Полонистический бюллетень

Статья / интервью

15.06.2025

O niedostatkach troski i potrzebie empatii. Rozmowa z Dorotą Danielewicz i Magdaleną Moskal. [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #1]

Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem przewodnim tworzymy serię rozmów z aktywistami i aktywistkami, z pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczkami, związanymi na różne sposoby z tematem niepełnosprawności.   

Do rozmowy w pierwszym odcinku tej serii zaprosiliśmy autorki książek o doświadczeniu niepełnosprawności i opieki: Dorotę Danielewicz, autorkę Drogi Jana (2020) oraz Magdalenę Moskal, autorkę książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (2021).  

Jakie zdarzenia związane z ruchem na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami są dla naszych rozmówczyń ważne? Na czym polega praca emocjonalna i praca opiekuńcza? Czego brakuje we współczesnej narracji o niepełnosprawności? I o jakiej zmianie społecznej rozmówczynie marzą? 

Dorota Danielewicz – publicystka i autorka, pisząca zarówno po polsku, jak i po niemiecku; od 1981 roku mieszka w Berlinie. Managerka kultury (Niemiecko-Polskie Forum Literackie UNRAST Berlin). Opublikowała książki: Berlin.vPrzewodnik po duszy miasta (W.A.B., 2013/ Europa Verlag 2022), Der weisse Gesang. Die mutigen Frauen der belarussischen Revolution (Europa Verlag, 2022) i Droga Jana (WL, Kraków 2020/Europa Verlag, 2022). Aktualnie pracuje nad nową książką o Berlinie i jest kuratorką drugiej edycji UNRAST Berlin z okazji polskiego przewodnictwa w Radzie Europy 2025. 

Magdalena Moskal – redaktorka i nauczycielka akademicka, autorka książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (Karakter, 2021). Publikowała m.in. w „Dwutygodniku”, magazynie „Pismo”, miesięczniku „Znak” czy "Nowej Europie Wschodniej". Pisze felietony w cyklu O czym dyskutują matki na świecie dla portalu wiedzy „Kosmos dla Dziewczynek”. Wychowuje troje dzieci. 
 
Rozmowę przeprowadziła Klaudia Muca-Małek, uczestniczka projektu „Polonistyka zaangażowana”, autorka książki Opowiedzieć niepełnosprawność. Wybrane problemy kulturowych reprezentacji niepełnosprawności (2024). 


 
* * * 
Lista publikacji wymienionych w rozmowie:  

  • Dorota Danielewicz, Droga Jana, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2020. 
  • Dorota Groyecka, Krwinki. Opowieść o stracie i nadziei, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2025.  
  • Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat [wiele wydań].  
  • Rose Hackmann, Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025.  
  • Magdalena Moskal, Emil i my. Monolog wielodzietnej matki, Karakter, Kraków 2021. 
  • Maria Reimann, Nie przywitam się z Państwem na ulicy, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019.  

Konta Instagram, o których mowa w nagraniu, należące do osób z niepełnosprawnościami, realizujących działania aktywistyczne w social mediach: 

* * *  
Logotypy: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Nauka dla SpołeczeństwaSeria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 
 
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details 
 
* * *  
Intro i outro 
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska 
Producent: Torba reportera i podcastera 

Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn 
 
* * * 
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl. 
 
* * * 
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ 

https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/ 

Информация

Собеседник:
Klaudia Muca

Jest m.in. współredaktorką monografii Współczesne życie literackie (2018; z J. Osińskim), współredaktorką monograficznego numeru „Tekstów Drugich” o studiach o niepełnosprawności oraz autorką książki Poiesis doświadczenia, poiesis tożsamości. Narracje o afazji (2019).

Jej najnowsza książka ukaże się jesienią 2024 r. i będzie dotyczyła narracji niefikcjonalnych o niepełnosprawności, czytanych m.in. jako narzędzie wytwarzania nowej wiedzy o niepełnosprawności.


Dziedziny: humanistyka zaangażowana, studia o niepełnosprawności, literatura współczesna, dyplomacja naukowa

Wykaz publikacji: https://scholar.google.com/citations?user=BKprct4AAAAJ&hl=pl 

ORCID: 0000-0001-5833-0334

Собеседник:
Собеседник:
Дата размещения:
15 июня 2025; 21:50 (Mariola Wilczak)
Дата правки:
21 октября 2025; 21:38 (Mariola Wilczak)

Смотреть также

08.02.2026

Hakowanie systemu, który nie wspiera. O londyńskich wystawach poświęconych niepełnosprawnościom (cz. 1)

W tym odcinku rozmawiamy o wydarzeniach i działaniach artystycznych związanych z niepełnosprawnością. Proponujemy refleksję nad tym, jak sztuka i design mogą służyć lepszemu zrozumieniu i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a także jakie wyzwania, problemy (a może nawet kontrowersje) towarzyszą tworzeniu oraz odbiorowi tego typu wydarzeń. Zachęcamy do namysłu nad tym, jak instytucje kultury, artyści i kuratorzy opowiadają o niepełnosprawności – i z czyjej perspektywy. Dyskutujemy o napięciach między widzialnością a uproszczeniem, intencją a praktyką, reprezentacją a sojusznictwem. Zapraszamy do wspólnego słuchania i myślenia.   Punktem wyjścia do rozmowy są dwie londyńskie wystawy: Design and Disability w Victoria & Albert Museum oraz 1880 THAT w Wellcome Collection. Pierwsza to szeroka, zbiorowa ekspozycja, która prezentuje wpływ osób z niepełnosprawnościami na design i kulturę od lat 40. XX wieku, natomiast druga to autorska instalacja Christine Sun Kim i Thomasa Madera, skupiająca się na głuchocie i języku migowym.

25.09.2025

Języki, reprezentacje i przekłady. Spotkanie z dr Katarzyną Ojrzyńską. [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #3]

Kulturowe studia o niepełnosprawności to temat naszej kolejnej rozmowy w serii Niepełnosprawność i zaangażowanie. Naszą gościnią jest dr Katarzyna Ojrzyńska, badaczka i tłumaczka, która rozwija ten nurt w Polsce, analizując rodzime teksty kultury i wprowadzając do obiegu kluczowe prace angloamerykańskich autorek i autorów. 

08.02.2026

Prawo do własnego języka i własnej perspektywy. O londyńskich wystawach poświęconych niepełnosprawnościom (cz. 2)

Kontynuujemy rozmowę o dwóch wystawach w Londynie: Design and Disability w Victoria & Albert Museum oraz 1880 THAT w Wellcome Collection. Proponujemy refleksję nad tym, jak sztuka i design mogą służyć lepszemu zrozumieniu i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a także jakie wyzwania, problemy (a może nawet kontrowersje) towarzyszą tworzeniu oraz odbiorowi tego typu wydarzeń. Zachęcamy do namysłu nad tym, jak instytucje kultury, artyści i kuratorzy opowiadają o niepełnosprawności – i z czyjej perspektywy. Dyskutujemy o napięciach między widzialnością a uproszczeniem, intencją a praktyką, reprezentacją a sojusznictwem. Zapraszamy do wspólnego słuchania i myślenia.   W drugiej części odcinka przyglądamy się wystawie 1880 THAT – jej wyraźnie określonemu punktowi odniesienia, sposobom wyrażania doświadczenia głuchoty i języka migowego oraz autorskiej, spójnej formie wypowiedzi artystycznej. Zastanawiamy się, czy i na jakich zasadach można porównywać tak różne projekty: wystawę o monumentalnej skali i wystawę kameralną, skupioną na jednym doświadczeniu. Pytamy także o znaczenie miejsca – prestiżowych muzeów i instytucji – dla odbioru i interpretacji tematów związanych z niepełnosprawnością.

24.07.2025

Sztuka jest najlepszą formą aktywizmu. Rozmowa z Dominiką Filipowicz [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #2]

Niepełnosprawność i zaangażowanie - pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności.  W drugim odcinku tej serii rozmawiamy o niepełnosprawności, poezji i aktywizmie z poetką i aktywistką Dominiką Filipowicz.

Если вы не хотите, чтобы куки-файлы сохранялись на вашем диске, поменяйте настройки своего браузера Смотреть информацию о куки-файлах