Polish Studies Newsletter

Event

Date of the event: 24.10.2022 - 25.10.2022
Added on: 30.05.2022

Narracje o tworzeniu - opowieści artystów. W stronę historii historii tworzenia

Type of the event:
Conference
City or town:
Kraków

Pracownia Badań nad Procesem Twórczym, Katedra Historii Literatury Polskiej XX Wieku oraz Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych na Wydziale Polonistyki UJ zapraszają do udziału w konferencji Narracje o tworzeniu - opowieści artystów. W stronę historii historii tworzenia.

Pisarze – a zwłaszcza poeci – najczęściej wolą dawać do zrozumienia, że tworzą w przystępie pięknego szału, pod wpływem ekstatycznej intuicji, toteż zgrozą przejęłaby ich perspektywa wpuszczenia publiczności za scenę, gdzie można by zobaczyć myśl wytężoną i chwiejną w stanie surowym, prawdziwe cele osiągane dopiero w ostatniej chwili, niezliczone błyskawice pomysłów, które nie rozwinęły się w pełni, produkty wyobraźni nierozwinięte całkowicie, ale odrzucone z rozpaczą, jako niemożliwe do przyjęcia, ostrożne selekcje i eliminacje, żmudne kreślenie i dopisywanie . 

Sformułowana w roku 1846 uwaga Edgara Allana Poe identyfikuje jedną z typowych strategii pisarskich – mianowicie strategię ukrywania (przed wzrokiem czytelników) procesu twórczego, strategię chronienia (przed zaciekawieniem krytyków) intymności pisarskiej pracowni. Kultura XIX i XX wieku  zna też postawę dokładnie przeciwstawną – postawę odsłaniania tego wszystkiego, co w teatralnej metaforze Poego wyobrażone zostaje pod figurą zascenia i jego maszynerii. Postawa ta realizuje się rozmaicie, w tym – poprzez budowanie autorskich relacji o twórczych działaniach.

Narracje autopoietyczne (opowieści o własnym tworzeniu) pojawiają się w prywatnej korespondencji, w dziennikach i pamiętnikach, w artykułach i esejach a także w utworach, realizujących „tradycyjne” gatunki literackie, jak powieść czy opowiadanie. Zjawisko tak rozumianego „pisarstwa autopoietycznego” zyskuje wysoką intensywność w dwudziestowiecznym modernizmie, jest też, bez wątpienia, częścią najnowszej, współczesnej nam kultury literackiej. Za sprawą literatury nowoczesnej i ponowoczesnej „narracja autopoietyczna” zyskała wielorakie funkcje, stając się praktyką twórczą, strategią komunikacyjną i promocyjną, może nawet – gatunkiem literackim. We wszystkich tych wymiarach autorskie „pisanie o tworzeniu” posiada swoją historię: sposoby i modele narracji autopoietycznej są historycznie zmienne, podlegają przemianom wraz z całą kulturą literacką, której część stanowią. Ta historia narracji autopoietycznej może być rozmaicie opowiadana.

Wśród proponowanych dotąd konceptualizacji tej problematyki pojawił się również projekt uprawiania „historii historii tworzenia”, a więc badania dziejów autorskich opowieści o akcie twórczym (por. Magdalena Popiel pt. Świat artysty. Modernistyczne estetyki tworzenia 2018). Właśnie ten projekt chcemy poddać pod dyskusję i pod krytyczną próbę realizacji w konferencyjnej debacie. Zapraszamy zatem do refleksji nad (historycznie ulokowanym i warunkowym) fenomenem „opowieści autopoietycznej”. Co istotne, zakres obserwacji chcemy poszerzyć tak, by obejmował nie tylko literaturę, lecz również działania twórcze w polu innych sztuk.

Najogólniejsze pytanie konferencji brzmi: jak zmieniały się (i jak nadal się zmieniają) uwarunkowania i style opowieści, za pomocą których artystki i artyści przedstawiają procesy twórcze.  

Przykładowe obszary problemowe, możliwe do omawiania w konferencyjnych wystąpieniach:

1. Analizy i interpretacje wybranych opowieści o tworzeniu zawartych w dokumentach osobistych, esejach, utworach literackich (omówienia zjawisk słabo rozpoznanych / re-interpretacje zjawisk dotąd opisywanych).

2. Próby ujęć syntetycznych (wskazywanie i opisywanie wątków „historii historii tworzenia”) oraz komparatystycznych (studia porównawcze nad fenomenem narracji autopoietycznej).

3. Poetyki i retoryki narracji autopoietycznych.

4. Narracje autopoietyczne – między faktografią a mityzacją.

5. Artyści jako komentatorzy procesu twórczego innych artystów. Artyści jako teoretycy tworzenia

6. Czy i w jaki sposób „historia historii tworzenia” tworzy warianty kulturowej historii literatury?

7. „Historie tworzenia” pisane przez artystów sztuk plastycznych, wizualnych, artystów teatru i filmu, muzyków etc.

8. Przednowoczesne opowieści o tworzenie, narracje autopoietyczne twórców literatury dawnej.  

W zależności od sytuacji epidemiologicznej, konferencja odbędzie się w trybie stacjonarnym, zdalnym lub mieszanym.

Udział w trybie stacjonarnym będzie wiązał się z opłatą konferencyjną.

Propozycje wystąpień (temat wraz z abstraktem) prosimy nadsyłać na adres mailowy: mateusz.antoniuk@uj.edu.pl do 30.06.2022 roku.

Konferencja jest częścią projektu „Polska kultura tekstotwórczości”, realizowanego przez Pracownię Badań nad Procesem Twórczym w ramach Humanistycznego Konsorcjum Naukowego, stworzonego przez Wydział Polonistyki UJ oraz Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.

Serdecznie zapraszamy!

 

Komitet organizacyjny:

prof. dr hab. Magdalena Popiel

dr hab. Mateusz Antoniuk

dr Dominika Niedźwiedź

mgr Kamil Kaczmarek

mgr Maciej Wcisło

Information

Application deadline for speakers:
30.06.2022
Added on:
30 May 2022; 18:17 (Mariola Wilczak)
Edited on:
30 May 2022; 18:17 (Mariola Wilczak)

See also

18.03.2018

Artyst(k)a: obecność i tożsamość

Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprasza do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej Artyst(k)a: obecność i tożsamość.

17.07.2017

Być artystą i mówić o artyście. W kręgu problematyki artystowskiej w niemieckich i polskich tekstach kultury

Zdefiniowanie pojęcia ‚artysta’ (w niemieckojęzycznym kręgu kulturowym słowo ‚Künstler’ oznacza człowieka tworzącego kreatywnie dzieła sztuki, w szerokim tego słowa znaczeniu), określenie jego pozycji w polu sztuki nie jest łatwym przedsięwzięciem. Postać artysty pociąga za sobą cały kompleks zróżnicowanych problemów, począwszy od indywidualnych uwarunkowań osobowości twórcy, poprzez czynniki wpływające na jego rozwój, często ambiwalentną kwestię talentu jako specjalnego daru lub też przekleństwa; analiza tej postaci opiera się niemal zawsze na relacji artysta a społeczeństwo i stosunku do własnej twórczości. Mnogość zagadnień nie ułatwia dotarcia do odpowiedzi i implikuje ich subiektywizm.

27.09.2021

Pamięć i historia /Ogólnopolska konferencja naukowa – online

Pamięć o przeszłości, o historii to relacja pomiędzy dyskursem historycznym, literackim, jednostkowym. W eseju Polityka czasów nowoczesnych Haydena White’a pada stwierdzenie, że to narracja jest modelem najlepiej przedstawiającym dynamikę relacji między polityką a historią. Ujęcie w tym dyskursie przeszłości, może być tu pomostem między narracją historyczną a funkcjonowaniem pamięci. Trzeba wziąć pod rozwagę, że pamięć pozostaje – zwłaszcza w dobie postprawdy – zasadniczym komponentem prawomocności świadectwa, także tego dziennikarskiego i reporterskiego, gdzie staje się przed wyborem między relacjonowaniem faktów a potrzebą czy pokusą ich fikcjonalizacji. Kiedy narracja historyczna przestaje być zaś opowieścią o przeszłości, stając się w zamian narzędziem do „zdobywania ludzkich serc i umysłów”, jak ujął to White? Jak wreszcie w tym krajobrazie sytuowałyby się fikcje kontrfaktyczne i allohistorie, fantazje o miejscach niebyłych, a jednak w jakiś sposób zakorzeniających się w odbiorczej wyobraźni dzięki odwołaniom do mitów oraz kulturowych archetypów? (informacja organizatorów)

01.10.2016

KulTube 2.0 – Czas Youtuberów / Konferencja

Studenckie Koło Naukowe Cyberkultury działające przy Instytucie Kulturoznawstwa UMCS ma przyjemność zaprosić do wzięcia udziału w konferencji zatytułowanej KulTube 2.0 – Czas Youtuberów.

We use cookie files to make the use of our website more convenient for our users. If you do not wish cookie files to be saved on your hard drive, please change the settings of your browser. Read about our cookie policy.