Artykuł / wywiad
Historia z polskim akcentem, czyli polskie ścieżki w Tbilisi
Czy można poznawać język polski, rozwiązując zagadki podczas spaceru ulicami Tbilisi? Czy historia miasta może stać się scenariuszem gry, a architektura – pomocą w nauce języka? Rezultaty projektu „Śladami Polaków w Tbilisi – gra miejska” – innowacyjnego przedsięwzięcia, które łączy naukę języka polskiego z odkrywaniem polskich śladów w stolicy Gruzji, mogą stanowić odpowiedzi na te pytania.
Twórczynie gry: Lidia Romaniszyn-Ziomek, Maria Kubica i Regina Wojtoń opowiadają Marioli Wilczak, jak narodził się pomysł na jej stworzenie, jak wyglądały prace nad wyborem trasy i przygotowaniem zadań oraz dlaczego grywalizacja może stać się jedną z najciekawszych metod nauki języka i poznawania historii.
Lidia Romaniszyn-Ziomek – doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Polonistyki Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego, współtwórczyni Centrum Języka Polskiego UBB, lektorka języka polskiego jako obcego.
Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz studia doktoranckie na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Jest także absolwentką Podyplomowych Studiów Kwalifikacyjnych Nauczania Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego.
W latach 2013–2015 pracowała jako wykładowczyni i lektorka języka polskiego na Uniwersytecie w Lizbonie. Pobyt w Portugalii zapoczątkował jej zainteresowania kulturą portugalską oraz działalność popularyzatorską w tym obszarze. Jest autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych i popularnonaukowych, monografii Między filozofią a dramatem. „Maria Stuart”, „Balladyna”, „Beatryks Cenci” oraz współautorką (wraz z dr hab. Magdaleną Bąk) książki „Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna”. Szkice polsko- portugalskie. W kręgu jej zainteresowań naukowych znajdują się również glottodydaktyka polonistyczna, promocja języka polskiego jako obcego oraz upowszechnianie kultury polskiej.
Maria Kubica – ukończyła studia podyplomowe „Nauczanie języka polskiego jako obcego” na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz filologię słowiańską w Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Współtworzy Centrum Języka Polskiego Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego od początku jego działalności, a od wielu lat jest także członkinią komisji podczas państwowych egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego. Na Uniwersytecie Bielsko-Bialskim zajmuje się rozwojem współpracy międzynarodowej i realizacją projektów finansowanych ze środków krajowych i europejskich. Jest pomysłodawczynią i współautorką projektu „Śladami Polaków w Tbilisi – gra miejska”, który stanowi przykład nowoczesnego wykorzystania grywalizacji w edukacji językowej, a także doświadczenia organizacyjnego z pasją do popularyzacji języka i kultury polskiej.
Regina Wojtoń – z wykształcenia polonistka i slawistka, doktor nauk humanistycznych. Języka polskiego uczy od 2004 roku. Była lektorką w Państwowym Uniwersytecie im. P. Mohyły, Instytucie Południowosłowiańskim w Mikołajowie, w Uniwersytecie im. A. Nobla w Dniepropietrowsku (Ukraina). W Polsce pracowała w Katedrze Studiów Środkowoeuropejskich w Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej i tam, poza prowadzeniem zajęć na slawistyce, również uczyła studentów zagranicznych kształcących się w ramach programu Erasmus. Od 2014 roku lektorzy w Gruzji. Najpierw w Państwowym Uniwersytecie im. I. Czawczawadze, obecnie w Kaukaskim Uniwersytecie Międzynarodowym w Tbilisi. Zdobywaniu różnorodności doświadczeń sprzyja wielokulturowa atmosfera stolicy Gruzji oraz wielonarodościowy charakter uczelni.
W rozmowie wymieniono:
- Gra miejska pt. Śladami Polaków w Tbilisi. https://gramiejska.ubb.edu.pl/.
- Grywalizacja w glottodydaktyce – przewodnik, https://ubb.edu.pl/uczelnia/jednostki/centrum-jezyka-polskiego/sladami-polakow-w-tbilisi-gra-miejska-aktualnosci/przewodnik-nt-grywalizacji-i-informator-dot-tropow-polakow-w-tbilisi-2.html.
- Polskie tropy w Tbilisi, https://ubb.edu.pl/uczelnia/jednostki/centrum-jezyka-polskiego/sladami-polakow-w-tbilisi-gra-miejska-aktualnosci/przewodnik-nt-grywalizacji-i-informator-dot-tropow-polakow-w-tbilisi-2.html.
- Lidia Romaniszyn-Ziomek, Maria Kubica, Gra miejska w Tbilisi – oryginalny sposób na naukę języka polskiego jako obcego, „Biuletyn Polonistyczny”, data publikacji: 24.09.2026.
- Centrum Języka Polskiego Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego, https://ubb.edu.pl/uczelnia/jednostki/centrum-jezyka-polskiego.
- Uniwersytet im. Ilii w Tbilisi, https://iliauni.edu.ge/en/.
- Tbiliski Uniwersytet Państwowy im. Iwane Dżawachiszwilego, https://www.tsu.ge/en.
- Kaukaski Uniwersytet Międzynarodowy w Tbilisi, https://ciu.edu.ge/en.
Seria podcastu „Spotkania Biuletynu”, zatytułowana „Polonistyka zaangażowana”, realizowana jest w ramach projektu „Polonistyka wobec wyzwań współczesnego świata”. Dofinansowano ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (numer projektu: NdS-II/SP/0264/2024/01).
Strona projektu: https://biuletynpolonistyczny.pl/pl/projects/polonistyka-wobec-wyzwan-wspolczesnego-swiata,1851/details
Intro i outro
Muzyka: Piotr Lakwaj, czyta: Aldona Brycka-Jaskierska
Producent: Torba reportera i podcastera
Identyfikacja wizualna: Klaudia Węgrzyn
Montaż odcinka: Mariola Wilczak
Zachęcamy do zadawania pytań i dzielenia się przemyśleniami na temat naszego podcastu: biuletyn.polonistyczny@ibl.waw.pl.
Informacje
Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz studia doktoranckie na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Jest także absolwentką Podyplomowych Studiów Kwalifikacyjnych Nauczania Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego.
W latach 2013–2015 pracowała jako wykładowczyni i lektorka języka polskiego na Uniwersytecie w Lizbonie. Pobyt w Portugalii zapoczątkował jej zainteresowania kulturą portugalską oraz działalność popularyzatorską w tym obszarze.
Jest autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych i popularnonaukowych, monografii Między filozofią a dramatem. „Maria Stuart”, „Balladyna”, „Beatryks Cenci” oraz współautorką (wraz z dr hab. Magdaleną Bąk) książki „Gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna”. Szkice polsko-portugalskie. W kręgu jej zainteresowań naukowych znajdują się również glottodydaktyka polonistyczna, promocja języka polskiego jako obcego oraz upowszechnianie kultury polskiej.
Języka polskiego uczy od 2004 roku. Była lektorką w Państwowym Uniwersytecie im. P. Mohyły, Instytucie Południowosłowiańskim w Mikołajowie, w Uniwersytecie im. A. Nobla w Dniepropietrowsku (Ukraina). W Polsce pracowała w Katedrze Studiów Środkowoeuropejskich w Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej i tam, poza prowadzeniem zajęć na slawistyce, również uczyła studentów zagranicznych kształcących się w ramach programu Erasmus. Od 2014 roku lektorzy w Gruzji. Najpierw w Państwowym Uniwersytecie im. I. Czawczawadze, obecnie w Kaukaskim Uniwersytecie Międzynarodowym w Tbilisi. Zdobywaniu różnorodności doświadczeń sprzyja wielokulturowa atmosfera stolicy Gruzji oraz wielonarodościowy charakter uczelni.
Na Uniwersytecie Bielsko-Bialskim zajmuje się rozwojem współpracy międzynarodowej i realizacją projektów finansowanych ze środków krajowych i europejskich. Jest pomysłodawczynią i współautorką projektu „Śladami Polaków w Tbilisi – gra miejska”, który stanowi przykład nowoczesnego wykorzystania grywalizacji w edukacji językowej, a także doświadczenia organizacyjnego z pasją do popularyzacji języka i kultury polskiej.
Autorka m.in. edytorskiego opracowania Krytyki literackiej i artystycznej oraz studiów historycznoliterackich Jana Kasprowicza (t. 8 cz. 1 Pism zebranych pod red. Romana Lotha, Warszawa 2016), Listów Julii Dickstein-Wieleżyńskiej do Adolfa Chybińskiego. Wokół biografii Mieczysława Karłowicza, „Pamiętnik Literacki” 2016, zesz. 3 s. 199-234, Ku rekonstrukcji portretu. Julia Dickstein-Wieleżyńska w zwierciadle listów do Jerzego Eugeniusza Płomieńskiego, "Sztuka Edycji" 2024, nr 1, s. 189–205 oraz rozpraw o twórczości Julii Dickstein-Wieleżyńskiej.
Interesuje się biografistyką, edytorstwem, epistolografią, humanistyką cyfrową, promocją humanistyki, zjawiskiem podcastingu oraz związkami medycyny i humanistyki.
Pod kierunkiem prof. Ewy Głębickiej przygotowała w IBL PAN rozprawę doktorską Julia Dickstein-Wieleżyńska (1881-1943). Monografia życia i twórczości, obronioną z wyróżnieniem w 2024 roku w IBL PAN.
ORCID ID: 0000-0001-8079-0732
Kontakt: mariola.wilczak@ibl.waw.pl
Zobacz także
Gra miejska w Tbilisi – oryginalny sposób na naukę języka polskiego jako obcego
Gry i zabawy dydaktyczne odgrywają ważną rolę w nauczaniu języków obcych. Nie są one jedynie sposobem na urozmaicenie lekcji, lecz realnie wspierają proces przyswajania języka. Jest to komponent pożądany, a nawet konieczny do podnoszenia motywacji, integracji grupy czy rozluźnienia napięcia towarzyszącego uczniom. Stanowią istotne uzupełnienie głównego toku nauczania, budują pomosty komunikacyjne w zespołach wielokulturowych, często wnoszą konteksty realioznawcze.
Polonistyka w Łucku. Pokolenie po pokoleniu (cz. 2)
Kontynuujemy rozmowę z prof. Svitłaną Suchariewą oraz docent Natalią Ciołyk z Katedry Polonistyki i Przekładu, Wydziału Filologii i Dziennikarstwa Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego Imienia Łesi Ukrainki w Łucku.
„Dajemy skrzydła i dostajemy dużo w zamian”. Spotkanie z Marcinem Raimanem
Zapraszamy na spotkanie z Marcinem Raimanem, lektorem języka polskiego w Tartu w Estonii. Opowiada nam o swoich doświadczeniach zawodowych, polonistyce w Kurytybie i o różnicach kulturowych między Brazylią a Estonią, o tym, kim są jego studenci i dlaczego uczą się języka polskiego. Mówi także o tym, jak redagowanie czasopisma „LektorzyMy” zbliża ludzi i o swoich marzeniach.
Darmowe materiały do nauczania języka polskiego jako obcego
Zespołu Literatura a Glottodydaktyka Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk zaprasza do korzystania z darmowych materiałów do nauczania języka polskiego jako obcego. Przedstawione materiały są wynikiem doświadczeń zdobytych przez Autorki podczas pracy z uczniami z Ukrainy oraz wieloletniej współpracy Zespołu Literatura a Glottodydaktyka IBL PAN oraz Katedry Języków Słowiańskich Uniwersytetu Przykarpackiego im. Wasyla Stefanyka, która w 2023 roku zaowocowała realizacją projektu „Ryby, żaby, raki” czy „Rupaki”? Złota dziesiątka poezji polskiej na lekcjach języka polskiego jako obcego/drugiego.