zagadnień badawczych:

• Emanuel Swedenborg jako figura kulturowa i intelektualna: między historyczną postacią a jej późniejszymi reprezentacjami literackimi i artystycznymi.
• Biografia Swedenborga jako źródło inspiracji twórczej: życie, doświadczenia i przemiany jako materiał narracyjny, symboliczny i estetyczny.
• Doświadczenie wizji, objawienia i mistycznego poznania oraz jego reprezentacje i reinterpretacje w literaturze i sztuce.
• Źródła i tradycje obecne w myśli Swedenborga i ich wpływ na recepcję jego pism.
• Relacje między nauką, racjonalizmem, religią i wyobraźnią w ujęciu swedenborgiańskim i w jego późniejszych odczytaniach.
• Język symboliczny, teoria korespondencji i problem przekładalności doświadczenia duchowego na formy językowe i artystyczne.
• Procesy recepcji, selekcji i transformacji myśli oraz biografii Swedenborga w różnych kontekstach historycznych i kulturowych.
• Swedenborg jako przedmiot kontrowersji, krytyki i polemik oraz artystyczne strategie dystansu, rewizji i dekonstrukcji jego dziedzictwa.
• Mitologizacja, heroizacja i demistyfikacja postaci Swedenborga w narracjach biograficznych, literackich i artystycznych.
• Aktualność myśli i biografii Swedenborga we współczesnej refleksji estetycznej, filozoficznej i kulturowej.

Powyższa lista sugestii tematycznych ma charakter otwarty, zachęcamy do jej rozszerzania.

Prosimy o przedstawienie propozycji tematu wraz z krótkim abstraktem po polsku i angielsku (ok. 1500 znaków ze spacjami) do 30 września 2026 roku. Przewidujemy 20 minut na każdy referat. Pytania dotyczące konferencji oraz propozycje tematów wraz z abstraktami przesyłać na adres: swedenborg@uj.edu.pl.

Opłata konferencyjna wynosi 450 zł. Obejmuje ona możliwość publikacji w recenzowanej monografii, a także posiłki między sesjami oraz kolację konferencyjną.

Organizatorzy nie zapewniają noclegów, jednakże jeśli zaistnieje taka potrzeba, służą pomocą przy ich rezerwacji.

Prof. dr hab. Iwona Puchalska,
Wydział Polonistyki, Katedra Komparatystyki Literackiej
Uniwersytet Jagielloński
ul. Gołębia 16, 31-007 Kraków

Prof. dr hab. Piotr de Bończa Bukowski,
Wydział Filologiczny, Instytut Germanistyki i Nordystyki
Uniwersytet Jagielloński
al. Mickiewicza 9A, 31-120 Kraków