Żywioły. Motyw ognia w literaturze, kulturze i sztuce

Katedra Rosjoznawstwa, Kultury i Literatury Rosyjskiej Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Gdańskiego ma zaszczyt zaprosić do udziału w cyklicznej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej Żywioły. Motyw ognia w literaturze, kulturze i sztuce, która odbędzie się w dniach 13-14 października 2016 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego.

 

Kontynuując tradycję sympozjów literacko-kulturowych, organizowanych przez Katedrę Rosjoznawstwa, Kultury i Literatury Rosyjskiej Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej (wcześniej Zakład Historii Literatury Rosyjskiej) od lat 70-tych ubiegłego wieku, proponujemy Państwu cykl konferencji "Żywioły", który chcemy zainicjować w roku 2016 październikowym spotkaniem naukowym zatytułowanym "Motyw ognia w literaturze, kulturze i sztuce", by następnie w kolejnych latach skoncentrować się na symbolice wody, ziemi i powietrza.

 

Cztery żywioły – ogień, woda, ziemia, powietrze – w myśl założeń filozofii starożytnej, a następnie alchemii, podstawowe pierwiastki tworzące wszechświat, dzięki swej specyfice zyskały rangę wielopłaszczyznowych symboli. Ich szerokie spektrum znaczeniowe otwiera możliwości obrazowania idei, znaków kulturowych, a także ludzkich emocji i uczuć. Na uwagę w charakterystyce każdego z żywiołów zasługuje fakt współistnienia przeciwieństw oraz permanentnego uzupełniania się ich antynomicznych zasad w procesie kreacji świata w wymiarze materialnym i metafizycznym.

Wydaje się, że spośród wszystkich żywiołów, istniejących jako samodzielne motywy w przestrzeni literackiej, kulturowej i artystycznej, najczęściej przywoływanym jest ogień, łączący pary przeciwstawnych odniesień semantycznych. Symbolizuje on zarówno duchowe oczyszczenie, wewnętrzną siłę człowieka, zjednoczenie z Absolutem, jak i dezintegrację, moc niszczycielską, męki piekielne. Jest on emblematem niebiańskiego światła oraz płomieni w przestrzeni chtonicznej. Pozytywne konotacje symbolu ognia odżywają w obrazie ogniska domowego czy świecy ołtarnej, których antynomię stanowią pożar czy stos ofiarny. Symbolika ognia pojawia się w literackich i artystycznych opisach miłości i nienawiści, uczuć w równym stopniu wykluczających się, co wzajemnie dopełniających. Ogień istnieje w różnych aspektach ludzkiej egzystencji, nie wyłączając sfery komunikacji językowej. „Bać się jak ognia”, „igrać z ogniem”, „skoczyć za kimś w ogień”, „upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu” to kilka z licznych przykładów związków frazeologicznych, odwołujących się do semantyki ognia.

 

Motyw ognia będzie więc, jak się zdaje, doskonałym tematem do interdyscyplinarnej dyskusji na temat jego realizacji w dziełach literackich, wytworach kultury, sztuki, komunikacji językowej i międzykulturowej. Mamy nadzieję, że temat konferencji zachęci Państwa do uczestnictwa w naszym sympozjum oraz, wyjątkowo nie burzliwych, lecz „ognistych” dyskusji.

 

Język konferencji: język polski.

Forma wystąpienia: referat (czas wystąpienia 20 minut, wystąpienie plenarne – 25 minut).

Zgłoszenia zawierające wypełnioną kartę zgłoszeniową należy przesyłać do 25 czerwca 2016 roku na adres: zywioly.konferencja@wp.pl

Informacja o zakwalifikowaniu referatu zostanie podana do 30 czerwca 2016 roku.

Teksty referatów, które otrzymają pozytywną recenzję, zostaną opublikowane w tomie konferencyjnym.

Opłata konferencyjna wynosi 400 PLN (numer konta zostanie podany po zakwalifikowaniu referatu). W ramach opłaty konferencyjnej organizatorzy zapewniają opublikowanie referatów konferencyjnych (monografia wieloautorska).

 

Organizatorzy konferencji: dr Katarzyna Arciszewska, dr Urszula Patocka-Sigłowy