Polish Studies Bulletin

Event

Date of the event: 08.07.2016 g.08:00
Added on: 22.06.2016

Obrona rozprawy doktorskiej "Pragnienie miłości i potrzeba wolności w pisarstwie Tadeusza Konczyńskiego"

Type of the event:
Doctoral thesis defense
City or town:
Olsztyn
Target groups:
PhD Students, Independent academics

INSTYTUT POLONISTYKI I LOGOPEDII UWM w Olsztynie zaprasza na obronę pracy doktorskiej mgr Ewy Chojnackiej

"Pragnienie miłości i potrzeba wolności w pisarstwie Tadeusza Konczyńskiego"

Promotor: dr hab. Grzegorz Igliński, prof. UWM

Recenzenci: prof. dr hab. Tadeusz Linkner (Uniwersytet Gdański) i prof. dr hab. Jarosław Ławski (Uniwersytet w Białymstoku)

Miejsce obrony: Centrum Nauk Humanistycznych UWM w Olsztynie, ul. K. Obitza 1, sala posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego

Rozprawa została poświęcona życiu i twórczości Tadeusza Konczyńskiego. Jest monografią obejmującą cały dorobek literacki pisarza wydany drukiem. Ma ona na celu przybliżenie biografii autora oraz omówienie jego utworów. Podejmowane badania służą zdefiniowaniu miejsca i znaczenia pisarstwa Konczyńskiego w historii literatury polskiej. Ważną kwestią jest ustalenie związków autora zwłaszcza z tradycją modernizmu poprzez przeanalizowanie widocznych powinowactw tematycznych, artystycznych i ideowych. Jednocześnie rozprawa dąży do rozpoznania i charakterystyki twórczości Konczyńskiego nie tylko w odniesieniu jej do polskiego i europejskiego modernizmu, ale z uwzględnieniem szerokiego tła literackiego i kulturowego.

Tytuł monografii — "Pragnienie miłości i potrzeba wolności w pisarstwie Tadeusza Konczyńskiego" — wskazuje na dwie główne idee, wokół których zogniskowana jest twórczość badanego autora. Miłość i wolność stanowią klucz interpretacyjny dla utworów uwzględnionych w pracy.

Rozprawa została podzielona na pięć rozdziałów, w których zastosowano układ tematyczny.

Rozdział pierwszy jest poświęcony tekstom o problematyce miłosnej. Pokazując ważność tego zagadnienia w pisarstwie Konczyńskiego oraz jego wieloaspektowość, analizuje poszczególne wizje miłości, począwszy od uczuć naznaczonych melancholią, a skończywszy na miłości caritas. Rozważaniom poddaje się tu schematy fabularne, sposób literackiego obrazowania miłości, kwestię gatunku. Ważne miejsce zajmuje refleksja nad specyfiką i znaczeniem romansu w twórczości pisarza, a także wykazanie ewolucji jego poglądów. Relacje uczuciowe rozpatruje się w odniesieniu do towarzyszących im zjawisk społecznych i kulturowych, tendencji światopoglądowych i obyczajowych, pokazując wzajemne interakcje. Wątek miłości wyłania się na tle dyskursu emancypacyjnego, pojawia się w kontekście dylematu pragnień i obowiązku, duchowego wyzwolenia i uwięzienia w codzienność.

W rozdziale drugim uwzględnione zostały teksty o tematyce współczesnej. Kluczem poznawczym jest metafora otchłani, popularna w modernizmie. Służy pokazaniu zjawiska duchowej degrengolady, znamionującego współczesność Konczyńskiego. Analizie i interpretacji poddano teksty obrazujące negatywne zjawiska życia społecznego — malwersacje bankowe, nadużycia na szczytach władzy, uwikłanie w materialistyczną koncepcję życia czy w końcu hołdowanie hedonizmowi. Zagadnienia te rozpatrywane są w nawiązaniu do filozofii pesymizmu Arthura Schopenhauera i nihilizmu Friedricha Nietzschego, których obecność zauważa się w badanych utworach. Rozdział pokazuje, w jaki sposób bliska pisarzowi współczesność warunkuje wyłanianie się człowieka nowych czasów, jak związane z nowoczesnością procesy ekonomiczno-społeczne rzutują na sferę relacji międzyludzkich, zmianę systemu wartości.

Rozdział trzeci omawia utwory podejmujące temat sztuki. Uwzględnia zagadnienie procesu twórczego oraz osobowości twórcy. Wykazuje obecność w dziełach Konczyńskiego konfliktu artysta — filister oraz interakcji między życiem a sztuką. Temat sztuki jest ważnym punktem odniesienia w rekonstrukcji poglądów pisarza na sztukę oraz jego stanowiska wobec tendencji estetycznych i światopoglądowych modernizmu.

Rozdział czwarty dotyczy twórczości Konczyńskiego o tematyce historycznej, odwołującej się zarówno do najdawniejszej, jak i najnowszej historii.  Dąży się tu do określenia relacji między dokumentem historycznym a literacką wykładnią przeszłości, wskazania określonej koncepcji historiozoficznej. Spostrzeżenia kierują ku treściom narodowowyzwoleńczym, kategorii czynu i szeroko pojętej wolności.

W rozdziale piątym omówione zostały utwory zogniskowane wokół problematyki katastroficznej oraz poszukujące ocalenia dla zagrożonego świata. Prezentowane w nich wizje zagłady otwierają pole do rozważań nad współczesną cywilizacją, z jednej strony jawiącą się przez pryzmat osiągnięć naukowych, z drugiej zaś wykazującą symptomy przesilenia i stającą się źródłem szeroko pojętego zniewolenia. Obecność w pisarstwie Konczyńskiego problematyki katastroficznej powiązana jest z mitem jednostki wybranej oraz ideą czynu, umożliwiającego stworzenie lepszej przyszłości.

Podjęte w niniejszej pracy badania wykazują głębokie zakorzenienie twórczości Konczyńskiego w tradycji modernizmu oraz potwierdzają popularny charakter omawianych tekstów. Poczynione analizy i interpretacje pozwalają rozpatrywać tę twórczość jako odzwierciedlenie głoszonej przez pisarza idei budzenia narodowej świadomości.

 

Information

See also

27.04.2015

VII wiatr od morza. Sensacja, prowokacja, skandal - o przekraczaniu kulturowych norm

Ogólnopolska konferencja naukowa: literatura - język - dydaktyka - kultur

27.04.2015

Wielkie Pomorze - społeczności i narody

 

27.05.2015

Rozpoznane. Nazwane. Przedstawione. Świat w polskiej dramaturgii najnowszej

Organizatorzy: Katedra Badań nad Teatrem i Filmem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym Instytutu Badań Literackich PAN.

27.05.2015

Światy poza światem. Fantastyka wysokoartystyczna w literaturze i kulturze

Organizatorzy niniejszej konferencji chcieliby zachęcić do pochylenia się nad następującymi problemami: • Polskimi i zachodnimi typologiami gatunków fantastycznych (czyli zarówno fantasy, science fiction, jak i fantastyka grozy, w tym horror, i podobnie dalej); • Kanoniczności fantastyki i przewartościowania opozycji low i high fantasy; • Proliferacji gatunków i subgatunków fantastycznych; • Dominacji kategorii estetycznych w genologii fantastycznej (urban fantasy, dark fan-tasy, steampunk, post-apo, cyberpunk, dieselpunk etc.);  • Relacji tekstów reprezentujących nurty Nowej Fali SF i New Weird do korpusu klasycznej fantastyki; • Korzeni gatunkowych fantastyki (francuska marveilleux, anglosaski realizm fantastyczny czy niemiecki romantyzm); • Inkluzywności fantastyki grozy w kanonie fantastycznym; • Wzmożonej aktywności światotwórczej fantastów (tworzenie encyklopedii, kompendiów, podręczników, atlasów, grafik koncepcyjnych itp.); • Przekładalności konwencji fantastycznych na media pozaliterackie: filmy, gry wideo, komiksy, gry fabularne (w tym LARPy) i transmedia. 

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.