Biuletyn Polonistyczny

Wydarzenie

Data wydarzenia: 29.11.2019 g.11:30 - 29.11.2019 g.20:30
Data dodania: 28.11.2019

Ludowa historia Polski. Jak i po co pisać dzieje tych, którym odmówiono przeszłości. Idee, strategie, praktyki badawcze

Typ wydarzenia:
Konferencja
Miejscowość:
Warszawa

Konferencja „Ludowa historia Polski” stanowi zwieńczenie pierwszego sezonu seminarium pod takim samym tytułem, które prowadzone jest od listopada 2018 r. w Teatrze Powszechnym. Temat konferencji został zawężony do problematyki metodologii; pytania o to, w jaki sposób należy pisać historię ludową, która jest od kilku dekad ważną kwestią obecną w wielu dyscyplinach naukowych.

(Strefa WolnoSłowa)
Informacja Organizatorów:
 
Dzisiejsza historiografia głównego nurtu w Polsce koncentruje się na dziejach politycznych i przeszłości elit, marginalizując historię społeczną i doświadczenia klas ludowych. Podobnie czyni narracja historyczna obecna w kulturze popularnej. Dominująca opowieść o historii zatem pomija genealogię 90% populacji naszego kraju. Ma to swoje konsekwencje nie tylko dla obrazu historii, który współtworzy wiedzę, świadomość i symboliczne imaginarium naszego społeczeństwa. Pamięć zbiorowa i świadomość historyczna odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu współczesności. Historyczna legitymizacja demokracji, praw człowieka, praw pracowniczych, praw mniejszości i zdobyczy socjalnych jest jednym z warunków ich umacniania i pogłębiania. Tymczasem wszystkie te zdobycze zawdzięczamy oporowi i walkom klas ludowych, które stały się wielkim nieobecnym obrazu przeszłości, jaki wyłania się z mediów, publikacji, dyskursu polityków i programów edukacyjnych.
 
Potrzebujemy zatem rekonstrukcji dziejów i aktywnej roli historycznej klas podporządkowanych (robotników, chłopów, miejskiej biedoty), oraz grup wykluczonych i dyskryminowanych (kobiet, mniejszości etnicznych, rasowych, seksualnych czy kulturowych). Doświadczenie historyczne podporządkowanych obejmuje zarówno opór przeciw wyzyskowi i zniewoleniu, jak i oddolną kulturę i kontrkulturę. To dzieje kształtowania się społecznych i ekonomicznych struktur solidarności, wspólnotowości oraz różnych form podmiotowości politycznej na poziomie indywidualnym i zbiorowym. To także procesy krystalizacji i rewindykacji tożsamości mniejszościowych. Historia pańszczyźnianych chłopów, robotników przemysłowych, proletariatu miejskiego i wiejskiego, migrantów, kobiet, biedoty, wywłaszczonych – słowem historia ludowa Polski musi zostać dopiero napisana.

Konferencja „Ludowa historia Polski” stanowi zwieńczenie pierwszego sezonu seminarium pod takim samym tytułem, które – wspólnym wysiłkiem polskiej edycji "Le Monde diplomatique" oraz Strefy Wolnosłowej – prowadzimy od listopada 2018 r. w Teatrze Powszechnym. Temat konferencji został jednak zawężony do problematyki metodologii; pytanie o to, w jaki sposób należy pisać historię ludową, jest bowiem od kilku dekad ważną kwestią obecną w wielu dyscyplinach naukowych. Oprócz historyczek i historyków, próbują na nie odpowiadać, badaczki i badacze związani z – inspirowanymi studiami postkolonialnymi – kulturoznawstwem, historią literatury i sztuki, filozofią i etnologią. Celem konferencji jest zebranie wyników badań prowadzonych przez rozproszone autorki i autorów na temat różnych aspektów historii klas ludowych w Polsce. W ten sposób chcemy przyczynić się do zainicjowania szerszej debaty na temat historii społecznej i budowy środowiska, które tę debatę będzie rozwijało. Konferencja będzie okazją do spotkania przedstawiciel(i)ek różnych dyscyplin i stworzenia platformy dialogu oraz współpracy interdyscyplinarnej, która jest szczególnie potrzebna w badaniach nad grupami podporządkowanymi.

Organizatorzy:
Le Monde diplomatique – edycja polska / Instytut Wydawniczy Książka i Prasa
Strefa Wolnosłowa
Instytut Badań Literackich PAN
Wsparcie:
Fundacja im. Róży Luksemburg
Plan konferencji:

11.30-11. 45 - Przywitanie
11.45-13.45 - Sesja I
  • Dr hab. Adam Leszczyński (Instytut Studiów Politycznych PAN) – Czy "historia ludowa" może być naukowa? Spór o metodologię
  • Dr Maria Kobielska (Ośrodek Badań nad Kulturami Pamięci UJ) – Muzeum ludowej historii Polski. Sytuacja bieżąca i kuratorskie sny
  • Dr Jan Wasiewicz (Uniwersytet Artystyczny Poznań) – „Metachłopska postpamięć – antykwaryczna, krytyczna czy monumentalna? Prawda, sprawiedliwość, solidarność
13.50-15.50 - Sesja II
  • Dr Michał Rauszer (Instytut Interdyscyplinarnych badań nad Kulturą Wydział Pedagogiczny UW) – Folk lore czy folk war? Kultura ludowa i opór
  • Prof. Tomasz Wiślicz (Instytut Historii PAN) – Chłopska historia między doświadczeniem jednostki a tożsamością grupową
  • Dr Dobrochna Kałwa (Instytut Historii UW) – Laboratorium historii ludowej – o pewnym źródle, sprawczości kobiet wiejskich i autoetnograficznej perspektywie badaczki

15.50-16.30 Przerwa obiadowa

16.30-18.30 - Sesja III

  • Dr Katarzyna Czeczot (Instytut Badań Literackich PAN) – Jak jest możliwa feministyczna historia ludowa?
  • Dr Michał Pospiszyl (Instytut Studiów Politycznych PAN) – Czy rośliny mogą wywołać rewolucje? Sojusze międzygatunkowe w historiach ludowych
  • Dr Ivan Peshkov (Centrum Badań Środkowoazjatyckich UAM) – Kiedy podporządkowani inni przestali mówić? Metamorfozy postkolonializmu i subaltern studies a badania nad ludową historią Polski

18.30-20.30 Sesja IV

  • Marta Madejska (Centrum Muzeologiczne. Muzeum Sztuki w Łodzi) – Historia ludowa pomiędzy kwerendą archiwalną, pracą redakcyjną a literaturą (non)fiction. Potyczki, zguby, zyski i straty
  • Dr Piotr Laskowski (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW) – Żydowska ludowa historia Polski
  • Dr Monika Piotrowska-Marchewa (Instytut Historii UWr) – Nauczycielki ludowe i fenomen edukacji oddolnej w końcu XIX i pierwszej połowie XX wieku w Polsce
Prowadzenie: Przemysław Wielgosz ("Le Monde diplomatique" – edycja polska)   

Informacje

Adres:
Instytut Badań Literackich PAN, Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, s. 144

Zobacz także

20.02.2020

Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa z cyklu "Polsko-gruzińskie związki literackie, językowe i historyczne". Edycja I: "Dialog kultury gruzińskiej i polskiej w XIX i XX wieku. Literatura – język – historia"

Organizatorami wydarzenia są: Katedra Badań Filologicznych "Wschód – Zachód", Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku oraz Wydział Filologiczny Państwowego Uniwersytetu im. Akakiego Ceretelego w Kutaisi (Gruzja).

26.02.2020

Dr Ruta Čapaitė (Lietuvos Istorijos Institutas, Wilno) o książce "Słowa, symbole, znaczenia - badania dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego w aspekcie nauk pomocniczych historii" / odczyt w ramach wspólnych "Spotkań Mediewistycznych"

Pracownia Literatury Średniowiecza Instytutu Badań Literackich PAN, Pracownia Wiedzy o Dawnej Książce Instytutu Historii Nauki PAN oraz Zakład Historii Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN zapraszają na odczyt dr Ruty Čapaitė (Lietuvos Istorijos Institutas, Wilno), która przedstawi książkę pod. red. Rūty Čapaitė, Gitany Zujienė i in.: Słowa, symbole, znaczenia – badania dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego w aspekcie nauk pomocniczych historii.

18.10.2020

Przeszłość, pamięć i historia / ogólnopolska konferencja naukowa online

Pamięć o przeszłości, o historii to relacja pomiędzy dyskursem historycznym, literackim, jednostkowym. „Domeną literatury jest przecież pamięć jednostkowa, migawkowa, zawodna, a nie zobiektywizowana wizja historii” – pisze Elżbieta Rybicka. Z kolei W eseju Polityka czasów nowoczesnych Haydena White’a pada stwierdzenie, że to narracja jest modelem najlepiej przedstawiającym dynamikę relacji między polityką a historią. Ujęcie w tym dyskursie przeszłości może być tu pomostem między narracją historyczną a funkcjonowaniem pamięci. Trzeba wziąć pod rozwagę, że pamięć pozostaje – zwłaszcza w dobie postprawdy – zasadniczym komponentem prawomocności świadectwa, także tego dziennikarskiego i reporterskiego, gdzie staje się przed wyborem między relacjonowaniem faktów a potrzebą czy pokusą ich fikcjonalizacji. Pamięć jest także miejscem, tym szczególniejszym, że budującym przestrzeń spotkań rozmaitych czasów, doświadczeń czy tożsamości. (informacja organizatorów)

20.02.2020

Kobiece teksty Odessy. Literatura – język – wyobrażenia / VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu "Odessa i Morze Czarne. Polsko-ukraińskie związki kulturalne"

Temat VI Konferencji to "Kobiece teksty Odessy. Literatura – Język – Wyobrażenia". Języki konferencji: angielski, polski, ukraiński, rosyjski i inne języki konferencyjne.

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywanena Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Sprawdź informacje o plikach cookies.