Polish Studies Newsletter

Article / interview

15.06.2025

O niedostatkach troski i potrzebie empatii. Rozmowa z Dorotą Danielewicz i Magdaleną Moskal. [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #1]

Niepełnosprawność i zaangażowanie – pod tym hasłem przewodnim tworzymy serię rozmów z aktywistami i aktywistkami, z pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczkami, związanymi na różne sposoby z tematem niepełnosprawności.   

Do rozmowy w pierwszym odcinku tej serii zaprosiliśmy autorki książek o doświadczeniu niepełnosprawności i opieki: Dorotę Danielewicz, autorkę Drogi Jana (2020) oraz Magdalenę Moskal, autorkę książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (2021).  

Jakie zdarzenia związane z ruchem na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami są dla naszych rozmówczyń ważne? Na czym polega praca emocjonalna i praca opiekuńcza? Czego brakuje we współczesnej narracji o niepełnosprawności? I o jakiej zmianie społecznej rozmówczynie marzą? 

Dorota Danielewicz – publicystka i autorka, pisząca zarówno po polsku, jak i po niemiecku; od 1981 roku mieszka w Berlinie. Managerka kultury (Niemiecko-Polskie Forum Literackie UNRAST Berlin). Opublikowała książki: Berlin.vPrzewodnik po duszy miasta (W.A.B., 2013/ Europa Verlag 2022), Der weisse Gesang. Die mutigen Frauen der belarussischen Revolution (Europa Verlag, 2022) i Droga Jana (WL, Kraków 2020/Europa Verlag, 2022). Aktualnie pracuje nad nową książką o Berlinie i jest kuratorką drugiej edycji UNRAST Berlin z okazji polskiego przewodnictwa w Radzie Europy 2025. 

Magdalena Moskal – redaktorka i nauczycielka akademicka, autorka książki Emil i my. Monolog wielodzietnej matki (Karakter, 2021). Publikowała m.in. w „Dwutygodniku”, magazynie „Pismo”, miesięczniku „Znak” czy "Nowej Europie Wschodniej". Pisze felietony w cyklu O czym dyskutują matki na świecie dla portalu wiedzy „Kosmos dla Dziewczynek”. Wychowuje troje dzieci. 
 
Rozmowę przeprowadziła Klaudia Muca-Małek, uczestniczka projektu „Polonistyka zaangażowana”, autorka książki Opowiedzieć niepełnosprawność. Wybrane problemy kulturowych reprezentacji niepełnosprawności (2024). 


 
* * * 
Lista publikacji wymienionych w rozmowie:  

  • Dorota Danielewicz, Droga Jana, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2020. 
  • Dorota Groyecka, Krwinki. Opowieść o stracie i nadziei, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2025.  
  • Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat [wiele wydań].  
  • Rose Hackmann, Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025.  
  • Magdalena Moskal, Emil i my. Monolog wielodzietnej matki, Karakter, Kraków 2021. 
  • Maria Reimann, Nie przywitam się z Państwem na ulicy, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019.  

Konta Instagram, o których mowa w nagraniu, należące do osób z niepełnosprawnościami, realizujących działania aktywistyczne w social mediach: 

* * *  
Logotypy: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Nauka dla SpołeczeństwaSeria podcastu "Spotkania Biuletynu", zatytułowana “Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu "Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata". Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01). 
 
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details 
 
* * *  
Intro i outro 
Muzyka Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska 
Producent: Torba reportera i podcastera 

Identyfikacja wizualna i projekt okładki: Klaudia Węgrzyn 
 
* * * 
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl. 
 
* * * 
Media społecznościowe "Biuletynu Polonistycznego": 

https://www.facebook.com/BiuletynPolonistyczny/ 

https://www.youtube.com/@biuletynpolonistyczny8801/ 

Information

Interlocutor:
Klaudia Muca

Jest m.in. współredaktorką monografii Współczesne życie literackie (2018; z J. Osińskim), współredaktorką monograficznego numeru „Tekstów Drugich” o studiach o niepełnosprawności oraz autorką książki Poiesis doświadczenia, poiesis tożsamości. Narracje o afazji (2019).

Jej najnowsza książka ukaże się jesienią 2024 r. i będzie dotyczyła narracji niefikcjonalnych o niepełnosprawności, czytanych m.in. jako narzędzie wytwarzania nowej wiedzy o niepełnosprawności.


Dziedziny: humanistyka zaangażowana, studia o niepełnosprawności, literatura współczesna, dyplomacja naukowa

Wykaz publikacji: https://scholar.google.com/citations?user=BKprct4AAAAJ&hl=pl 

ORCID: 0000-0001-5833-0334

Interlocutor:
Interlocutor:
Added on:
15 June 2025; 21:50 (Mariola Wilczak)
Edited on:
21 October 2025; 21:38 (Mariola Wilczak)

See also

08.02.2026

Hakowanie systemu, który nie wspiera. O londyńskich wystawach poświęconych niepełnosprawnościom (cz. 1)

W tym odcinku rozmawiamy o wydarzeniach i działaniach artystycznych związanych z niepełnosprawnością. Proponujemy refleksję nad tym, jak sztuka i design mogą służyć lepszemu zrozumieniu i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a także jakie wyzwania, problemy (a może nawet kontrowersje) towarzyszą tworzeniu oraz odbiorowi tego typu wydarzeń. Zachęcamy do namysłu nad tym, jak instytucje kultury, artyści i kuratorzy opowiadają o niepełnosprawności – i z czyjej perspektywy. Dyskutujemy o napięciach między widzialnością a uproszczeniem, intencją a praktyką, reprezentacją a sojusznictwem. Zapraszamy do wspólnego słuchania i myślenia.   Punktem wyjścia do rozmowy są dwie londyńskie wystawy: Design and Disability w Victoria & Albert Museum oraz 1880 THAT w Wellcome Collection. Pierwsza to szeroka, zbiorowa ekspozycja, która prezentuje wpływ osób z niepełnosprawnościami na design i kulturę od lat 40. XX wieku, natomiast druga to autorska instalacja Christine Sun Kim i Thomasa Madera, skupiająca się na głuchocie i języku migowym.

25.09.2025

Języki, reprezentacje i przekłady. Spotkanie z dr Katarzyną Ojrzyńską. [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #3]

Kulturowe studia o niepełnosprawności to temat naszej kolejnej rozmowy w serii Niepełnosprawność i zaangażowanie. Naszą gościnią jest dr Katarzyna Ojrzyńska, badaczka i tłumaczka, która rozwija ten nurt w Polsce, analizując rodzime teksty kultury i wprowadzając do obiegu kluczowe prace angloamerykańskich autorek i autorów. 

08.02.2026

Prawo do własnego języka i własnej perspektywy. O londyńskich wystawach poświęconych niepełnosprawnościom (cz. 2)

Kontynuujemy rozmowę o dwóch wystawach w Londynie: Design and Disability w Victoria & Albert Museum oraz 1880 THAT w Wellcome Collection. Proponujemy refleksję nad tym, jak sztuka i design mogą służyć lepszemu zrozumieniu i wsparciu osób z niepełnosprawnościami, a także jakie wyzwania, problemy (a może nawet kontrowersje) towarzyszą tworzeniu oraz odbiorowi tego typu wydarzeń. Zachęcamy do namysłu nad tym, jak instytucje kultury, artyści i kuratorzy opowiadają o niepełnosprawności – i z czyjej perspektywy. Dyskutujemy o napięciach między widzialnością a uproszczeniem, intencją a praktyką, reprezentacją a sojusznictwem. Zapraszamy do wspólnego słuchania i myślenia.   W drugiej części odcinka przyglądamy się wystawie 1880 THAT – jej wyraźnie określonemu punktowi odniesienia, sposobom wyrażania doświadczenia głuchoty i języka migowego oraz autorskiej, spójnej formie wypowiedzi artystycznej. Zastanawiamy się, czy i na jakich zasadach można porównywać tak różne projekty: wystawę o monumentalnej skali i wystawę kameralną, skupioną na jednym doświadczeniu. Pytamy także o znaczenie miejsca – prestiżowych muzeów i instytucji – dla odbioru i interpretacji tematów związanych z niepełnosprawnością.

24.07.2025

Sztuka jest najlepszą formą aktywizmu. Rozmowa z Dominiką Filipowicz [NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ I ZAANGAŻOWANIE #2]

Niepełnosprawność i zaangażowanie - pod tym hasłem realizujemy serię rozmów z aktywistkami i aktywistami, pisarkami i pisarzami oraz badaczkami i badaczami, którzy na różne sposoby zajmują się tematyką niepełnosprawności.  W drugim odcinku tej serii rozmawiamy o niepełnosprawności, poezji i aktywizmie z poetką i aktywistką Dominiką Filipowicz.

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.