Call for papers: „Przepisywanie pozytywizmu”

W 1897 roku Piotr Chmielowski pytał w przedmowie do czwartego wydania swojego Zarysu najnowszej literatury polskiej: „Czy okres pozytywistyczny już u nas minął? Czy można już zatem napisać jego historię? Nie śmiem przesądzać”. Czy dziś, w XXI wieku, po ponad 120 latach, możemy i jesteśmy w stanie napisać historię pozytywizmu? Czy jego czas – ale i idee, wzorce literackie – należą już tylko wyłącznie do przeszłości? I jak wygląda literatura pozytywizmu – jej wizerunek, zawarte w niej przeświadczenia – z dzisiejszej, współczesnej perspektywy?
 

Chciałybyśmy zaprosić Państwa do refleksji nad dorobkiem pozytywizmu w dwóch niewykluczających się kontekstach. Po pierwsze: na tle przemian zachodzących w całym wieku XIX, a więc w momencie gwałtownych wstrząsów ideowych, kulturowych i społecznych europejskiej nowoczesności. A po drugie: z perspektywy czytelniczki i czytelnika XXI wieku, z punktu widzenia dzisiejszej wrażliwości, wymagającej pogłębionego namysłu nad tym, jak we współczesnym świecie opowiadać o dziwiętnastowiecznej literaturze, ideologii czy stanie wiedzy oraz jak pogodzić język, którym mówili o sobie sami pozytywiści, z dzisiejszym językiem, opartym na postulacie inkluzywności.

Przykładowe tematy artykułów obejmowałyby następujące obszary zainteresowań:

• pozytywizm jako zjawisko związane z szeroko pojmowaną kategorią dziewiętnastowieczności;
• pozytywizm jako nowoczesność / element nowoczesności;
• pozytywizm a realizm;
• „ślepe plamki” pozytywistycznego widzenia świata;
• związki nauk społecznych i idei pozytywistycznych;
• pozytywizm w perspektywie współczesnych metodologii i zwrotów w humanistyce: postkolonializmu, feminizmu, krytycznej teorii rasy, ekokrytyki, psychoanalizy, ekonomii itp.;
• pozytywizm w optyce komparatystyki i literatury światowej.

Na Państwa teksty, zredagowane zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na stronie „Instrukcje dla Publikujących”, czekamy do 15 marca 2027 roku. Zgłoszenia przyjmujemy mailowo pod adresem: wieloglos.redakcja@uj.edu.pl oraz poprzez link „Zgłoś tekst” na stronie głównej „Wielogłosu”.