Letnie szkoły studiów słowiańskich przed rokiem 1989 w oczach ich uczestników (Letní školy slovanských studií před rokem 1989 očima pamětníků)

W tym roku Republika Czeska obchodzi 35. rocznicę Aksamitnej rewolucji. W tym kontekście pragniemy zwrócić uwagę na fakt, że żelazna kurtyna nie była nieprzepuszczalną barierą i już w okresie przed 1989 rokiem dochodziło do żywego rozwoju stosunków międzynarodowych i transferu kulturowego. Dzięki edukacji językowej oferowanej przez letnie szkoły studiów slawistycznych studenci z bloku wschodniego i zachodniego odwiedzali Czechosłowację.

Szkoły letnie uchodziły za prestiżowe – donosiły o nich media. Jednak ówczesne oficjalne materiały nie mówią nic o prawdziwym przebiegu tych wydarzeń i interakcjach między uczniami a nauczycielami lub między uczniami a czechosłowackim społeczeństwem. Przykładowo pewne grono studentów było zainteresowane ówczesną kulturą niezależną. Część z nich wykorzystywała później zdobytą znajomość języka czeskiego podczas okresu tzw. normalizacji, kiedy funkcjonowali jako kurierzy, tłumacze zakazanej literatury, badacze literatury drugiego obiegu literackiego czy pośrednicy transferu kulturowego.

Dziś poszczególni przedrewolucyjni absolwenci letnich szkół są czołowymi ekspertami, bohemistami, historykami i tłumaczami, którzy promują i propagują badania czeskiej kultury i literatury oraz wpisują ją w szerszy środkowoeuropejski kontekst. Znaczenie ówczesnych szkół letnich wspieranych przez państwo oraz atrakcyjność języka i kultury „małego narodu” można docenić jeszcze bardziej w świetle tendencji do zmniejszania się ośrodków slawistycznych i bohemistycznych na uniwersytetach w całej Europie, likwidowania ich oraz obniżającej się liczby studentów tych kierunków studiów.

Zaproszenie do wzięcia udziału w debacie przyjęli: Christiane Brenner (Collegium Carolinum), Peter Bugge (Uniwersytet w Aarhus), Vladimir Penčev (Instytut Etnologii i Folkloru przy Muzeum Etnograficznym Bułgarskiej Akademii Nauk), Dariusz Tkaczewski (Uniwersytet Śląski w Katowicach).

Moderatorka: Petra Loučová (Instytut Historii Współczesnej Akademii Nauk Republiki Czeskiej)

Wydarzenie odbywa się w ramach Strategii AV21: Program badawczy Tożsamości w świecie wojen i kryzysów/Výzkumný program Identity ve světě válek a krizí.