Polish Studies Bulletin

Event

Date of the event: 29.11.2019 g.11:30 - 29.11.2019 g.20:30
Added on: 28.11.2019

Ludowa historia Polski. Jak i po co pisać dzieje tych, którym odmówiono przeszłości. Idee, strategie, praktyki badawcze

Type of the event:
Conference
City or town:
Warszawa

Konferencja „Ludowa historia Polski” stanowi zwieńczenie pierwszego sezonu seminarium pod takim samym tytułem, które prowadzone jest od listopada 2018 r. w Teatrze Powszechnym. Temat konferencji został zawężony do problematyki metodologii; pytania o to, w jaki sposób należy pisać historię ludową, która jest od kilku dekad ważną kwestią obecną w wielu dyscyplinach naukowych.

(Strefa WolnoSłowa)
Informacja Organizatorów:
 
Dzisiejsza historiografia głównego nurtu w Polsce koncentruje się na dziejach politycznych i przeszłości elit, marginalizując historię społeczną i doświadczenia klas ludowych. Podobnie czyni narracja historyczna obecna w kulturze popularnej. Dominująca opowieść o historii zatem pomija genealogię 90% populacji naszego kraju. Ma to swoje konsekwencje nie tylko dla obrazu historii, który współtworzy wiedzę, świadomość i symboliczne imaginarium naszego społeczeństwa. Pamięć zbiorowa i świadomość historyczna odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu współczesności. Historyczna legitymizacja demokracji, praw człowieka, praw pracowniczych, praw mniejszości i zdobyczy socjalnych jest jednym z warunków ich umacniania i pogłębiania. Tymczasem wszystkie te zdobycze zawdzięczamy oporowi i walkom klas ludowych, które stały się wielkim nieobecnym obrazu przeszłości, jaki wyłania się z mediów, publikacji, dyskursu polityków i programów edukacyjnych.
 
Potrzebujemy zatem rekonstrukcji dziejów i aktywnej roli historycznej klas podporządkowanych (robotników, chłopów, miejskiej biedoty), oraz grup wykluczonych i dyskryminowanych (kobiet, mniejszości etnicznych, rasowych, seksualnych czy kulturowych). Doświadczenie historyczne podporządkowanych obejmuje zarówno opór przeciw wyzyskowi i zniewoleniu, jak i oddolną kulturę i kontrkulturę. To dzieje kształtowania się społecznych i ekonomicznych struktur solidarności, wspólnotowości oraz różnych form podmiotowości politycznej na poziomie indywidualnym i zbiorowym. To także procesy krystalizacji i rewindykacji tożsamości mniejszościowych. Historia pańszczyźnianych chłopów, robotników przemysłowych, proletariatu miejskiego i wiejskiego, migrantów, kobiet, biedoty, wywłaszczonych – słowem historia ludowa Polski musi zostać dopiero napisana.

Konferencja „Ludowa historia Polski” stanowi zwieńczenie pierwszego sezonu seminarium pod takim samym tytułem, które – wspólnym wysiłkiem polskiej edycji "Le Monde diplomatique" oraz Strefy Wolnosłowej – prowadzimy od listopada 2018 r. w Teatrze Powszechnym. Temat konferencji został jednak zawężony do problematyki metodologii; pytanie o to, w jaki sposób należy pisać historię ludową, jest bowiem od kilku dekad ważną kwestią obecną w wielu dyscyplinach naukowych. Oprócz historyczek i historyków, próbują na nie odpowiadać, badaczki i badacze związani z – inspirowanymi studiami postkolonialnymi – kulturoznawstwem, historią literatury i sztuki, filozofią i etnologią. Celem konferencji jest zebranie wyników badań prowadzonych przez rozproszone autorki i autorów na temat różnych aspektów historii klas ludowych w Polsce. W ten sposób chcemy przyczynić się do zainicjowania szerszej debaty na temat historii społecznej i budowy środowiska, które tę debatę będzie rozwijało. Konferencja będzie okazją do spotkania przedstawiciel(i)ek różnych dyscyplin i stworzenia platformy dialogu oraz współpracy interdyscyplinarnej, która jest szczególnie potrzebna w badaniach nad grupami podporządkowanymi.

Organizatorzy:
Le Monde diplomatique – edycja polska / Instytut Wydawniczy Książka i Prasa
Strefa Wolnosłowa
Instytut Badań Literackich PAN
Wsparcie:
Fundacja im. Róży Luksemburg
Plan konferencji:

11.30-11. 45 - Przywitanie
11.45-13.45 - Sesja I
  • Dr hab. Adam Leszczyński (Instytut Studiów Politycznych PAN) – Czy "historia ludowa" może być naukowa? Spór o metodologię
  • Dr Maria Kobielska (Ośrodek Badań nad Kulturami Pamięci UJ) – Muzeum ludowej historii Polski. Sytuacja bieżąca i kuratorskie sny
  • Dr Jan Wasiewicz (Uniwersytet Artystyczny Poznań) – „Metachłopska postpamięć – antykwaryczna, krytyczna czy monumentalna? Prawda, sprawiedliwość, solidarność
13.50-15.50 - Sesja II
  • Dr Michał Rauszer (Instytut Interdyscyplinarnych badań nad Kulturą Wydział Pedagogiczny UW) – Folk lore czy folk war? Kultura ludowa i opór
  • Prof. Tomasz Wiślicz (Instytut Historii PAN) – Chłopska historia między doświadczeniem jednostki a tożsamością grupową
  • Dr Dobrochna Kałwa (Instytut Historii UW) – Laboratorium historii ludowej – o pewnym źródle, sprawczości kobiet wiejskich i autoetnograficznej perspektywie badaczki

15.50-16.30 Przerwa obiadowa

16.30-18.30 - Sesja III

  • Dr Katarzyna Czeczot (Instytut Badań Literackich PAN) – Jak jest możliwa feministyczna historia ludowa?
  • Dr Michał Pospiszyl (Instytut Studiów Politycznych PAN) – Czy rośliny mogą wywołać rewolucje? Sojusze międzygatunkowe w historiach ludowych
  • Dr Ivan Peshkov (Centrum Badań Środkowoazjatyckich UAM) – Kiedy podporządkowani inni przestali mówić? Metamorfozy postkolonializmu i subaltern studies a badania nad ludową historią Polski

18.30-20.30 Sesja IV

  • Marta Madejska (Centrum Muzeologiczne. Muzeum Sztuki w Łodzi) – Historia ludowa pomiędzy kwerendą archiwalną, pracą redakcyjną a literaturą (non)fiction. Potyczki, zguby, zyski i straty
  • Dr Piotr Laskowski (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW) – Żydowska ludowa historia Polski
  • Dr Monika Piotrowska-Marchewa (Instytut Historii UWr) – Nauczycielki ludowe i fenomen edukacji oddolnej w końcu XIX i pierwszej połowie XX wieku w Polsce
Prowadzenie: Przemysław Wielgosz ("Le Monde diplomatique" – edycja polska)   

Information

Address:
Instytut Badań Literackich PAN, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, s. 144
We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.